III KK 395/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał kasację Ministra Sprawiedliwości – Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Apelacyjnego, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego skazujący K.N. i Z.M. na kary po 25 lat pozbawienia wolności za podwójne zabójstwo. Prokurator Generalny zarzucił rażącą niewspółmierność orzeczonych kar, domagając się kary dożywotniego pozbawienia wolności. Sąd Najwyższy najpierw zbadał dopuszczalność kasacji w kontekście zmian przepisów Kodeksu postępowania karnego, stwierdzając, że należy stosować prawo nowe obowiązujące w dacie wniesienia kasacji. Następnie rozważył, czy zasadne jest uzupełnienie uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego, uznając, że nie jest to konieczne w tej sprawie. Kluczową kwestią stała się interpretacja podstawy kasacyjnej dotyczącej niewspółmierności kary w sprawach o zbrodnie, gdzie Sąd Najwyższy przyjął, że chodzi o rażącą niewspółmierność kary, a stopień jej nasilenia musi być wyższy niż w przypadku apelacji. Analizując wymiar kary wobec młodocianych sprawców, Sąd Najwyższy podkreślił prymat celu wychowawczego (art. 54 § 1 k.k.) nad innymi dyrektywami wymiaru kary. Stwierdził, że kara dożywotniego pozbawienia wolności nie realizuje celu wychowawczego i byłaby rażąco surowa wobec młodych sprawców, których osobowość jest wciąż w fazie kształtowania, a resocjalizacja nie jest wykluczona. Analiza opinii biegłych i wywiadów środowiskowych wskazała, że sprawcy nie są osobami całkowicie zdemoralizowanymi. Sąd Najwyższy uznał, że kara 25 lat pozbawienia wolności jest karą o charakterze wyjątkowym, stanowiącą substytut kary śmierci, i w kontekście okoliczności sprawy, w tym wieku sprawców i możliwości resocjalizacji, nie jest rażąco łagodna. W związku z tym kasacja Prokuratora Generalnego została oddalona jako bezzasadna.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących wymiaru kary wobec młodocianych sprawców, dopuszczalności kasacji wniesionej po zmianie przepisów, a także zasad oceny rażącej niewspółmierności kary.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji młodocianych sprawców i nie może być automatycznie przenoszone na sprawy dorosłych sprawców.
Zagadnienia prawne (3)
Czy kara 25 lat pozbawienia wolności orzeczona wobec młodocianych sprawców podwójnego zabójstwa jest rażąco łagodna, w sytuacji gdy Prokurator Generalny wnosi o karę dożywotniego pozbawienia wolności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, kara 25 lat pozbawienia wolności nie jest rażąco łagodna. Kara dożywotniego pozbawienia wolności byłaby rażąco surowa, zwłaszcza biorąc pod uwagę prymat celu wychowawczego wobec młodocianych sprawców.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że wobec młodocianych sprawców prymat ma cel wychowawczy kary, który nie jest realizowany przez karę dożywotniego pozbawienia wolności. Analiza opinii biegłych nie wykazała całkowitej niemożliwości resocjalizacji. Kara 25 lat pozbawienia wolności, będąca substytutem kary śmierci, jest w tym kontekście uznana za współmierną, a postulowana kara dożywotniego pozbawienia wolności byłaby rażąco surowa.
Jaki jest zakres dopuszczalności kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego w sprawach o zbrodnie, w szczególności w kontekście nowelizacji przepisów Kodeksu postępowania karnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Kasacja wniesiona przez Prokuratora Generalnego w sprawach o zbrodnie, nawet od orzeczenia uprawomocnionego przed wejściem w życie nowelizacji, podlega ocenie według stanu prawnego obowiązującego w dacie jej wniesienia, z uwzględnieniem nowej podstawy kasacyjnej dotyczącej niewspółmierności kary.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że dla oceny dopuszczalności kasacji miarodajny jest stan prawny obowiązujący w momencie jej wniesienia. Nowelizacja art. 523 § 1a k.p.k. wprowadziła możliwość wnoszenia kasacji przez Prokuratora Generalnego w sprawach o zbrodnie z powodu niewspółmierności kary, co należy stosować również do orzeczeń uprawomocnionych przed wejściem w życie przepisów.
Czy w postępowaniu kasacyjnym można dokonać zwrotu akt sądowi drugiej instancji w celu uzupełnienia uzasadnienia wyroku?
Odpowiedź sądu
Tak, Sąd Najwyższy może dokonać zwrotu akt w celu uzupełnienia uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego, jednakże czyni to z dużą ostrożnością, oceniając, czy jest to niezbędne dla prawidłowego wyrokowania i czy nie narusza to gwarancji procesowych stron.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że instytucja uzupełnienia uzasadnienia (art. 449a § 1 k.p.k. w zw. z art. 518 k.p.k.) może być stosowana na etapie kasacyjnym, ale tylko w wyjątkowych sytuacjach, gdy jest to niezbędne dla prawidłowego orzekania. W tej sprawie uznano, że uzasadnienie sądu odwoławczego, wraz z uzasadnieniem sądu pierwszej instancji, zawiera wystarczające rozważania, a zwrot akt mógłby prowadzić do niepożądanych skutków procesowych.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K.N. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Z.M. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Minister Sprawiedliwości - Prokurator Generalny | organ_państwowy | skarżący |
| K. G. | osoba_fizyczna | obrońca z urzędu |
Przepisy (16)
Główne
k.k. art. 148 § 2 i 3
Kodeks karny
k.p.k. art. 521 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 523 § 1a
Kodeks postępowania karnego
Pomocnicze
k.k. art. 77 § 2
Kodeks karny
Sąd zastrzegł, że warunkowe zwolnienie oskarżonych może nastąpić nie wcześniej niż po odbyciu 20 lat orzeczonej kary pozbawienia wolności.
k.k. art. 63 § 1
Kodeks karny
Na poczet orzeczonych kar pozbawienia wolności zaliczono okresy zatrzymania i tymczasowego aresztowania.
k.p.k. art. 523 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.k. art. 53 § 1 i 2
Kodeks karny
k.k. art. 54 § 1
Kodeks karny
Przy wymierzaniu kary młodocianemu sąd kieruje się przede wszystkim tym, aby sprawcę wychować.
k.k. art. 54 § 2
Kodeks karny
Zakaz wymierzania kary dożywotniego pozbawienia wolności wobec sprawcy, który w czasie popełnienia przestępstwa nie ukończył 18 lat.
k.k. art. 32 § pkt 3
Kodeks karny
k.p.k. art. 438 § 4
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 449a § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 518
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 638
Kodeks postępowania karnego
Dz. U. z 2016 r., poz. 437
Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw
Dz. U. z 2016 r., poz. 1070
Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego, ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty oraz ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kara 25 lat pozbawienia wolności jest współmierna wobec młodocianych sprawców, biorąc pod uwagę cel wychowawczy kary. • Kara dożywotniego pozbawienia wolności byłaby rażąco surowa wobec młodocianych sprawców. • Kasacja wniesiona przez Prokuratora Generalnego jest dopuszczalna według prawa nowego obowiązującego w dacie jej wniesienia.
Odrzucone argumenty
Kara 25 lat pozbawienia wolności jest rażąco łagodna i powinna zostać zastąpiona karą dożywotniego pozbawienia wolności.
Godne uwagi sformułowania
kara 25 lat pozbawienia wolności jest "psychologicznym dożywociem" • prymat celu wychowawczego kary wobec młodocianych • kara dożywotniego pozbawienia wolności ma charakter wybitnie eliminacyjny i niepodobna dopatrzeć się w niej jakichkolwiek walorów wychowawczych
Skład orzekający
Stanisław Zabłocki
przewodniczący-sprawozdawca
Eugeniusz Wildowicz
członek
Andrzej Kot
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wymiaru kary wobec młodocianych sprawców, dopuszczalności kasacji wniesionej po zmianie przepisów, a także zasad oceny rażącej niewspółmierności kary."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji młodocianych sprawców i nie może być automatycznie przenoszone na sprawy dorosłych sprawców.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy brutalnego podwójnego zabójstwa popełnionego przez młodych ludzi, a Sąd Najwyższy rozstrzyga kwestię współmierności kary, biorąc pod uwagę cel wychowawczy wobec młodocianych sprawców, co jest zagadnieniem budzącym duże zainteresowanie.
“Czy 25 lat więzienia to za mało za podwójne zabójstwo? Sąd Najwyższy rozstrzyga o karze dla młodych sprawców.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.