Orzeczenie · 2016-02-17

III KK 394/15

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2016-02-17
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko wolności seksualnej i obyczajowościWysokanajwyższy
przestępstwa seksualneprawo karne procesoweprawo karnepokrzywdzonyświadkowieodmowa zeznańpostępowanie przygotowawczepostępowanie sądoweSąd Najwyższykasacja

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego Sylwestra R. Z., oskarżonego o przestępstwa seksualne popełnione na szkodę jego przysposobionej córki S. Z. oraz M. Z. i J. Z. Głównym zarzutem w kasacji było naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 186 § 1 k.p.k. w zw. z art. 185c § 2 k.p.k., poprzez błędne uznanie przez sądy niższych instancji, że przesłuchanie pokrzywdzonej S. Z. w trybie art. 185c § 2 k.p.k. w postępowaniu przygotowawczym pozbawiło ją prawa do odmowy składania zeznań. Sąd Najwyższy przychylił się do tego zarzutu, stwierdzając, że czynność ta jest czynnością sądową w postępowaniu przygotowawczym, a nie postępowaniem sądowym w rozumieniu art. 186 § 1 k.p.k. W związku z tym, oświadczenie S. Z. o odmowie zeznań, złożone w postępowaniu przygotowawczym, było skuteczne. Sąd Najwyższy uznał, że sądy niższych instancji błędnie zinterpretowały przepisy, dopuszczając zeznania S. Z. jako dowód, mimo jej odmowy. W konsekwencji, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części utrzymującej w mocy wyrok sądu pierwszej instancji i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w B. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym, nakazując ponowne ustalenie stanowiska pokrzywdzonej i ewentualne rozpoznanie sprawy bez jej zeznań.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja art. 186 § 1 k.p.k. w kontekście przesłuchania pokrzywdzonego w trybie art. 185c § 2 k.p.k., ochrona prawa do odmowy zeznań.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji przesłuchania pokrzywdzonego w trybie art. 185c § 2 k.p.k. w sprawach o przestępstwa seksualne, gdzie pokrzywdzony jest osobą najbliższą dla oskarżonego.

Zagadnienia prawne (1)

Czy przesłuchanie pokrzywdzonego w trybie art. 185c § 2 k.p.k. w postępowaniu przygotowawczym, przeprowadzone przez sąd, pozbawia go prawa do odmowy składania zeznań w dalszym toku postępowania, zgodnie z art. 186 § 1 k.p.k.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przesłuchanie pokrzywdzonego w trybie art. 185c § 2 k.p.k. jest czynnością sądową w postępowaniu przygotowawczym, a nie postępowaniem sądowym. W związku z tym, pokrzywdzony nie traci uprawnienia do odmowy składania zeznań w rozumieniu art. 186 § 1 k.p.k.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy rozróżnił czynność sądową w postępowaniu przygotowawczym (art. 185c § 2 k.p.k.) od postępowania sądowego. Podkreślono, że nowelizacja wprowadzająca art. 185c k.p.k. nie modyfikowała art. 186 § 1 k.p.k., co oznacza, że granica czasowa do odmowy zeznań nadal jest związana z rozpoczęciem pierwszego zeznania w postępowaniu sądowym, a nie z przesłuchaniem w trybie art. 185c § 2 k.p.k.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
skazany (w zakresie uchylenia)

Strony

NazwaTypRola
S. Z.osoba_fizycznaskazany
S. Z.osoba_fizycznapokrzywdzona
M. Z.osoba_fizycznapokrzywdzona
J. Z.osoba_fizycznapokrzywdzona
Prokuratura Generalnaorgan_państwowyprokurator

Przepisy (18)

Główne

k.p.k. art. 185c § § 2

Kodeks postępowania karnego

Przesłuchanie pokrzywdzonego w trybie art. 185c § 2 k.p.k. jest czynnością sądową w postępowaniu przygotowawczym, a nie postępowaniem sądowym.

k.p.k. art. 186 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Pokrzywdzony przestępstwem wymienionym w art. 197-199 k.k., będący osobą najbliższą dla oskarżonego, po rozpoczęciu zeznania podczas przesłuchania przez sąd w trybie art. 185c § 2 k.p.k., nie traci uprawnienia do odmowy składania zeznań.

Pomocnicze

k.k. art. 197 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 200 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 201

Kodeks karny

k.k. art. 207 § § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 433 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 410

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 424 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 413 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 53

Kodeks karny

k.k. art. 12

Kodeks karny

k.p.k. art. 329

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 177 § § 1a

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 185a

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 185b

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 436

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 518

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przesłuchanie pokrzywdzonej w trybie art. 185c § 2 k.p.k. jest czynnością postępowania przygotowawczego, a nie sądowego, co oznacza, że pokrzywdzona nie utraciła prawa do odmowy zeznań. • Sądy niższych instancji błędnie zinterpretowały przepisy, dopuszczając zeznania pokrzywdzonej jako dowód mimo jej skutecznej odmowy.

Odrzucone argumenty

Argumenty prokuratora o bezzasadności kasacji.

Godne uwagi sformułowania

czynność sądowa w postępowaniu przygotowawczym • nie można jej utożsamiać z fazą postępowania sądowego • nie traci uprawnienia do odmowy składania zeznań w rozumieniu art. 186 § 1 k.p.k.

Skład orzekający

Roman Sądej

przewodniczący

Andrzej Stępka

członek

Andrzej Tomczyk

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 186 § 1 k.p.k. w kontekście przesłuchania pokrzywdzonego w trybie art. 185c § 2 k.p.k., ochrona prawa do odmowy zeznań."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przesłuchania pokrzywdzonego w trybie art. 185c § 2 k.p.k. w sprawach o przestępstwa seksualne, gdzie pokrzywdzony jest osobą najbliższą dla oskarżonego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa karnego procesowego – prawa pokrzywdzonego do odmowy zeznań, zwłaszcza w kontekście relacji rodzinnych i specyficznych procedur dowodowych. Wyjaśnia istotne rozróżnienie między postępowaniem przygotowawczym a sądowym.

Czy przesłuchanie przez sąd w postępowaniu przygotowawczym odbiera prawo do milczenia? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst