III KK 399/15

Sąd Najwyższy2016-03-31
SNKarneprzestępstwa przeciwko mieniuŚrednianajwyższy
kasacjaoszustwoczyn ciągłyciąg przestępstwkwalifikacja prawnaSąd Najwyższyprawo karne materialne

Sąd Najwyższy oddalił kasację obrońcy skazanego za oszustwa i inne przestępstwa, uznając ją za oczywiście bezzasadną.

Obrońca skazanego A. G. wniósł kasację od wyroku Sądu Okręgowego, zarzucając naruszenie prawa materialnego dotyczące kwalifikacji czynów jako ciągu przestępstw (art. 12 k.k.) zamiast jednego czynu (art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 k.k. w zw. z art. 12 k.k.) oraz uchybienie sądu niższej instancji. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście bezzasadną, wskazując na konsekwentne orzecznictwo dotyczące rozróżnienia art. 12 k.k. i art. 91 § 1 k.k. oraz podkreślając, że ustalenia faktyczne nie podlegają kwestionowaniu w kasacji. Stwierdzono, że nie było podstaw do przekazania sprawy sądowi okręgowemu, a Sąd Rejonowy był właściwy do jej rozpoznania.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego A. G., który został skazany za popełnienie przestępstw z art. 286 § 1 k.k. i innych. Wyrok Sądu Rejonowego w B. z dnia 27 stycznia 2015 r. (sygn. akt III K […]) uznał skazanego za winnego czterech przestępstw, w tym jednego z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 270 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. (kara roku pozbawienia wolności) oraz trzech pozostałych zakwalifikowanych jako ciąg przestępstw z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k. (kara 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności). Sąd Rejonowy orzekł karę łączną 3 lat pozbawienia wolności i środek karny z art. 46 § 1 k.k. Sąd Okręgowy w B., wyrokiem z dnia 17 czerwca 2015 r. (sygn. akt IV Ka […]), zmienił wyrok, obniżając karę łączną do 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz zobowiązując do naprawienia szkód w 1/3 ich części. Obrońca skazanego zaskarżył wyrok Sądu Okręgowego w części dotyczącej czynów II, III i IV, zarzucając naruszenie prawa materialnego (art. 12 k.k. poprzez jego niezastosowanie i niezakwalifikowanie jako ciągu przestępstw, a zamiast tego jako jednego czynu z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 k.k. w zw. z art. 12 k.k.) oraz uchybienie polegające na orzekaniu przez sąd niższego rzędu w sprawie należącej do właściwości sądu wyższego rzędu (art. 439 § 1 pkt 4 w zw. z art. 25 § 1 pkt 2 w zw. z art. 35 § 1 k.k.). Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną. Wskazano, że obrońca myli instytucje z art. 12 k.k. i art. 91 § 1 k.k., a orzecznictwo w tym zakresie jest konsekwentne. Podkreślono, że kwalifikowanie zachowań jako czynu ciągłego lub ciągu przestępstw należy do ustaleń faktycznych, których nie można kwestionować w kasacji. Zauważono, że obrońca nie wskazywał na z góry powzięty zamiar, a próba wykazania błędnej kwalifikacji prawnej może być traktowana jako działanie na niekorzyść skazanego, gdyż art. 294 § 1 k.k. przewiduje surowszą odpowiedzialność. Stwierdzono, że nie było podstaw do przekazania sprawy sądowi okręgowemu, a Sąd Rejonowy był właściwy do jej rozpoznania. Skazany został obciążony kosztami postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zachowania te zostały prawidłowo zakwalifikowane jako ciąg przestępstw, a próba zmiany kwalifikacji na jeden czyn z art. 294 § 1 k.k. byłaby działaniem na niekorzyść skazanego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że rozróżnienie między art. 12 k.k. a art. 91 § 1 k.k. jest ugruntowane w orzecznictwie, a ustalenia faktyczne dotyczące kwalifikacji czynów nie podlegają kwestionowaniu w kasacji. Stwierdzono, że nie było podstaw do przyjęcia kwalifikacji z art. 294 § 1 k.k., która przewiduje surowszą odpowiedzialność.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie kasacji

Strona wygrywająca

Skarb Państwa (w kontekście utrzymania wyroku)

Strony

NazwaTypRola
A. G.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (13)

Główne

k.k. art. 286 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 91 § § 1

Kodeks karny

Pomocnicze

k.k. art. 270 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 11 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 91 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 46 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 12

Kodeks karny

k.k. art. 294 § § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 535 § § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 636 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 439 § § 1 pkt 4

Kodeks karny

k.k. art. 25 § § 1 pkt 2

Kodeks karny

k.k. art. 35 § § 1

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja jest oczywiście bezzasadna. Rozróżnienie między art. 12 k.k. a art. 91 § 1 k.k. jest jasne i ugruntowane w orzecznictwie. Ustalenia faktyczne nie podlegają kwestionowaniu w kasacji. Sąd Rejonowy był właściwy do rozpoznania sprawy.

Odrzucone argumenty

Naruszenie prawa materialnego poprzez niezastosowanie art. 12 k.k. i niezakwalifikowanie czynów jako jednego przestępstwa z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 k.k. w zw. z art. 12 k.k. Uchybienie sądu niższego rzędu orzekającego w sprawie należącej do właściwości sądu wyższego rzędu.

Godne uwagi sformułowania

kasacja jest oczywiście bezzasadna w rozumieniu art. 535 § 3 k.p.k. obrońca skazanego nie do końca rozróżnia instytucje określone w art. 12 k.k. i art. 91 § 1 k.k. przyjmowanie określonych zachowań jako „czynu ciągłego” z art. 12 k.k. czy też „ciągu przestępstw” z art. 91 § 1 k.k. należy do sfery ustaleń faktycznych, których w kasacji w sposób bezpośredni nie można kwestionować obecnie dążenie przez skarżącego do wykazania, że jest ona błędna, gdyż należało przyjąć kwalifikację z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. może zostać potraktowane jako działanie obrońcy na niekorzyść skazanego, gdyż przepis art. 294 § 1 k.k. przewiduje obostrzoną odpowiedzialność karną za czyn z art. 286 § 1 k.k., a tego obrońcy czynić nie wolno.

Skład orzekający

Barbara Skoczkowska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ugruntowanie rozróżnienia między czynem ciągłym (art. 12 k.k.) a ciągiem przestępstw (art. 91 § 1 k.k.) oraz zasady kontroli kasacyjnej w zakresie ustaleń faktycznych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej, ale stanowi potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy typowej kwestii procesowej w sprawach karnych, jaką jest rozróżnienie między czynem ciągłym a ciągiem przestępstw, co jest istotne dla prawników karnistów, ale mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Sąd Najwyższy wyjaśnia: Czy to jeden czyn, czy ciąg przestępstw? Kluczowe rozróżnienie w prawie karnym.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III KK 399/15
POSTANOWIENIE
Dnia 31 marca 2016 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Barbara Skoczkowska
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2016r.
sprawy
A. G.,
‎
skazanego za popełnienie przestępstw z art. 286 § 1 k.k. i innych,
‎
z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego,
‎
od wyroku Sądu Okręgowego w B.,
‎
z dnia 17 czerwca 2015 r., sygn. akt IV Ka […],
‎
zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w B.,
‎
z dnia 27 stycznia 2015 r., sygn. akt III K […],
postanowił
1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną;
2. obciążyć skazanego A. G. kosztami sądowymi
postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w B., wyrokiem z dnia 27 stycznia 2015 r., wydanym w sprawie o sygn. III K […], uznał A. G. za winnego popełnienia 4 przestępstw z tym, że jedno zostało zakwalifikowane z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 270 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. (pkt I a/o), za które została wymierzona kara roku pozbawienia wolności. Natomiast co do trzech pozostałych przestępstw zakwalifikowanych z art. 286 § 1 k.k. (pkt II, III, i IV a/o) Sąd uznał, że zostały popełnione w ramach ciągu przestępstw i na podstawie art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k. wymierzył mu karę 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności, a na podstawie art. 91 §
2 k.k. orzekł karę łączną 3 lat pozbawienia wolności oraz środek karny na podstawie art. 46 § 1 k.k.
Sąd Okręgowy w B., po rozpoznaniu apelacji oskarżonego i jego obrońcy, wyrokiem z dnia 17 czerwca 2015 r., sygn. IV Ka […], zmienił  zaskarżony wyrok i obniżył wymierzoną oskarżonemu karę łączną do 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz zobowiązał oskarżonego do naprawienia szkód wyrządzonych przestępstwami jedynie w 1/3 ich części.
Od wyroku Sądu odwoławczego kasację wniósł obrońca skazanego i zaskarżając go „w części orzeczenia o odpowiedzialności skazanego za czyn II, III i IV zarzucił:
I.
naruszenie prawa materialnego tj. art. 12 k.k. poprzez jego niezastosowanie i zakwalifikowanie każdego z zachowań skazanego A. G. jako czynów wyczerpujących znamiona przepisu art. 286 § 1 k.k., nie zaś ciągu przestępstw i w konsekwencji nieskazanie oskarżonego za jedno przestępstwo na podstawie art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 k.k. w zw. z art. 12 k.k.,
a w konsekwencji
II.
określone w art. 439 § 1 pkt 4 w zw. z art. 25 § 1 pkt 2 w zw. z art. 35 § 1 k.k. uchybienie polegające na tym, że sąd niższego rzędu orzekał w sprawie należącej do właściwości sądu wyższego rzędu.
Podnosząc te zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji”.
Prokurator Prokuratury Okręgowej w B. wniósł w pisemnej odpowiedzi na kasację o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje
:
Kasacja obrońcy skazanego A. G. jest oczywiście bezzasadna w rozumieniu art. 535 § 3 k.p.k.
Analiza zarzutu pierwszego jak i jego uzasadnienie wskazują, że obrońca skazanego nie do końca rozróżnia instytucje określone w art. 12 k.k. i art. 91 § 1 k.k., o czym świadczy chociażby zarzucanie Sądowi równocześnie z jednej strony naruszenie art. 12 k.k. poprzez jego niezastosowani, a z drugiej strony poprzez nie przyjęcie ciągu przestępstw oraz wskazywanie, że czyny zarzucane w pkt II, III i IV aktu oskarżenia stanowią jeden czyn zabroniony, a skazany dopuścił się popełnienia trzech przestępstw.  Instytucje wskazane w tych przepisach obowiązują już od wielu lat, a więc brak jest obecnie potrzeby czynienia rozważań na ten temat, gdyż orzecznictwo w tym zakresie jest konsekwentne i jednoznaczne. Sąd Najwyższy wskazywał też już wielokrotnie, że przyjmowanie określonych zachowań jako „czynu ciągłego” z art. 12 k.k. czy też „ciągu przestępstw” z art. 91 § 1 k.k. należy do sfery ustaleń faktycznych, których w kasacji w sposób bezpośredni nie można kwestionować, a co w istocie czyni skarżący (por. postanowienie z dnia 4 lutego 2015 r., V KK 334/14, LEX nr 1640275).
Zauważyć również należy, że na żadnym etapie postępowania w sprawie obrońca nie wskazywał, że skazany działał z góry powziętym zamiarem, natomiast Sąd I instancji w sposób wyczerpujący wykazał dlaczego przyjmuje, iż oskarżony popełnił trzy odrębne przestępstwa oraz dlaczego przyjął wskazaną w wyroku kwalifikację prawną z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k. Obecnie dążenie przez skarżącego do wykazania, że jest ona błędna, gdyż należało przyjąć kwalifikację z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. może zostać potraktowane jako działanie obrońcy na niekorzyść skazanego, gdyż przepis art. 294 § 1 k.k. przewiduje obostrzoną odpowiedzialność karną za czyn z art. 286 § 1 k.k., a tego obrońcy czynić nie wolno.
W takiej sytuacji stwierdzić należ, że skoro w sprawie nie wykazano działania skazanego w z góry powziętym zamiarem, to nie było podstaw do przekazania sprawy do rozpoznania sądowi okręgowemu jako sądowi właściwemu do orzekania w pierwszej instancji.  Nie doszło więc do wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej, gdyż to Sąd Rejonowy w B. był właściwy do rozpoznania sprawy.
Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej postanowienia, obciążając skazanego A. G. kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego w oparciu o przepis art. 636 § 1 k.p.k.
[l.n]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI