II AKA 57/16
Podsumowanie
Sąd Apelacyjny uchylił wyrok Sądu Okręgowego dotyczący kary łącznej i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z powodu błędnego zastosowania przepisów prawa materialnego.
Sąd Apelacyjny w Białymstoku rozpoznał apelację obrońcy skazanego D. M. od wyroku Sądu Okręgowego w Olsztynie w sprawie wydania wyroku łącznego. Głównym zarzutem było zastosowanie przepisów o karze łącznej w brzmieniu sprzed nowelizacji z 1 lipca 2015 r., podczas gdy jeden z wyroków skazujących uprawomocnił się po tej dacie. Sąd Apelacyjny uznał zarzut za zasadny, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na konieczność zastosowania aktualnych przepisów prawa.
Sprawa dotyczyła wyroku łącznego wydanego przez Sąd Okręgowy w Olsztynie dla skazanego D. M. Sąd Apelacyjny w Białymstoku rozpoznał apelację obrońcy skazanego, który zarzucił sądowi pierwszej instancji obrazę prawa materialnego, a konkretnie art. 19 ust. 1 ustawy nowelizującej Kodeks karny z dnia 20 lutego 2015 r. Obrońca argumentował, że kara łączna powinna zostać orzeczona na podstawie przepisów obowiązujących po 1 lipca 2015 r., a nie tych sprzed tej daty. Sąd Apelacyjny przyznał rację apelującemu, stwierdzając, że Sąd Okręgowy błędnie ustalił daty uprawomocnienia się wszystkich wyroków skazujących. W szczególności, wyrok Sądu Rejonowego w Olsztynie z dnia 10 kwietnia 2015 r. (sygn. akt II K 953/14) uprawomocnił się dopiero 30 września 2015 r., co obligowało do zastosowania przepisów w nowym brzmieniu. Z uwagi na tę obrazę prawa materialnego, Sąd Apelacyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Olsztynie, który będzie musiał ponownie ocenić wniosek o wydanie wyroku łącznego, stosując właściwe przepisy prawne.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli choćby jedno z prawomocnych skazań nastąpiło po dniu wejścia w życie nowelizacji (1 lipca 2015 r.), należy stosować przepisy w nowym brzmieniu.
Uzasadnienie
Ustawa nowelizująca Kodeks karny z dnia 20 lutego 2015 r. (Dz. U. z 2015 r., poz. 396) wprowadziła zmiany w zakresie kary łącznej. Zgodnie z art. 19 ust. 1 tej ustawy, przepisy dotyczące kary łącznej w nowym brzmieniu stosuje się do kar prawomocnie orzeczonych przed dniem wejścia w życie ustawy (przed 1 lipca 2015 r.), chyba że zachodzi potrzeba orzeczenia kary łącznej w związku z prawomocnym skazaniem po dniu wejścia w życie tej ustawy. W tej sprawie jeden z wyroków uprawomocnił się po 1 lipca 2015 r., co obligowało sąd do zastosowania przepisów w nowym brzmieniu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
D. M. (obrona)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D. M. | osoba_fizyczna | skazany |
| Sąd Okręgowy w Olsztynie | instytucja | sąd pierwszej instancji |
| Małgorzata Gasińska Werpachowska | osoba_fizyczna | prokurator |
| D. C. | osoba_fizyczna | obrońca z urzędu |
Przepisy (30)
Główne
Dz. U. z 2015 r., poz. 396 art. 19 § 1
Ustawa o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw
Przepisów rozdziału IX Kodeksu karnego, dotyczących zbiegu przestępstw oraz łączenia kar i środków karnych, w brzmieniu nadanym tą ustawą, nie stosuje się do kar prawomocnie orzeczonych przed dniem jej wejścia w życie (tj. przed 1 lipca 2015 r.), chyba że zachodzi potrzeba orzeczenia kary łącznej w związku z prawomocnym skazaniem po dniu wejścia w życie tej ustawy.
Pomocnicze
k.k. art. 279 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 280 § 2
Kodeks karny
k.k. art. 275 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 11 § 2
Kodeks karny
k.k. art. 278 § 5
Kodeks karny
k.k. art. 91 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 91 § 2
Kodeks karny
k.k. art. 286 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 64 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 278 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 281
Kodeks karny
k.k. art. 85
Kodeks karny
k.k. art. 86
Kodeks karny
k.k. art. 284 § 3
Kodeks karny
k.k. art. 193
Kodeks karny
k.k. art. 217 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 224 § 2
Kodeks karny
k.k. art. 222 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 226 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 270 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 12
Kodeks karny
k.k. art. 157 § 2
Kodeks karny
k.p.k. art. 577
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 624 § 1
Kodeks postępowania karnego
Dz. U. z 2015 r., poz. 615 ze zm. art. 29 § 1
Ustawa - Prawo o adwokaturze
Dz. U. z 2013 r., poz. 461 ze zm. § 14 ust. 5
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu
Dz. U. z dnia 5 listopada 2015 r. § 21
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie
k.p.k. art. 618 § 1
Kodeks postępowania karnego
Dz. U. z 2015 roku, poz. 1801 § 4 ust. 1, 2 i 3, §17 ust. 5
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zastosowanie przepisów o karze łącznej w brzmieniu sprzed nowelizacji z 1 lipca 2015 r. było błędne, ponieważ jeden z wyroków skazujących uprawomocnił się po tej dacie, co wymagało zastosowania przepisów aktualnych.
Godne uwagi sformułowania
uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania obrazę przepisów prawa materialnego przepisów rozdziału IX Kodeksu karnego (...) nie stosuje się do kar prawomocnie orzeczonych przed dniem jej wejścia w życie (...), chyba że zachodzi potrzeba orzeczenia kary łącznej w związku z prawomocnym skazaniem po dniu wejścia w życie tej ustawy. na skutek błędnych ustaleń faktycznych Sąd Okręgowy uznał, że wszystkie wyroki dotyczące tego skazanego uprawomocniły się przed dniem 1 lipca 2015r. i orzekł w sprawie nieprawidłowo, bo na podstawie przepisów w „starym” brzmieniu.
Skład orzekający
Nadzieja Surowiec
przewodniczący
Andrzej Czapka
sędzia
Janusz Sulima
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych dotyczących kary łącznej po nowelizacji Kodeksu karnego z 2015 r. i zastosowanie ich w przypadku, gdy część wyroków uprawomocniła się przed, a część po wejściu w życie nowych przepisów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany przepisów dotyczących kary łącznej i ich stosowania w czasie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii interpretacji przepisów przejściowych po istotnej nowelizacji Kodeksu karnego, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej w sprawach karnych.
“Zmiana przepisów o karze łącznej: Kiedy stosować stare, a kiedy nowe prawo?”
Sektor
karne
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II AKa 57/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 maja 2016 r. Sąd Apelacyjny w Białymstoku w II Wydziale Karnym w składzie Przewodniczący SSA Nadzieja Surowiec Sędziowie SSA Andrzej Czapka SSA Janusz Sulima (spr.) Protokolant Magdalena Zabielska przy udziale prokuratora Małgorzaty Gasińskiej Werpachowskiej po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2016 r. sprawy D. M. s. M. o wydanie wyroku łącznego z powodu apelacji wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w Olsztynie z dnia 15 stycznia 2016 r., sygn. akt II K 221/15 I. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Olsztynie; II. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. D. C. 147,60 zł, w tym 27,60 zł podatku VAT, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skazanemu w instancji odwoławczej. UZASADNIENIE D. M. został skazany prawomocnymi wyrokami: 1. Sądu Rejonowego w Ełku z dnia 15 stycznia 2004 roku, sygn. akt II K 977/03, za przestępstwo popełnione w nocy z 26/27 sierpnia 2003 roku wyczerpujące dyspozycję z art. 279 § 1 k.k. , na karę 5 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem na okres 3 lat tytułem próby; 2. Sądu Okręgowego w Olsztynie z dnia 15 października 2004 roku, sygn. akt II K 213/04, za przestępstwa: a) popełnione w dniu 5 kwietnia 2004 