III KK 41/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasacje obrońców od wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 13 czerwca 2024 r., sygn. akt II AKa 79/24, który z kolei zmienił wyrok Sądu Okręgowego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 26 stycznia 2024 r., sygn. akt II K 14/22. Wyrok Sądu Okręgowego skazał R. S. m.in. za czyny z art. 296 § 2 k.k. w zb. z art. 284 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. oraz za czyn z art. 271a § 1 k.k., orzekając karę łączną 3 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności. Sąd Apelacyjny uchylił skazanie za czyny z pierwszego punktu, pozostawiając w mocy jedynie skazanie za występek z art. 271a § 1 k.k. (posłużenie się fakturami poświadczającymi nieprawdę). Obrońcy wnieśli kasacje, zarzucając m.in. rażące naruszenie prawa procesowego (art. 457 § 3 k.p.k., art. 452 § 2 pkt 1 k.p.k., art. 410 k.p.k., art. 7 k.p.k., art. 174 k.p.k.) i materialnego (art. 271a § 1 k.k., art. 88 ust. 3a pkt 4c ustawy o VAT), a także bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. (nienależyta obsada Sądu Apelacyjnego). Sąd Najwyższy oddalił obie kasacje jako oczywiście bezzasadne. Nie stwierdzono wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej, uznając, że ewentualna wada obsady sądu nie miała wpływu na sposób rozpoznania sprawy. Sąd Najwyższy nie podzielił również zarzutów dotyczących naruszenia prawa procesowego i materialnego, wskazując m.in. na prawidłowe ustalenie stanu faktycznego w zakresie czynu z art. 271a § 1 k.k. oraz prawidłowe zastosowanie art. 88 ust. 3a pkt 4c ustawy o VAT. Skazany R. S. został obciążony kosztami postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących nienależytej obsady sądu w kontekście zmian w KRS, obrazy prawa materialnego w kontekście błędów procesowych, odpowiedzialności za posłużenie się fakturami poświadczającymi nieprawdę oraz stosowania art. 88 ust. 3a pkt 4c ustawy o VAT.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i faktycznej; kwestia obsady sądu jest szeroko komentowana w orzecznictwie.
Zagadnienia prawne (4)
Czy nienależyta obsada sądu apelacyjnego, wynikająca z wadliwej procedury nominacyjnej sędziego, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. nie zachodzi wyłącznie z powodu udziału sędziego rekomendowanego przez Krajową Radę Sądownictwa powołaną ustawą z 8 grudnia 2017 r., jeśli nie zostanie wykazane, że konkretne okoliczności miały wpływ na podważenie niezawisłości i bezstronności sądu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że zarzut nienależytej obsady sądu nie został uzasadniony merytorycznie. Krytyka procedury nominacyjnej bez wskazania konkretnych argumentów podważających bezstronność sędziego nie jest wystarczająca do stwierdzenia bezwzględnej przyczyny odwoławczej.
Czy zarzut obrazy prawa materialnego może być skutecznie podniesiony, gdy wadliwość orzeczenia wynika z błędnych ustaleń faktycznych lub naruszenia przepisów prawa procesowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, obraza prawa materialnego ma miejsce, gdy stan faktyczny został ustalony prawidłowo, a nie zastosowano do niego właściwego przepisu. Nie zachodzi ona, gdy wadliwość wynika z błędnych ustaleń faktycznych lub naruszenia przepisów prawa procesowego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołuje się na utrwaloną judykaturę, zgodnie z którą zarzut obrazy prawa materialnego nie może być ujmowany jako zarzut błędu w ustaleniach faktycznych. Błędne ustalenia faktyczne lub naruszenie przepisów procesowych stanowią odrębne podstawy zaskarżenia.
Czy faktury poświadczające nieprawdę co do okoliczności faktycznych, które nie miały miejsca, mogą stanowić podstawę do skazania za występek z art. 271a § 1 k.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli dokumenty te zostały użyte i poświadczają nieprawdę co do zdarzeń gospodarczych, które faktycznie nie miały miejsca, a okoliczności te zostały potwierdzone dowodowo.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że nie było podstaw do kwestionowania skazania R. S. z art. 271a § 1 k.k., ponieważ wystawione faktury poświadczały nieprawdę co do zdarzeń gospodarczych, które nie miały miejsca, a okoliczności te potwierdzili świadkowie. Sąd odwoławczy prawidłowo zakwalifikował czyn.
Czy przepis art. 88 ust. 3a pkt 4c ustawy o VAT wyłącza zwrot podatku naliczonego w przypadku faktur potwierdzających nieprawdę co do okoliczności faktycznych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przepis ten wyraźnie blokuje zwrot podatku naliczonego w takich sytuacjach, odsyłając do przepisów prawa cywilnego (art. 58 i 83 k.c.) dotyczących czynności sprzecznych z ustawą lub pozornych.
Uzasadnienie
Sąd pierwszej instancji zasadnie uznał brak podstaw do zwrotu podatku naliczonego, stosując art. 88 ust. 3a pkt 4c ustawy o VAT, który ma na celu przeciwdziałanie bogaceniu się w drodze przestępstwa.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. S. | osoba_fizyczna | skazany |
Przepisy (17)
Główne
k.k. art. 271a § 1
Kodeks karny
u.p.t.u. art. 88 § 3a
Ustawa o podatku od towarów i usług
Blokuje zwrot podatku naliczonego w przypadku faktur potwierdzających nieprawdę co do okoliczności faktycznych.
Pomocnicze
k.k. art. 296 § 2
Kodeks karny
k.k. art. 284 § 2
Kodeks karny
k.k. art. 12
Kodeks karny
k.k. art. 294 § 1
Kodeks karny
k.c. art. 58 § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 83
Kodeks cywilny
k.p.k. art. 457 § 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 433 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 452 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 437 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 410
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 174
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 439 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 535 § 3
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kasacje obrońców były oczywiście bezzasadne. • Nie potwierdzono wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. (nienależyta obsada sądu). • Zarzuty naruszenia prawa procesowego i materialnego nie zasługiwały na uwzględnienie. • Prawidłowo ustalono stan faktyczny i zastosowano przepis art. 271a § 1 k.k. • Prawidłowo zastosowano art. 88 ust. 3a pkt 4c ustawy o VAT.
Odrzucone argumenty
Zarzut nienależytej obsady Sądu Apelacyjnego. • Zarzut rażącego naruszenia prawa procesowego (art. 457 § 3 k.p.k., art. 452 § 2 pkt 1 k.p.k., art. 410 k.p.k., art. 7 k.p.k., art. 174 k.p.k.). • Zarzut rażącego naruszenia prawa materialnego (art. 271a § 1 k.k., art. 88 ust. 3a pkt 4c ustawy o VAT). • Zarzut wewnętrznie sprzecznej opinii biegłego. • Zarzut oddalenia wniosku o przeprowadzenie dowodu z audytu prawno-podatkowego. • Zarzut naruszenia zasady bezpośredniości przy ocenie dowodów. • Zarzut nieprawidłowego rozważenia zeznań świadka.
Godne uwagi sformułowania
kasacje obrońców były oczywiście bezzasadne • nie potwierdzono wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej • nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., nie zachodzi wyłącznie dlatego, że w składzie sądu bierze udział sędzia rekomendowany do tego urzędu przez Krajową Radę Sądownictwa powołany do życia ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. • obraza prawa materialnego ma miejsce wtedy, gdy stan faktyczny został w orzeczeniu ustalony prawidłowo a nie zastosowano do niego właściwego przepisu prawa materialnego • nie zachodzi taka obraza, kiedy wadliwość zaskarżonego orzeczenia jest wynikiem błędnych ustaleń przyjętych za jego podstawę lub naruszenia przepisów prawa procesowego • nie ma wątpliwości, że A. P. wystawił dwie faktury na rzecz skazanego, który ujął je w deklaracji dla podatku od towarów i usług za miesiąc wrzesień 2018 r., przy czym dokumenty te poświadczały nieprawdę co do okoliczności faktycznych, a mianowicie zdarzenia gospodarcze określone w tych fakturach w rzeczywistości nie miały miejsca • przepis art. 88 ust. 3a pkt 4c ustawy o VAT wyraźnie blokuje m.in. zwrot podatku naliczonego
Skład orzekający
Michał Laskowski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących nienależytej obsady sądu w kontekście zmian w KRS, obrazy prawa materialnego w kontekście błędów procesowych, odpowiedzialności za posłużenie się fakturami poświadczającymi nieprawdę oraz stosowania art. 88 ust. 3a pkt 4c ustawy o VAT."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i faktycznej; kwestia obsady sądu jest szeroko komentowana w orzecznictwie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z obsadą sądu i naruszeniem prawa, a także praktycznego zastosowania przepisów karnych i podatkowych w kontekście faktur. Jest to interesujące dla prawników procesowych i karnistów.
“Nienależyta obsada sądu czy zwykła krytyka KRS? Sąd Najwyższy rozstrzyga.”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.