III KK 410/17

Sąd Najwyższy2017-10-18
SNKarneprzestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacjiŚrednianajwyższy
prawo karnekodeks karnyart. 178a k.k.prowadzenie pojazduśrodek odurzającykasacjaSąd Najwyższybłąd proceduralnykwalifikacja prawna

Sąd Najwyższy uchylił wyrok skazujący za prowadzenie pojazdu pod wpływem środka odurzającego, uznając błąd w dacie popełnienia czynu i jego kwalifikacji prawnej.

Sąd Rejonowy skazał A.K. za prowadzenie pojazdu pod wpływem środka odurzającego (art. 178a § 4 k.k.), orzekając karę 6 miesięcy pozbawienia wolności i dożywotni zakaz prowadzenia pojazdów. Kasacja Prokuratora Generalnego wykazała błąd w ustaleniu daty popełnienia czynu – zamiast 14 czerwca 2016 r. było to 14 czerwca 2015 r. W konsekwencji, czyn powinien być kwalifikowany jako art. 178a § 1 k.k., a nie § 4, gdyż uprzedni wyrok skazujący uprawomocnił się po dacie popełnienia czynu. Sąd Najwyższy uchylił wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Sprawa dotyczy wyroku Sądu Rejonowego w G., który skazał A.K. na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania, orzekając jednocześnie dożywotni zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz świadczenie pieniężne. Oskarżony został uznany za winnego popełnienia czynu z art. 178a § 4 k.k., polegającego na prowadzeniu pojazdu mechanicznego pod wpływem środka odurzającego, mając na uwadze, że był już wcześniej prawomocnie skazany za podobne przestępstwo. Kasacja wniesiona przez Ministra Sprawiedliwości – Prokuratora Generalnego podniosła zarzut rażącego naruszenia przepisów procesowych, w szczególności art. 366 § 1 k.p.k. w zw. z art. 413 § 2 pkt 1 k.p.k. Głównym argumentem było błędne ustalenie daty popełnienia czynu – wskazano, że nastąpiło to 14 czerwca 2015 r., a nie 14 czerwca 2016 r., jak przyjął Sąd Rejonowy. W związku z tym, uprzedni wyrok skazujący, który uprawomocnił się 1 czerwca 2016 r., zapadł po popełnieniu zarzucanego czynu, co uniemożliwiało zastosowanie kwalifikacji z art. 178a § 4 k.k. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, stwierdzając rażące naruszenie przepisów procesowych, które miało istotny wpływ na treść wyroku. Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w G., z zaleceniem prawidłowego ustalenia czasu popełnienia czynu i jego właściwej kwalifikacji prawnej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, błędne ustalenie daty popełnienia czynu, skutkujące nieprawidłową kwalifikacją prawną (zamiast art. 178a § 1 k.k. na art. 178a § 4 k.k.), stanowi rażące naruszenie art. 366 § 1 k.p.k. w zw. z art. 413 § 2 pkt 1 k.p.k.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że Sąd Rejonowy błędnie ustalił datę popełnienia czynu na 14 czerwca 2016 r., podczas gdy faktycznie nastąpiło to 14 czerwca 2015 r. Ponieważ uprzedni wyrok skazujący uprawomocnił się 1 czerwca 2016 r., czyli po dacie popełnienia czynu, nie można było zastosować kwalifikacji z art. 178a § 4 k.k. Uchybienie to miało rażący charakter i istotny wpływ na treść wyroku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

oskarżony (ze względu na uchylenie wyroku)

Strony

NazwaTypRola
A.K.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (4)

Główne

k.p.k. art. 366 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Obowiązek przewodniczącego czuwania nad prawidłowym przebiegiem rozprawy i wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy.

k.p.k. art. 413 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Obowiązek sądu orzekającego dokładnego określenia w wyroku skazującym przypisanego oskarżonemu czynu, w tym prawidłowego ustalenia czasu jego popełnienia i przyjęcia trafnej kwalifikacji prawnej.

Pomocnicze

k.k. art. 178a § § 4

Kodeks karny

Kwalifikacja czynu jako ponownego prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego, gdy sprawca był uprzednio prawomocnie skazany za podobne przestępstwo.

k.k. art. 178a § § 1

Kodeks karny

Podstawowa kwalifikacja czynu prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Błędne ustalenie daty popełnienia czynu z art. 178a § 4 k.k. Nieprawidłowa kwalifikacja prawna czynu z uwagi na datę uprawomocnienia się poprzedniego wyroku. Rażące naruszenie art. 366 § 1 k.p.k. w zw. z art. 413 § 2 pkt 1 k.p.k.

Godne uwagi sformułowania

kasacja okazała się zasadna w stopniu oczywistym zaskarżony wyrok został wydany z rażącym naruszeniem art. 366 § 1 k.p.k. w zw. z art. 413 § 2 pkt 1 k.p.k. nie można było przyjąć, że oskarżony dopuścił się występku z art. 178§4 kk jako sprawca prawomocnie skazany prawidłowa była zatem kwalifikacja prawna czynu przyjęta w akcie oskarżenia z art. 178a § 1 k.k.

Skład orzekający

Henryk Gradzik

przewodniczący-sprawozdawca

Dariusz Kala

członek

Przemysław Kalinowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ustalania daty popełnienia czynu i jego kwalifikacji prawnej w kontekście recydywy, a także stosowania art. 366 § 1 k.p.k. i art. 413 § 2 pkt 1 k.p.k."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji błędu proceduralnego w ustaleniu daty czynu i jego wpływu na kwalifikację prawną w kontekście recydywy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest precyzyjne ustalenie daty popełnienia czynu, nawet w sprawach karnych, i jak błąd w tym zakresie może prowadzić do nieprawidłowej kwalifikacji prawnej i surowszego wyroku. Jest to ważna lekcja dla prawników procesowych.

Błąd w dacie czynu kosztował skazanego dożywotni zakaz prowadzenia pojazdów – Sąd Najwyższy koryguje wyrok.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III KK 410/17
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 18 października 2017 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Henryk Gradzik (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Dariusz Kala
‎
SSN Przemysław Kalinowski
w sprawie
A.K.
skazanego z art. 178a § 4 k.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 18 października 2017 r.,
kasacji, wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości – Prokuratora Generalnego, na korzyść skazanego,
od wyroku Sądu Rejonowego w G.  z dnia 13 marca 2017 r., sygn. akt II K (…)
uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w G
..
UZASADNIENIE
A.K. został oskarżony o to, że w dniu 14 czerwca 2016 r. w G. na ul. Ł., powadził pojazd mechaniczny, tj. samochód osobowy m-ki O. o nr rej. (…) znajdując się pod wpływem środka odurzającego, mając zaburzoną sprawność psychomotoryczną w podobnym stopniu jak stan nietrzeźwości, wynikający z obecności w organizmie co najmniej 0,5 promila alkoholu we krwi, tj. o czyn z art. 178a § 1 k.k.
Sąd Rejonowy w G. , wyrokiem z dnia 13 marca 2017 r., sygn. akt II K (…), uznał tego oskarżonego za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu z tym ustaleniem, że dopuścił się go będąc uprzednio skazanym wyrokiem Sądu Rejonowego w G. z dnia 12 maja 2016 r., sygn. akt
[…]1
za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości. Kwalifikując ten czyn jako występek z art. 178a § 4 k.k., Sąd Rejonowy skazał A.K. na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności. Orzekł także wobec oskarżonego środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych dożywotnio i świadczenie pieniężne w kwocie 10.000 zł na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej. Rozstrzygnięto też w wyroku w przedmiocie zaliczenia okresu zatrzymania na poczet orzeczonej kary i w przedmiocie wydatków poniesionych w postępowaniu oraz opłaty.
Orzeczenie uprawomocniło się 21 marca 2017 r bez zaskarżenia przez strony.
Kasację na korzyść A.K. wywiódł Minister Sprawiedliwości – Prokurator Generalny. Podniósł w niej zarzuty rażącego i mającego istotny wpływ na treść wyroku naruszenia przepisów prawa procesowego, a mianowicie art. 366 § 1 k.p.k. w zw. z art. 413 § 2 pkt 1 k.p.k., polegającego na zaniechaniu wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy związanych z określeniem czasu popełnienia przypisanego czynu. Wywodził, że efektem tego uchybienia było błędne ustalenie, iż A.K. dopuścił się czynu w dniu 14 czerwca 2016 r., podczas gdy faktycznie nastąpiło to w dniu 14 czerwca 2015 r. W rezultacie doszło w wyroku do błędnego zakwalifikowania czynu jako występku z art. 178a § 4 k.k. w sytuacji, gdy w dacie jego popełnienia oskarżony nie był osobą prawomocnie skazaną za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego, ani nie dopuścił się prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych orzeczonego w związku ze skazaniem za przestępstwo. Prawidłowa była zatem kwalifikacja prawna czynu przyjęta w akcie oskarżenia z art. 178a § 1 k.k
.
Autor kasacji wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu.
Sąd Najwyższy zważył:
Kasacja Ministra Sprawiedliwości – Prokuratora Generalnego okazała się zasadna w stopniu oczywistym, co uzasadniało uwzględnienie jej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
Istotnie, zaskarżony wyrok został wydany z rażącym naruszeniem art. 366 § 1 k.p.k. w zw. z art. 413 § 2 pkt 1 k.p.k. Przepisy te obligują przewodniczącego kierującego rozprawą do czuwania nad jej prawidłowym przebiegiem i baczenia, aby zostały wyjaśnione wszystkie okoliczności sprawy, a sąd orzekający – do dokładnego określenia w wyroku skazującym przypisanego oskarżonemu czynu, w tym, co oczywiste, prawidłowego ustalenia czasu jego popełnienia i przyjęcia trafnej kwalifikacji prawnej.
W opisie przypisanego czynu Sąd Rejonowy uznał, że został on popełniony w dniu 14 czerwca 2016 r., podczas, gdy z dokumentów procesowych jasno wynika, iż doszło do jego popełnienia w dniu 14 czerwca 2015 r. W tym stanie rzeczy nie można było przyjąć, że oskarżony dopuścił się występku z art. 178§4 kk jako sprawca prawomocnie skazany za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości. Odnośny bowiem uprzedni wyrok Sądu Rejonowego w G.  z dnia 12 maja 2016r., skazujący oskarżonego za czyn z art. 178a §1 kk popełniony w dniu 10 listopada 2014r. (k. 36), uprawomocnił się w dniu 1 czerwca 2016r., a zatem po popełnieniu czynu przypisanego mu w niniejszej sprawie.  Przeoczenie to, przeniesione
de facto
z wadliwie sporządzonego aktu oskarżenia (t. II, k. 6), doprowadziło do zastosowania w w wyroku nieprawidłowej, niekorzystnej dla oskarżonego kwalifikacji prawnej czynu. W następstwie, błędnie sformułowano także orzeczenie o zaliczeniu oskarżonemu czasu zatrzymania na poczet kary pozbawienia wolności (pkt IV wyroku).
Jak stąd wynika, uchybienia przepisom wskazanym w kasacji miały rażący charakter i wywarły istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku. Należało więc uwzględnić wniosek kasacji przez uchylenie w całości prawomocnego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania
.
as

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI