III KK 412/12

Kasacja Rzecznika Praw Obywatelskich dotyczyła postanowienia Sądu Okręgowego w O. z dnia 19 kwietnia 2012 r., w części oddalającej wniosek Z. P. o uznanie za nieważne postanowienia prokuratora Prokuratury Rejonowej w O. z dnia 30 czerwca 1984 r. Głównym zarzutem było rażące naruszenie art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego, polegające na rozpoznaniu wniosku bez akt postępowania, które zaginęły, i bez przeprowadzenia postępowania o ich odtworzenie. Sąd Najwyższy uznał kasację za w pełni zasadną. Stwierdził, że Sąd Okręgowy, oddalając wniosek, nie miał podstaw do ustalenia, czy czyn wnioskodawcy był związany z działalnością na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego, ponieważ materiał dowodowy ograniczał się do kserokopii postanowienia i szczątkowego zapisu w repertorium. Pomimo prób uzyskania obszerniejszego materiału, akta sprawy nie zostały odnalezione. Sąd Najwyższy podkreślił, że w sytuacji zaginięcia akt, obowiązkiem sądu było najpierw przeprowadzenie postępowania o ich odtworzenie zgodnie z Kodeksem postępowania karnego. Dopiero po tym mogło nastąpić merytoryczne rozpoznanie wniosku. Zgodnie z ustawą rehabilitacyjną, sąd orzeka na podstawie akt postępowania organu, który wydał orzeczenie, a w razie potrzeby prowadzi dalsze postępowanie dowodowe. Zniszczenie akt uniemożliwia rozpoznanie wniosku bez ich odtworzenia. Wobec powyższego, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej postanowienia prokuratora i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania, z uwzględnieniem konieczności odtworzenia zniszczonych akt.

Zagadnienia prawne (2)

Skład orzekający