II KK 135/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy nie wstrzymał wykonania wyroku skazującego pomimo wniosku obrońcy opartego na względach osobistych i życiowych skazanego.
Obrońca skazanego W. J. złożył wniosek o wstrzymanie wykonania wyroku Sądu Okręgowego w Zamościu, powołując się na względy osobiste, rodzinne (pomoc rodzicom), podjęcie studiów oraz problemy zdrowotne. Sąd Najwyższy, analizując wniosek w kontekście art. 532 § 1 k.p.k., uznał, że nie zachodzą przesłanki do wstrzymania wykonania prawomocnego orzeczenia. Podkreślono, że instytucja ta ma charakter wyjątkowy i wymaga wysokiego prawdopodobieństwa uwzględnienia kasacji, a nie opiera się na sytuacji osobistej skazanego.
Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek obrońcy skazanego W. J. o wstrzymanie wykonania wyroku Sądu Okręgowego w Zamościu, który zmieniał wyrok Sądu Rejonowego w Janowie Lubelskim. Obrońca argumentował, że wykonanie kary powinno zostać wstrzymane ze względu na sytuację osobistą i życiową skazanego, w tym pomoc rodzicom w gospodarstwie rolnym, podjęcie studiów oraz problemy zdrowotne. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 532 § 1 k.p.k., wyjaśnił, że wstrzymanie wykonania prawomocnego orzeczenia ma charakter wyjątkowy. Aby wniosek został uwzględniony, konieczne jest, aby ranga zarzutów kasacyjnych była wysoka, a prawdopodobieństwo uchylenia orzeczenia bardzo duże, przy jednoczesnym ryzyku nieodwracalnych skutków dla skazanego. Sąd podkreślił, że trafność zarzutów kasacyjnych musi być oczywista już na wstępie, a sama sytuacja osobista, zawodowa czy rodzinna skazanego nie stanowi podstawy do wstrzymania wykonania wyroku w tym trybie. Problemy zdrowotne mogą być podstawą do odroczenia lub przerwy w odbywaniu kary, ale nie do wstrzymania wykonania na gruncie art. 532 § 1 k.p.k. Wobec braku spełnienia tych rygorystycznych przesłanek, Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, wstrzymanie wykonania prawomocnego orzeczenia na podstawie art. 532 § 1 k.p.k. ma charakter wyjątkowy i powinno być uzależnione od rangi zarzutów kasacyjnych i wysokiego prawdopodobieństwa uchylenia orzeczenia, a nie od sytuacji osobistej skazanego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że instytucja wstrzymania wykonania wyroku w postępowaniu kasacyjnym służy zapewnieniu skuteczności postępowania kasacyjnego w przypadku oczywistej zasadności zarzutów, a nie jako środek łagodzący dolegliwość kary ze względów osobistych skazanego. Sytuacja osobista, rodzinna czy zdrowotna może być podstawą do odroczenia lub przerwy w wykonaniu kary, ale nie do wstrzymania jej na etapie kasacji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
nie uwzględniono wniosku
Strona wygrywająca
Skarb Państwa
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W. J. | osoba_fizyczna | skazany |
Przepisy (4)
Główne
k.p.k. art. 532 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Instytucja wstrzymania wykonania prawomocnego orzeczenia ma charakter wyjątkowy i wymaga wysokiego prawdopodobieństwa uwzględnienia kasacji oraz ryzyka nieodwracalnych skutków dla skazanego. Nie opiera się na względach osobistych, rodzinnych czy zdrowotnych skazanego.
Pomocnicze
k.k. art. 13 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 197 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 12
Kodeks karny
Argumenty
Odrzucone argumenty
Względy osobiste i życiowe skazanego (pomoc rodzicom, studia, problemy zdrowotne) jako podstawa do wstrzymania wykonania wyroku.
Godne uwagi sformułowania
Wstrzymanie wykonania prawomocnego orzeczenia na podstawie art. 532 § 1 k.p.k. ma charakter wyjątkowy. O zastosowaniu tej instytucji powinna przesądzać ranga zarzutów kasacyjnych i bardzo wysoki stopień prawdopodobieństwa uchylenia orzeczenia, przy jednoczesnym uznaniu, że jego wykonywanie przed rozpoznaniem kasacji spowodowałoby wyjątkowo dolegliwe i w zasadzie nieodwracalne skutki dla osoby, której orzeczenie dotyczy. Dla uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania prawomocnego wyroku prawdopodobieństwo uwzględnienia kasacji musiałoby być niemal zbliżone do pewności, oczywistości i prowadzić do konkluzji o potrzebie uniewinnienia skazanego, względnie umorzenia wobec niego postępowania, ewentualnie wydania innego rozstrzygnięcia, które spowoduje, że wykonywanie kary lub innych środków penalnych do czasu rozpoznania kasacji okaże się niesłuszne i odbędzie się z pokrzywdzeniem skazanego. Nie budzi wątpliwości, że umieszczenie tej instytucji w postępowaniu kasacyjnym przesądza, iż jej zastosowanie warunkowane jest bardzo wysokim prawdopodobieństwem uznania zasadności zarzutów kasacyjnych, a nie sytuacją osobistą, zawodową czy rodzinną skazanego.
