III KK 403/11
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła oskarżonej I.K., której zarzucono ukrywanie dokumentów należących do M.M.(1) w okresie od września 2014 r. do kwietnia 2015 r. Oskarżona wynajęła lokal mieszkalny spółce z o.o. w organizacji na cele tej spółki, z wyraźnym zakazem podnajmu. Po stwierdzeniu nieporządku i częściowego opróżnienia lokalu przez najemcę, oskarżona wypowiedziała umowę, wymieniła zamki i zleciła windykację należności. Sąd szczegółowo analizował zeznania wszystkich stron i świadków, w tym oskarżonej, M.M.(1), P.M., P.G., A.O. i K.N. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, czy oskarżona działała z bezpośrednim zamiarem popełnienia przestępstwa ukrywania dokumentów, zgodnie z art. 276 § 1 kk. Sąd uznał, że umowa najmu na cele spółki, zakaz podnajmu oraz późniejsze działania oskarżonej (spakowanie rzeczy, zlecenie windykacji, współpraca z komornikiem i prawnikami) wskazują, że działała ona w przekonaniu o zgodności z prawem, opierając się na przepisach cywilnych (art. 670 § 1 kc) i wskazówkach prawnych. Brak było dowodów na świadomość oskarżonej, że dokumenty i przedmioty w mieszkaniu nie należą do spółki lub że ukrywa je w złej wierze. Sąd podkreślił, że prawo karne wymaga badania zamiaru sprawcy, a samo obiektywne spowodowanie skutku nie wystarcza. Ponadto, brak było dowodów na skuteczne doręczenie oskarżonej żądań wydania dokumentów. Wobec braku dowodów na bezpośredni zamiar popełnienia przestępstwa, sąd uniewinnił oskarżoną na podstawie art. 414 § 1 kpk w zw. z art. 17 § 1 pkt 2 kpk.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja znamion przestępstwa ukrywania dokumentów (art. 276 kk), znaczenie zamiaru bezpośredniego w prawie karnym, relacje między prawem cywilnym a karnym w kontekście umów najmu i odpowiedzialności za mienie.
Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej związanej z umową najmu na cele spółki i późniejszymi działaniami wynajmującego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy ukrywanie lub usuwanie dokumentów przez wynajmującego, który działa w oparciu o błędną interpretację przepisów cywilnych i wskazówki prawne, wyczerpuje znamiona przestępstwa z art. 276 § 1 kk, wymagającego bezpośredniego zamiaru?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, brak jest dowodów na bezpośredni zamiar popełnienia przestępstwa ukrywania lub usuwania dokumentów, co jest konieczne do przypisania winy w sprawach karnych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że oskarżona działała w przekonaniu o zgodności z prawem, opierając się na przepisach cywilnych i wskazówkach prawników, co wyklucza bezpośredni zamiar przestępczy. Brak było dowodów na świadomość, że dokumenty nie należą do spółki lub że są ukrywane w złej wierze.
Czy wynajmujący, który po wypowiedzeniu umowy najmu na cele spółki i stwierdzeniu nieporządku w lokalu, spakował i zabezpieczył przedmioty oraz dokumenty, działał w zamiarze ukrycia ich przed najemcą lub osobą trzecią?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, działania te były podejmowane w celu uporządkowania lokalu i zabezpieczenia mienia zgodnie z zaleceniami komornika i prawników, a nie w celu ukrycia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że spakowanie i zabezpieczenie rzeczy do przechowalni, zgodnie z zaleceniami komornika i prawników, a także koszty z tym związane, świadczą o braku zamiaru ukrycia, a jedynie o próbie uporządkowania sytuacji zgodnie z prawem.
Czy wynajmujący miał obowiązek weryfikować pochodzenie dokumentów i przedmiotów pozostawionych w lokalu wynajętym na cele spółki, zwłaszcza gdy umowa zakazywała podnajmu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, umowa najmu na cele spółki dawała podstawę do przyjęcia, że przedmioty i dokumenty należą do spółki lub służą jej celom, a wynajmujący nie miał obowiązku weryfikować stosunków prawnych spółki z osobami trzecimi.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że umowa najmu na cele spółki z zakazem podnajmu pozwalała oskarżonej na założenie, że przedmioty i dokumenty w lokalu są związane z działalnością spółki, a ona sama nie miała obowiązku weryfikować ich pochodzenia ani stosunków spółki z osobami trzecimi.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| I. K. | osoba_fizyczna | oskarżona |
| M. M. (1) | osoba_fizyczna | oskarżycielka posiłkowa |
| spółka (...) sp. z o.o. w organizacji | spółka | najemca |
| P. M. | osoba_fizyczna | reprezentant spółki |
| P. G. | osoba_fizyczna | mąż oskarżonej |
| A. O. | osoba_fizyczna | świadk |
| K. N. | osoba_fizyczna | świadk |
Przepisy (8)
Główne
k.k. art. 276 § § 1
Kodeks karny
Ukrycia lub usunięcia dokumentu można się dopuścić tylko w zamiarze bezpośrednim. Ukrywanie dokumentu polega na podjęciu zachowań, w wyniku których dokument znajdzie się w miejscu znanym sprawcy, nieznanym natomiast osobom, którym przysługuje prawo do rozporządzania dokumentem. Zaprzeczenie posiadaniu dokumentu i przetrzymywanie oraz niewydanie go, mimo żądania osobie uprawnionej, może stanowić ukrywanie dokumentu. Usunięciem dokumentu jest zmiana miejsca przechowywania uniemożliwiająca lub utrudniająca dostęp osobie uprawnionej.
k.c. art. 670 § § 1
Kodeks cywilny
Prawo zastawu na rzeczach ruchomych najemcy wniesionych do przedmiotu najmu, w przypadku zaległości czynszowych.
k.p.k. art. 414 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa wydania wyroku uniewinniającego.
k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Okoliczności wyłączające ściganie, w tym brak znamion czynu zabronionego.
Pomocnicze
k.k. art. 115 § § 14
Kodeks karny
Definicja dokumentu.
k.p.k. art. 5 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Zasada domniemania niewinności.
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
k.p.k. art. 180 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek zachowania tajemnicy adwokackiej/radcowskiej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak bezpośredniego zamiaru popełnienia przestępstwa ukrywania dokumentów. • Działanie w przekonaniu o zgodności z prawem, w oparciu o przepisy cywilne i wskazówki prawników. • Umowa najmu na cele spółki z zakazem podnajmu jako podstawa do założenia, że przedmioty i dokumenty należą do spółki. • Spakowanie i zabezpieczenie rzeczy do przechowalni zgodnie z zaleceniami komornika i prawników, a nie w celu ukrycia. • Brak dowodów na skuteczne doręczenie oskarżonej żądań wydania dokumentów. • Nieweryfikowanie pochodzenia dokumentów i przedmiotów przez wynajmującego.
Odrzucone argumenty
Ukrywanie dokumentów przez wynajmującego. • Działanie w zamiarze bezpośrednim popełnienia przestępstwa. • Pozbawienie najemcy dostępu do należących do niej przedmiotów i dokumentów w sposób trwały i złośliwy.
Godne uwagi sformułowania
Ukrywania lub usunięcia dokumentu można się dopuścić tylko w zamiarze bezpośrednim. • Prawo karne nakazuje każdorazowo badać stosunek psychiczny sprawcy do podejmowanego przez niego działania. • Działanie w oparciu o przepisy prawa cywilnego, nawet błędnie zinterpretowane, od działania wyczerpującego znamiona przestępstwa. • Zasada domniemania niewinności wymaga zawsze pewności stwierdzeń co do winy.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja znamion przestępstwa ukrywania dokumentów (art. 276 kk), znaczenie zamiaru bezpośredniego w prawie karnym, relacje między prawem cywilnym a karnym w kontekście umów najmu i odpowiedzialności za mienie."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej związanej z umową najmu na cele spółki i późniejszymi działaniami wynajmującego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest rozróżnienie między błędami w interpretacji prawa cywilnego a przestępstwem w prawie karnym, a także podkreśla znaczenie zamiaru sprawcy. Jest to ciekawy przykład dla prawników zajmujących się prawem nieruchomości i karnym.
“Czy wynajmujący, który spakował rzeczy najemcy, popełnił przestępstwo? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczową rolę zamiaru.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.