roku wyczerpujące dyspozycję z art. 280 § 2 k.k. , art. 275 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. , b) popełnione w dniu 5 kwietnia 2004 roku wyczerpujące dyspozycję z art. 280 § 1 k.k. , art. 278 § 5 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i za to przy uznaniu, że czyny te stanowią ciąg przestępstw z art. 91 § 1 k.k. wymierzono karę 3 lata i 3 miesiące pozbawienia wolności; c) popełniony w dniu 5 kwietnia 2004 roku wyczerpujący dyspozycję z art. 280 § 2 k.k. , art. 278 § 5 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. na karę 3 lat pozbawienia wolności. Na mocy art. 91 § 2 k.k. w miejsce wymierzonych kar jednostkowych wymierzono karę łączną 3 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności; 3. Sądu Rejonowego w Olsztynie 2 marca 2010 roku, sygn. akt VII K 34/10, za przestępstwo popełnione w dniu 6 września 2007 roku wyczerpujące dyspozycję z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. , na karę 1 roku i 10 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 4 lat tytułem próby oraz grzywnę w wysokości 50 stawek dziennych, ustalając wysokość stawki dziennej na kwotę 10 złotych; 4. Sądu Rejonowego w Olsztynie z dnia 16 grudnia 2009 roku, sygn. akt II K 385/09, za przestępstwo popełnione w połowie października 2008 roku, wyczerpujący dyspozycję z art. 284 § 3 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności; 5. Sądu Rejonowego w Olsztynie z dnia 22 listopada 2011 roku, sygn. akt VII K 1035/10, za przestępstwa: a) popełnione w dniu 29 marca 2010 roku wyczerpujące dyspozycję z art. 278 § 1 k.k. w zw.. z art. 64 § 1 k.k. , na karę 1 roku pozbawienia wolności; b) popełnione w dniu 28 kwietnia 2010 roku wyczerpujące dyspozycję z art. 281 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. na karę 2 lat pozbawienia wolności. Na mocy art. 85 k.k. w zw. z art. 86 k.k. Sąd połączył jednostkowe kary pozbawienia wolności i orzekł karę łączną 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności; Wyrokiem łącznym z dnia 21 listopada 2014 roku Sąd Okręgowy w Olsztynie, sygn. akt II K 156/14, połączył kary pozbawienia wolności orzeczone wyrokami opisanymi w punktach 3 i 4 orzekając wobec skazanego karę łączną 1 roku i 10 miesięcy pozbawienia wolności; 6. Sądu Rejonowego w Olsztynie z dnia 10 kwietnia 2015 roku, sygn. akt II K 953/14, za przestępstwa: a) popełnione w dniu 7 listopada 2012 roku wyczerpujące dyspozycję z art. 193 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. , na karę 3 miesięcy pozbawienia wolności; b) popełnione w dniu 7 listopada 2012 roku wyczerpujące dyspozycję z art. 217 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. na karę 3 miesięcy pozbawienia wolności, c) popełnione w dniu 19 marca 2013 roku wyczerpujące dyspozycję z art. 224 § 2 k.k. w zb. z art. 222 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 kk . w zw. z art. 64 § 1 k.k. na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności, d) popełnione w dniu 19 marca 2013 roku wyczerpujące dyspozycję z art. 226 § 1 k.k. na karę 4 miesięcy pozbawienia wolności, e) popełnione w dniu 19 marca 2013 roku wyczerpujące dyspozycję z art. 226 § 1 k.k. na karę 2 miesięcy pozbawienia wolności, Na mocy art. 85 k.k. w zw. z art. 86 k.k. Sąd połączył jednostkowe kary pozbawienia wolności i orzekł karę łączną 1 roku pozbawienia wolności, na poczet której zaliczył okres rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie w dniu 19 marca 2013 r.; 7. Sądu Rejonowego w Olkuszu z dnia 28 kwietnia 2015 roku, sygn. akt II K 995/14, za przestępstwa: a) popełnione w dniu 5 kwietnia 2014 roku wyczerpujące dyspozycję z art. 270 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. , na karę 10 miesięcy pozbawienia wolności; b) popełnione w dniu 23 czerwca 2014 roku wyczerpujące dyspozycję z art. 224 § 2 k.k. i z art. 157 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 kk . na karę 8 miesięcy pozbawienia wolności, c) popełnione w dniu 23/24 czerwca 2014 roku wyczerpujące dyspozycję z art. 226 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności, Na mocy art. 85 k.k. w zw. z art. 86 k.k. Sąd połączył jednostkowe kary pozbawienia wolności i orzekł karę łączną 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawiesił na okres próby 5 lat. Wyrokiem łącznym z dnia 15 stycznia 2016r. wydanym w sprawie II K 221/15 Sąd Okręgowy w Olsztynie: I. na podstawie art. 85 k.k. , art. 86 § 1 k.k. w brzmieniu przed 1 lipca 2015 r. w zw. z art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw, (Dz. U. z 2015 r., poz. 396) i art. 89§ 1 a k.k. połączył jednostkowe kary pozbawienia wolności orzeczone wyrokami Sądu Rejonowego w Olsztynie w sprawie II K 953/14 oraz Sądu Rejonowego w Olkuszu w sprawie II K 995/14 (opisanymi pod pozycjami 6 i 7) i wymierzył D. M. karę łączną 1 (jednego) roku i 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności; II. na podstawie art. 577 k.p.k. na poczet orzeczonej kary łącznej pozbawienia wolności zaliczył D. M. okres rzeczywistego pozbawienia wymienionego wolności w sprawie II K 953/14 Sądu Rejonowego w Olsztynie, to jest w dniu 19 marca 2013 r.; III. w pozostałej części łączone wyroki pozostawił do odrębnego wykonania, IV. w pozostałym zakresie postępowanie w przedmiocie wydania wyroku łącznego umorzył, V. na podstawie art. 624 §1 k.p.k. zwolnił skazanego od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych w przedmiocie wydania wyroku łącznego; VI. na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2015 r., poz. 615 ze zm.) oraz § 14 ust. 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461 ze zm.) w zw. § 21 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z dnia 5 listopada 2015 r.) zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adw. D. C. kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych powiększoną o należny podatek VAT w stawce 23 % tytułem wynagrodzenia za obronę skazanego wykonywaną z urzędu. Wyrok ten zaskarżył w całości obrońca D. M. , zarzucając mu obrazę przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 20.03.2015r.), poprzez orzeczenie kary łącznej na podstawie przepisów o karze łącznej w brzmieniu sprzed 1 lipca 2015r., zamiast przepisów aktualnie obowiązujących. W oparciu o powyższy zarzut apelujący wniósł o uchylenie kwestionowanego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Olsztynie. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Zarzut podniesiony w apelacji obrońcy skazanego jest zasadny. Uchwalona w dniu 20 lutego 2015r. ustawa o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 20.03.2015 r.), wprowadziła zmiany w zakresie regulacji odnoszących się do zagadnienia zbiegu przestępstw, łączenia kar i środków karnych oraz wymiaru kary łącznej, które weszły w życie w dniu 1 lipca 2015r. Zgodnie jednakże z treścią art. 19 ust. 1 tejże nowelizacji, przepisów rozdziału IX Kodeksu karnego , dotyczących zbiegu przestępstw oraz łączenia kar i środków karnych, w brzmieniu nadanym tą ustawą, nie stosuje się do kar prawomocnie orzeczonych przed dniem jej wejścia w życie (tj. przed 1 lipca 2015 r.), chyba że zachodzi potrzeba orzeczenia kary łącznej w związku z prawomocnym skazaniem po dniu wejścia w życie tej ustawy. W przedmiotowej sprawie sąd orzekający zobowiązany był zatem do dokonania oceny i wyboru porządku prawnego (aktualnego, bądź poprzednio obowiązującego) właściwego do rozstrzygnięcia wniosku skazanego D. M. z dnia 7 października 2015r. o wydanie wyroku łącznego. Na skutek błędnych ustaleń faktycznych Sąd Okręgowy uznał, że wszystkie wyroki dotyczące tego skazanego uprawomocniły się przed dniem 1 lipca 2015r. i orzekł w sprawie nieprawidłowo, bo na podstawie przepisów w „starym” brzmieniu. Tymczasem wyrok Sądu Rejonowego w Olsztynie z dnia 10 kwietnia 2015 roku, sygn. akt II K 953/14 uprawomocnił się w dniu 30 września 2015 roku, co obligowało do zastosowania przepisów w wersji aktualnie obowiązującej. Zaskarżone orzeczenie zostało zatem wydane z niewątpliwą obrazą art. 19 ust. 1 w/w ustawy. Treść uzasadnienia kwestionowanego wyroku wskazuje, że na etapie sporządzania pisemnych motywów wyroku swoje uchybienie dostrzegł także sąd meriti. Zakres uchybienia zdyskwalifikował zaskarżone orzeczenie w całości, co spowodowało konieczność jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, który wyrokując ponownie winien zastosować właściwe przepisy prawne. Rację ma obrońca skazanego, że w tej sytuacji zachodzi potrzeba przeprowadzenia na nowo całego przewodu sądowego. O nieopłaconych kosztach pomocy prawnej udzielonej z urzędu orzeczono na podstawie art. 618 §1 k.p.k. pkt 11 k.p.k. oraz §4 ust. 1, 2 i 3, §17 ust. 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 roku, poz. 1801). Dlatego też orzeczono jak sentencji.
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę