III KK 419/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego J. Z. od wyroku Sądu Okręgowego w G., który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w G. w części dotyczącej skazania J. Z. za przestępstwo z art. 280 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. Sąd pierwszej instancji uznał J. Z. winnym rozboju z użyciem przemocy, kwalifikując czyn jako popełniony w warunkach recydywy, ponieważ miał on popełnić przypisany czyn przed upływem pięciu lat od odbycia części kary za wcześniejsze przestępstwo. Sąd Okręgowy w apelacji uchylił częściowo wyrok Sądu Rejonowego, umarzając postępowanie wobec przedawnienia karalności w odniesieniu do niektórych czynów, jednak w pozostałym zakresie utrzymał wyrok w mocy. Sąd Najwyższy, rozpoznając kasację, zwrócił uwagę na kwestię prawidłowości zastosowania art. 64 § 1 k.k. Stwierdzono, że wyrok skazujący J. Z. za poprzednie przestępstwo z art. 278 § 1 k.k. nie był prawomocny w dacie popełnienia czynu z art. 280 § 1 k.k., co jest warunkiem koniecznym do zastosowania instytucji recydywy. Sąd Najwyższy podkreślił, że do czasu uprawomocnienia się wyroku sprawca jest traktowany jako oskarżony, a nie skazany. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego w części dotyczącej zastosowania art. 64 § 1 k.k. i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym, nakazując rozważenie prawidłowości kwalifikacji prawnej czynu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 64 § 1 k.k. w kontekście prawomocności wyroku skazującego oraz obowiązek sądu odwoławczego badania prawidłowości kwalifikacji prawnej z urzędu.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku prawomocności wyroku w momencie popełnienia nowego czynu. Interpretacja przepisów k.p.k. dotyczących postępowania odwoławczego.
Zagadnienia prawne (2)
Czy można zastosować instytucję recydywy (art. 64 § 1 k.k.), jeśli czyn przypisany sprawcy został popełniony przed uprawomocnieniem się wyroku skazującego za poprzednie przestępstwo?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zastosowanie art. 64 § 1 k.k. wymaga, aby sprawca został prawomocnie skazany za poprzednie przestępstwo przed popełnieniem nowego, podobnego czynu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że do czasu uprawomocnienia się wyroku skazującego, sprawca jest traktowany jako oskarżony, a nie skazany. Prawomocność wyroku jest warunkiem koniecznym do zastosowania instytucji powrotu do przestępstwa.
Czy sąd odwoławczy powinien z urzędu badać prawidłowość kwalifikacji prawnej czynu, nawet jeśli zarzut taki nie został podniesiony w środku odwoławczym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd odwoławczy powinien z urzędu zbadać prawidłowość kwalifikacji prawnej czynu, szczególnie w kontekście art. 455 k.p.k. i art. 440 k.p.k., a także w przypadku stwierdzenia bezwzględnych przyczyn odwoławczych.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy przypomniał zasady rozpoznawania środków odwoławczych, wskazując, że istnieją wyjątki od zasady rozpoznawania sprawy w granicach zaskarżenia i zarzutów, w tym możliwość badania prawidłowości kwalifikacji prawnej.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. Z. | osoba_fizyczna | skazany |
Przepisy (13)
Główne
k.k. art. 280 § § 1
Kodeks karny
Dotyczy przestępstwa rozboju z użyciem przemocy.
k.k. art. 64 § § 1
Kodeks karny
Podstawa do zaostrzenia odpowiedzialności w warunkach recydywy. Wymaga uprzedniego, prawomocnego skazania za przestępstwo umyślne na karę pozbawienia wolności i odbycia co najmniej 6 miesięcy tej kary, a następnie popełnienia w ciągu 5 lat umyślnego przestępstwa podobnego. Sąd Najwyższy wskazał, że kluczowa jest prawomocność wyroku skazującego w dacie popełnienia nowego czynu.
Pomocnicze
k.p.k. art. 433 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Reguluje rozpoznawanie sprawy przez sąd odwoławczy w granicach środka odwoławczego i w szerszym zakresie, gdy ustawa to przewiduje.
k.p.k. art. 439 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Określa bezwzględne przyczyny odwoławcze, które sąd odwoławczy powinien wziąć pod uwagę z urzędu.
k.p.k. art. 440
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy możliwości stwierdzenia rażącej niesprawiedliwości orzeczenia przez sąd odwoławczy.
k.p.k. art. 455
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy możliwości poprawienia błędnej kwalifikacji prawnej przez sąd odwoławczy.
k.p.k. art. 536
Kodeks postępowania karnego
Określa granice rozpoznawania kasacji przez Sąd Najwyższy.
k.p.k. art. 5 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Zasada domniemania niewinności.
k.k. art. 178a § § 1
Kodeks karny
Dotyczy prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego.
k.k. art. 224 § § 2
Kodeks karny
Dotyczy przestępstwa zmuszania funkcjonariusza publicznego do zaniechania czynności.
k.k. art. 226 § § 1
Kodeks karny
Dotyczy przestępstwa znieważenia lub naruszenia nietykalności cielesnej funkcjonariusza publicznego.
k.k. art. 91 § § 1
Kodeks karny
Dotyczy ciągu przestępstw.
k.k. art. 278 § § 1
Kodeks karny
Dotyczy przestępstwa kradzieży.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wyrok skazujący za poprzednie przestępstwo nie był prawomocny w dacie popełnienia czynu z art. 280 § 1 k.k., co wyklucza zastosowanie art. 64 § 1 k.k.
Odrzucone argumenty
Zarzuty kasacji obrońcy dotyczące naruszenia prawa procesowego przez Sąd Okręgowy (choć Sąd Najwyższy nie rozpoznał ich wprost, uchylając wyrok z innych powodów).
Godne uwagi sformułowania
Do czasu uprawomocnienia się wyroku obejmującego takie skazanie, osobę wobec której toczy się postępowanie karne, uznaje się za oskarżonego a nie za skazanego. • Podstawowym celem postępowania kasacyjnego jest kontrola zasadności wyroku wydanego przez sąd odwoławczy i prawidłowości przeprowadzonego przez ten sąd postępowania odwoławczego w odniesieniu do wyroku wydanego przez sąd pierwszej instancji. • Sąd odwoławczy powinien z urzędu zbadać prawidłowość rozstrzygnięcia w omawianym zakresie, kierując się nie tylko treścią art. 455 k.p.k., ale również art. 440 k.p.k.
Skład orzekający
Michał Laskowski
przewodniczący-sprawozdawca
Andrzej Stępka
członek
Stanisław Stankiewicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 64 § 1 k.k. w kontekście prawomocności wyroku skazującego oraz obowiązek sądu odwoławczego badania prawidłowości kwalifikacji prawnej z urzędu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku prawomocności wyroku w momencie popełnienia nowego czynu. Interpretacja przepisów k.p.k. dotyczących postępowania odwoławczego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy kluczowego aspektu prawa karnego – recydywy – i wyjaśnia, kiedy można ją zastosować, co jest istotne dla praktyków. Pokazuje również, jak Sąd Najwyższy może ingerować w sprawy z urzędu, nawet jeśli zarzuty kasacji są inne.
“Recydywa tylko po prawomocnym wyroku? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowy warunek.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.