III KK 418/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego A.R. od udziału w rozpoznaniu sprawy karnej o sygnaturze akt III KK 418/25 został złożony przez obrońcę skazanej K.M. Głównym argumentem wniosku była wadliwość powołania sędziego A.R. na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego, wynikająca z procedury uchwalonej przez Krajową Radę Sądownictwa na podstawie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. Obrońca podniósł, że taki sposób powołania nie gwarantuje bezstronności i niezależności sądu. Dodatkowo, wskazano, że w kasacji wniesionej w tej sprawie podniesiono zarzut bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., dotyczącej wydania orzeczenia przez sąd, w którego skład wchodzili sędziowie powołani na podstawie wadliwej uchwały KRS. Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek, stwierdził, że zaistniały te same podstawy do wyłączenia sędziego A.R., które legły u podstaw wcześniejszego postanowienia o wyłączeniu innego sędziego w tej samej sprawie. Sąd uznał, że sędzia A.R., rozpoznając sprawę dotyczącą m.in. wadliwości powołania sędziów, pośrednio wypowiadałby się na temat własnego statusu, co mogłoby naruszać zasadę nemo iudex in causa sua oraz prawo do bezstronnego sądu. W związku z tym, Sąd Najwyższy postanowił wyłączyć sędziego A.R. od udziału w rozpoznaniu sprawy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie wyłączenia sędziego w przypadku wadliwości jego powołania, zwłaszcza w kontekście reformy wymiaru sprawiedliwości.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z powołaniami sędziowskimi na podstawie ustawy z 2017 r. i jej konsekwencjami dla postępowań sądowych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wadliwość powołania sędziego na stanowisko, wynikająca z procedury ukształtowanej przez Krajową Radę Sądownictwa, stanowi podstawę do jego wyłączenia od rozpoznania sprawy, w tym sprawy dotyczącej zarzutu wadliwości powołania innych sędziów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wadliwość powołania sędziego na stanowisko, wynikająca z procedury ukształtowanej przez Krajową Radę Sądownictwa, stanowi podstawę do jego wyłączenia od rozpoznania sprawy, zwłaszcza gdy sprawa dotyczy zarzutu wadliwości powołania innych sędziów.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że sędzia, którego powołanie budzi wątpliwości co do zgodności z prawem, powinien zostać wyłączony od rozpoznania sprawy, aby zapewnić prawo do bezstronnego sądu. Rozpoznawanie sprawy przez takiego sędziego mogłoby naruszać zasadę nemo iudex in causa sua i podważać zaufanie do wymiaru sprawiedliwości.
Czy sędzia Sądu Najwyższego, powołany na mocy uchwały Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na podstawie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., może orzekać w sprawie, w której jednym z zarzutów jest wadliwość powołania sędziów sądu niższej instancji w tym samym trybie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sędzia taki powinien zostać wyłączony, gdyż jego udział w rozpoznaniu sprawy, która pośrednio dotyczy jego własnego statusu, może prowadzić do naruszenia zakazu orzekania we własnej sprawie oraz prawa do bezstronnego sądu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że udział sędziego w sprawie, która pośrednio dotyczy jego własnego statusu prawnego i sposobu powołania, rodzi uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności w rozumieniu art. 6 ust. 1 EKPC oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K.M. | osoba_fizyczna | skazana |
| A.R. | osoba_fizyczna | sędzia |
Przepisy (6)
Główne
k.p.k. art. 41 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do wyłączenia sędziego.
k.p.k. art. 42 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do wyłączenia sędziego.
k.p.k. art. 42 § § 4
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do wyłączenia sędziego.
Pomocnicze
Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw
Ustawa, na podstawie której ukształtowano skład KRS, co miało wpływ na wadliwość powołań sędziowskich.
k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Bezwzględna przyczyna odwoławcza, podniesiona w kasacji.
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucyjne prawo do sądu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wadliwość powołania sędziego A.R. na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego na mocy uchwały KRS ukształtowanej na podstawie ustawy z 2017 r. • Udział sędziego w sprawie, która pośrednio dotyczy jego własnego statusu prawnego, narusza zasadę nemo iudex in causa sua. • Istnienie zarzutu bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. związanej z wadliwością powołania sędziów sądu niższej instancji. • Naruszenie prawa do bezstronnego sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) i art. 6 ust. 1 EKPC.
Godne uwagi sformułowania
wadliwość powołania na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego • skład został ukształtowany na podstawie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. • nie gwarantuje bezstronności i niezależności • wypowiadałby się także pośrednio na temat własnego statusu jako sędziego Sądu Najwyższego • wypowiadałby się zatem w ten sposób niejako we własnej sprawie • naruszenie zakazu nemo iudex in causa sua • pozbawione zostały prawa do bezstronnego sądu • w odbiorze tzw. zewnętrznego obserwatora taki układ okoliczności stanowi podstawę do powstania wątpliwości uzasadnionych co do bezstronności sędziego
Skład orzekający
Paweł Wiliński
przewodniczący
A.R.
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wyłączenia sędziego w przypadku wadliwości jego powołania, zwłaszcza w kontekście reformy wymiaru sprawiedliwości."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z powołaniami sędziowskimi na podstawie ustawy z 2017 r. i jej konsekwencjami dla postępowań sądowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności, niezależności sądownictwa i prawa do bezstronnego sądu, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie publiczne i prawnicze.
“Sąd Najwyższy wyłącza sędziego z powodu wadliwego powołania. Czy to początek końca problemów z praworządnością?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.