Skład orzekający
Andrzej Tomczyk
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 532 § 1 k.p.k. w kontekście wniosków o wstrzymanie wykonania wyroku w postępowaniu kasacyjnym, podkreślająca jego wyjątkowy charakter i priorytet oceny zasadności kasacji nad względami osobistymi skazanego."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie postępowania kasacyjnego i wniosków o wstrzymanie wykonania wyroku w tym trybie. Nie wyklucza możliwości odroczenia lub przerwy w wykonaniu kary na innych podstawach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie wyjaśnia kluczowe zasady dotyczące wstrzymania wykonania kary w postępowaniu kasacyjnym, co jest istotne dla praktyków prawa karnego, choć nie zawiera przełomowych wniosków.
“Kiedy Sąd Najwyższy wstrzyma wykonanie wyroku? Wyjaśniamy zasady z art. 532 k.p.k.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN II KK 135/25 POSTANOWIENIE Dnia 2 czerwca 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Tomczyk w sprawie W. J. skazanego z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 197 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. i in., po rozpoznaniu w Izbie Karnej 2 czerwca 2025 r., na posiedzeniu bez udziału stron, wniosku obrońcy skazanego o wstrzymanie wykonania wyroku Sądu Okręgowego w Zamościu z 12 listopada 2024 r., sygn. akt II Ka 337/23, zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w Janowie Lubelskim z 13 lutego 2023 r., sygn. akt II K 39/19, postanowił nie uwzględnić wniosku. UZASADNIENIE W kasacji wywiedzionej w sprawie skazanego W. J. obrońca wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia. W uzasadnieniu podniósł, że za wstrzymaniem wykonania kary oskarżonemu przemawiają względy natury osobistej i życiowej oskarżonego, tj. pomoc rodzicom w gospodarstwie rolnym, podjęcie studiów oraz problemy zdrowotne. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wstrzymanie wykonania prawomocnego orzeczenia na podstawie art. 532 § 1 k.p.k. ma charakter wyjątkowy. O zastosowaniu tej instytucji powinna przesądzać ranga zarzutów kasacyjnych i bardzo wysoki stopień prawdopodobieństwa uchylenia orzeczenia, przy jednoczesnym uznaniu, że jego wykonywanie przed rozpoznaniem kasacji spowodowałoby wyjątkowo dolegliwe i w zasadzie nieodwracalne skutki dla osoby, której orzeczenie dotyczy (por. postanowienia Sądu Najwyższego z: 9 października 2024 r., I KK 346/24; 17 września 2024 r., V KK 368/24). Dokonywana na potrzeby rozpoznania wniosku analiza kasacji i akt tej sprawy doprowadziła Sąd Najwyższy do konkluzji, że nie ziściły się przesłanki do wstrzymania wykonania wyroku w trybie art. 532 § 1 k.p.k. Dla uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania prawomocnego wyroku prawdopodobieństwo uwzględnienia kasacji musiałoby być niemal zbliżone do pewności, oczywistości i prowadzić do konkluzji o potrzebie uniewinnienia skazanego, względnie umorzenia wobec niego postępowania, ewentualnie wydania innego rozstrzygnięcia, które spowoduje, że wykonywanie kary lub innych środków penalnych do czasu rozpoznania kasacji okaże się niesłuszne i odbędzie się z pokrzywdzeniem skazanego. Okoliczność ta musi być dostrzegalna już „na pierwszy rzut oka”. Gdy trafność zarzutów podniesionych w kasacji nie jest - na tym etapie - oczywista, samo zwrócenie się z wnioskiem o wstrzymanie wykonania orzeczenia nie uzasadnia odstąpienia od zasady bezzwłocznej wykonalności prawomocnych orzeczeń (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 15 lutego 2024 r., III KK 15/24). W tej sprawie nie zachodzi przedmiotowa oczywistość i jednoznaczność uchybień sygnalizowanych w kasacji obrońcy. Ocena zasadności podniesionych zarzutów wymagać będzie analizy dokonywanej na etapie merytorycznego jej rozpoznania. Powodu do wstrzymania wykonania zaskarżonego kasacją wyroku nie stanowi również sytuacja rodzinna skazanego. Jak słusznie podkreśla się w literaturze i orzecznictwie, jeżeli treść art. 532 § 1 k.p.k. miałaby być postrzegana jako kolejna instytucja, która służy do wstrzymania wykonania kary w postępowaniu wykonawczym tylko na podstawie przesłanek faktycznych, osobistych czy rodzinnych skazanego oraz określonych okoliczności, które czyniłyby odbycie kary nadmiernie dolegliwym w aktualnej sytuacji skazanego, to zbędne było jej lokowanie w rozdziale o kasacji (tak: J. Matras, w: Kodeks postępowania karnego. Komentarz, red. K. Dudka, Warszawa 2020, s. 1193; z orzecznictwa - por. np.: postanowienia Sądu Najwyższego z: 8 października 2024 r., II KK 381/24; 29 sierpnia 2024 r., IV KK 275/24). Nie budzi wątpliwości, że umieszczenie tej instytucji w postępowaniu kasacyjnym przesądza, iż jej zastosowanie warunkowane jest bardzo wysokim prawdopodobieństwem uznania zasadności zarzutów kasacyjnych, a nie sytuacją osobistą, zawodową czy rodzinną skazanego. Z kolei zły stan zdrowia skazanego nie jest okolicznością rozpatrywaną na gruncie unormowania z art. 532 § 1 k.p.k., natomiast może być okolicznością uzasadniającą odroczenie wykonania kary, względnie udzielenie przerwy w jej odbywaniu. Wobec tego, Sąd Najwyższy doszedł do przekonania, że nie zachodzą w tej sprawie wystarczające podstawy do zastosowania nadzwyczajnej instytucji przewidzianej w art. 532 § 1 k.p.k. [J.J.] [a.ł]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI