Orzeczenie · 2014-03-20

III KK 423/13

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2014-03-20
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko wolności seksualnej i obyczajowościWysokanajwyższy
nękaniestalkingart. 190a k.k.środki karnezakaz kontaktowaniazakaz zbliżaniakasacjaSąd Najwyższypostępowanie karne

Sprawa dotyczy kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanej A. T. od wyroku Sądu Rejonowego w I. z dnia 9 listopada 2012 r. Sąd Rejonowy skazał A. T. za uporczywe nękanie A. D. (art. 190a § 1 k.k.) i na podstawie jej wniosku o skazanie bez rozprawy, wymierzył karę 7 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem na 3 lata. Dodatkowo, na podstawie art. 41a § 1 i 4 k.k., orzeczono wobec niej zakaz kontaktowania się z pokrzywdzoną oraz zakaz zbliżania się do niej i jej dziecka na odległość 20 metrów. Kasacja zarzuciła rażące naruszenie przepisów prawa procesowego (art. 387 § 2 i 3 k.p.k.) oraz prawa materialnego (art. 43 § 1 k.k. w zw. z art. 39 pkt 2b k.k.) polegające na uwzględnieniu wniosku oskarżonej i orzeczeniu środków karnych bez wskazania okresu ich obowiązywania, podczas gdy przepisy te przewidują możliwość orzeczenia ich na okres od roku do 15 lat. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, stwierdzając, że Sąd Rejonowy powinien był skontrolować wniosek oskarżonej pod kątem zgodności z prawem, w tym z przepisami dotyczącymi środków karnych. Brak określenia okresu obowiązywania zakazów stanowi rażące naruszenie prawa procesowego i materialnego. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia o środkach karnych i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w I. do ponownego rozpoznania, z uwzględnieniem wniosków Sądu Najwyższego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących wniosku o skazanie bez rozprawy (art. 387 k.p.k.) w kontekście orzekania środków karnych, zwłaszcza zakazów, oraz wymogu precyzyjnego określania ich okresu obowiązywania.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o skazanie bez rozprawy i orzekania zakazów kontaktowania/zbliżania. Nie dotyczy bezpośrednio meritum czynu nękania.

Zagadnienia prawne (2)

Czy wniosek o skazanie bez rozprawy (art. 387 k.p.k.) może zostać uwzględniony, jeśli nie zawiera określenia okresu obowiązywania orzekanych środków karnych, takich jak zakaz kontaktowania się i zbliżania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd nie może uwzględnić takiego wniosku bez dokonania korekty, ponieważ przepisy prawa materialnego (art. 43 § 1 k.k. w zw. z art. 39 pkt 2b k.k.) wymagają określenia okresu obowiązywania tych zakazów.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że sąd ma obowiązek kontrolować wniosek oskarżonego o skazanie bez rozprawy pod kątem zgodności z prawem, w tym z przepisami prawa karnego materialnego. Brak określenia okresu obowiązywania zakazów stanowi rażące naruszenie art. 43 § 1 k.k. i art. 39 pkt 2b k.k., a także art. 387 § 2 i 3 k.p.k. Sąd powinien był albo uzależnić uwzględnienie wniosku od zmiany, albo rozpoznać sprawę na zasadach ogólnych.

Czy zakazy wymienione w art. 39 pkt 2b k.k. (kontaktowania się i zbliżania) mogą być orzeczone bez wskazania okresu ich obowiązywania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy te przewidują możliwość orzeczenia zakazów na okres od roku do 15 lat, a ich czas obowiązywania musi być precyzyjnie określony w wyroku.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że art. 43 § 1 k.k. nakazuje orzekanie zakazów w latach, od roku do 15 lat. Obowiązkiem sądu jest dokładne wskazanie czasu ich obowiązywania w wyroku, zgodnie z art. 413 § 1 pkt 2 k.p.k. Nie ma możliwości precyzowania tego okresu w postępowaniu wykonawczym ani przy wykorzystaniu art. 5 § 2 k.p.k.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie wyroku w części dotyczącej środków karnych i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
A. T. (w zakresie środków karnych)

Strony

NazwaTypRola
A. T.osoba_fizycznaoskarżona
A. D.osoba_fizycznapokrzywdzona
T. D.osoba_fizycznapokrzywdzony (dziecko)
Prokurator Generalnyorgan_państwowywnioskodawca kasacji
Prokuratura Generalnaorgan_państwowystrona postępowania
Prokurator Rejonowyorgan_państwowyoskarżyciel

Przepisy (14)

Główne

k.k. art. 190a § § 1

Kodeks karny

Dotyczy czynu uporczywego nękania innej osoby, wzbudzającego uzasadnioną obawę poczucia zagrożenia.

k.k. art. 387 § § 1

Kodeks karny

Reguluje możliwość wydania wyroku skazującego bez przeprowadzenia rozprawy na wniosek oskarżonego.

k.k. art. 387 § § 2

Kodeks karny

Określa przesłanki uwzględnienia wniosku o skazanie bez rozprawy, w tym wymóg, aby okoliczności popełnienia przestępstwa nie budziły wątpliwości i cele postępowania zostały osiągnięte.

k.k. art. 69 § § 1 i § 2

Kodeks karny

Określa przesłanki warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności.

k.k. art. 70 § § 1 pkt 1

Kodeks karny

Określa okres próby przy warunkowo zawieszonej karze pozbawienia wolności.

k.k. art. 41a § § 1 i 4

Kodeks karny

Reguluje orzekanie zakazu kontaktowania się z określonymi osobami i zakazu zbliżania się do określonych osób.

k.k. art. 43 § § 1

Kodeks karny

Określa okres obowiązywania zakazów wymienionych w art. 39 pkt 2b k.k. (od roku do 15 lat).

k.k. art. 39 § pkt 2b

Kodeks karny

Wymienia zakaz kontaktowania się z określonymi osobami i zakaz zbliżania się do określonych osób jako środki karne.

k.k. art. 413 § § 1 pkt 2

Kodeks karny

Nakazuje, aby wyrok skazujący zawierał rozstrzygnięcie co do kary i środków karnych, w tym ich okresu obowiązywania.

Pomocnicze

k.k. art. 387 § § 3

Kodeks karny

Pozwala sądowi na uzależnienie uwzględnienia wniosku oskarżonego od dokonania w nim wskazanej przez sąd zmiany.

k.p.k. art. 2 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

Wskazuje, że jednym z celów postępowania karnego jest trafne zastosowanie środków przewidzianych w prawie karnym.

k.k. art. 41a § § 3

Kodeks karny

Określa możliwość orzekania zakazu dożywotnio w wyjątkowych sytuacjach, co nie miało zastosowania w tej sprawie.

k.p.k. art. 443

Kodeks postępowania karnego

Określa zasady rozpoznawania sprawy po uchyleniu wyroku przez Sąd Najwyższy.

k.k. art. 5 § § 2

Kodeks karny

Dotyczy rozstrzygania wątpliwości na korzyść oskarżonego, co nie pozwala na określenie okresu zakazu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rażące naruszenie przepisów prawa procesowego (art. 387 § 2 i 3 k.p.k.) przez Sąd Rejonowy, który uwzględnił wniosek oskarżonej o skazanie bez rozprawy, nie kontrolując jego zgodności z prawem materialnym dotyczącym środków karnych. • Rażące naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 43 § 1 k.k. w zw. z art. 39 pkt 2b k.k.) poprzez orzeczenie zakazów bez wskazania ich okresu obowiązywania, co jest sprzeczne z wymogami ustawowymi.

Godne uwagi sformułowania

kasacja jest zasadna i to w stopniu oczywistym • złożyła, przewidziany w art. 387 § 1 k.p.k., wniosek o wydanie wyroku skazującego bez przeprowadzenia rozprawy • Sąd Rejonowy powinien był skontrolować pod względem jego zgodności z obowiązującymi przepisami prawa, a więc także i tymi przepisami prawa karnego materialnego, które odnoszą się do zasad wymiaru środków karnych • obowiązkiem Sądu, który orzeka o takich zakazach jest dokładne wskazanie czasu ich obowiązywania • nie ma innej procesowej możliwości konwalidowania tego uchybienia

Skład orzekający

Tomasz Grzegorczyk

przewodniczący

Małgorzata Gierszon

sprawozdawca

Andrzej Stępka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wniosku o skazanie bez rozprawy (art. 387 k.p.k.) w kontekście orzekania środków karnych, zwłaszcza zakazów, oraz wymogu precyzyjnego określania ich okresu obowiązywania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o skazanie bez rozprawy i orzekania zakazów kontaktowania/zbliżania. Nie dotyczy bezpośrednio meritum czynu nękania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje istotne błędy proceduralne w stosowaniu instytucji skazania bez rozprawy, co ma praktyczne znaczenie dla obrońców i prokuratorów. Podkreśla wagę precyzji w orzekaniu środków karnych.

Błąd w sądzie: Jak nieokreślony okres zakazu kontaktów może unieważnić wyrok?

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst