III KK 395/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał kasację prokuratora wniesioną na niekorzyść oskarżonego K.S., który został uniewinniony od zarzucanych mu czynów z art. 189 § 1 k.k. i art. 197 § 1 k.k. w zw. z art. 197 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. przez Sąd Okręgowy w Kielcach. Sąd Okręgowy zmienił wyrok Sądu Rejonowego w Busku-Zdroju, który wcześniej skazał oskarżonego. Sąd Najwyższy, działając na podstawie art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 536 k.p.k., uchylił zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Uchybieniem, które stanowiło bezwzględną przyczynę odwoławczą, był udział w wydaniu wyroku przez Sąd Okręgowy sędziego X. Y., który utracił uprawnienia do orzekania z dniem ukończenia 65 roku życia (12 czerwca 2021 r.), ponieważ nie złożył w ustawowym terminie oświadczenia o woli dalszego zajmowania stanowiska. Sąd Najwyższy podkreślił, że termin ten jest terminem prawa materialnego, który nie podlega przywróceniu. W związku z tym, udział sędziego X. Y. w wydaniu wyroku w dniu 14 marca 2024 r. oznaczał udział osoby nieuprawnionej. Sąd Najwyższy powołał się na swoje wcześniejsze orzecznictwo w analogicznych sprawach dotyczących tego samego sędziego i Sądu Okręgowego w Kielcach. Wniosek obrońcy oskarżonego o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego został uznany za przedwczesny, gdyż postępowanie nie zostało zakończone.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie interpretacji przepisów dotyczących przejścia sędziego w stan spoczynku i konsekwencji udziału osoby nieuprawnionej w składzie orzekającym.
Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z okresem przejściowym i procedurą przedłużania kadencji sędziów po ukończeniu 65 roku życia.
Zagadnienia prawne (1)
Czy udział w wydaniu orzeczenia przez sędziego, który ukończył 65 lat i nie złożył w terminie wniosku o dalsze zajmowanie stanowiska, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, udział w wydaniu orzeczenia przez sędziego, który utracił uprawnienia do orzekania z dniem ukończenia 65 roku życia z powodu niezłożenia w terminie wniosku o dalsze zajmowanie stanowiska, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołując się na art. 69 § 1 i 1b Prawa o ustroju sądów powszechnych oraz swoje wcześniejsze orzecznictwo, stwierdził, że termin na złożenie oświadczenia o woli dalszego zajmowania stanowiska przez sędziego po ukończeniu 65 roku życia jest terminem prawa materialnego, który nie podlega przywróceniu. Niezłożenie oświadczenia w terminie skutkuje przejściem sędziego w stan spoczynku ex lege. Udział takiego sędziego w wydaniu orzeczenia jest równoznaczny z udziałem osoby nieuprawnionej, co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K.S. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| A.K. | osoba_fizyczna | pokrzywdzona |
| Prokuratura Krajowa | organ_państwowy | prokurator |
Przepisy (11)
Główne
k.p.k. art. 439 § 1
Kodeks postępowania karnego
Bezwzględna przyczyna odwoławcza - udział w wydaniu orzeczenia osoby nieuprawnionej lub niezdolnej do orzekania.
p.u.s.p. art. 69 § 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych
Sędzia przechodzi w stan spoczynku z dniem ukończenia 65 roku życia, chyba że złoży oświadczenie o woli dalszego zajmowania stanowiska i przedstawi zaświadczenie o zdolności do pełnienia obowiązków.
Pomocnicze
k.p.k. art. 536
Kodeks postępowania karnego
Sąd Najwyższy rozpoznaje kasację na podstawie stanu rzeczy istniejącego w chwili wydania orzeczenia przez sąd odwoławczy.
k.p.k. art. 436
Kodeks postępowania karnego
Sąd Najwyższy może ograniczyć pisemne uzasadnienie wyroku do wskazania podstawy prawnej orzeczenia z przytoczeniem przepisów prawa.
k.p.k. art. 518
Kodeks postępowania karnego
Przepisy dotyczące postępowania apelacyjnego stosuje się odpowiednio do postępowania przed Sądem Najwyższym.
p.u.s.p. art. 69 § 1b
Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych
Krajowa Rada Sądownictwa może wyrazić zgodę na dalsze zajmowanie stanowiska sędziego, jeżeli jest to uzasadnione interesem wymiaru sprawiedliwości lub ważnym interesem społecznym.
k.k. art. 189 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 197 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 197 § 2
Kodeks karny
k.k. art. 11 § 2
Kodeks karny
k.k. art. 12 § 1
Kodeks karny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Udział sędziego X. Y. w wydaniu wyroku Sądu Okręgowego w Kielcach, który utracił uprawnienia do orzekania z dniem ukończenia 65 roku życia, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k.
Godne uwagi sformułowania
poza jej zarzutami – na podstawie art. 536 k.p.k. – bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k. • udziałem w wydaniu zaskarżonego orzeczenia osoby nieuprawnionej do orzekania • sędzia X. Y., który przeszedł w stan spoczynku z dniem ukończenia 65 roku życia • termin do wyrażenia przez sędziego woli dalszego zajmowania stanowiska [...] jest terminem prawa materialnego, który nie podlega przywróceniu.
Skład orzekający
Małgorzata Wąsek-Wiaderek
przewodniczący, sprawozdawca
Michał Laskowski
członek
Andrzej Stępka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie interpretacji przepisów dotyczących przejścia sędziego w stan spoczynku i konsekwencji udziału osoby nieuprawnionej w składzie orzekającym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z okresem przejściowym i procedurą przedłużania kadencji sędziów po ukończeniu 65 roku życia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnej kwestii prawidłowości procedury sądowej i uprawnień sędziów, co jest istotne dla każdego obywatela. Pokazuje, jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia wyroku, nawet jeśli zarzuty kasacyjne dotyczyły innych kwestii.
“Sędzia orzekał po terminie? Sąd Najwyższy uchylił wyrok z powodu błędu proceduralnego!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.