III KK 382/14

Sąd Najwyższy2014-12-04
SNKarneprawo karne wykonawczeWysokanajwyższy
kara łącznakara pozbawienia wolnościkasacjaSąd Najwyższyprzedawnienieprawo karne materialneart. 86 k.k.

Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Rejonowego w części dotyczącej kary łącznej, uznając, że przekroczyła ona dopuszczalne prawem granice.

Prokurator Generalny wniósł kasację od wyroku Sądu Rejonowego w T., zarzucając rażące naruszenie prawa materialnego poprzez orzeczenie kary łącznej w wymiarze przekraczającym sumę kar jednostkowych. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, stwierdzając, że kara łączna nie może być mechanizmem nadzwyczajnego obostrzenia kary i uchylił zaskarżony wyrok w tej części, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na korzyść skazanego A. W. od wyroku Sądu Rejonowego w T. z dnia 26 października 2011 r. Głównym zarzutem kasacji było rażące naruszenie art. 86 § 1 k.k. poprzez orzeczenie kary łącznej w wymiarze 2 lat pozbawienia wolności, podczas gdy suma kar jednostkowych (1 roku i 4 miesięcy oraz 6 miesięcy) wynosiła 1 rok i 10 miesięcy. Sąd Najwyższy uznał ten zarzut za oczywiście zasadny, podkreślając, że kara łączna nie jest mechanizmem nadzwyczajnego obostrzenia kary i nie może przekraczać granic określonych w przepisie. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w punktach IV, V, VII i X (dotyczących kary łącznej, jej warunkowego zawieszenia, grzywny i zaliczenia na jej poczet) oraz przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w T. do ponownego rozpoznania. W ponownym postępowaniu sąd pierwszej instancji będzie zobowiązany do wymierzenia kary łącznej zgodnie z przepisami k.k. oraz do rozstrzygnięcia pozostałych kwestii związanych z jej wykonaniem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, kara łączna nie może przekraczać sumy kar jednostkowych i nie jest mechanizmem nadzwyczajnego obostrzenia kary.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że art. 86 § 1 k.k. jasno określa granice wymiaru kary łącznej, które nie mogą być przekroczone. Kara łączna ma na celu stworzenie spójnej reakcji karnej na wielość przestępstw, a nie zaostrzenie kary ponad to, co wynika z sumy kar jednostkowych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

Prokurator Generalny (na korzyść skazanego)

Strony

NazwaTypRola
A. W.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (16)

Główne

k.k. art. 86 § 1

Kodeks karny

Pomocnicze

k.k. art. 178a § 4

Kodeks karny

k.p.k. art. 17 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 233 § 6

Kodeks karny

k.k. art. 233 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 85

Kodeks karny

k.k. art. 86 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 69 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 69 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 70 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 49 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 71 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 42 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 72 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 63 § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 521

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kara łączna orzeczona w wymiarze przekraczającym sumę kar jednostkowych stanowi rażące naruszenie prawa materialnego (art. 86 § 1 k.k.). Kara łączna nie jest mechanizmem nadzwyczajnego obostrzenia kary.

Godne uwagi sformułowania

kasacja jest zasadna w stopniu oczywistym kara łączna nie jest mechanizmem nadzwyczajnego obostrzenia kary

Skład orzekający

Tomasz Artymiuk

przewodniczący

Jacek Sobczak

członek

Włodzimierz Wróbel

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kary łącznej, w szczególności zakazu przekraczania sumy kar jednostkowych i charakteru kary łącznej jako mechanizmu harmonizacji, a nie obostrzenia."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie spraw karnych, w których orzekana jest kara łączna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa karnego wykonawczego – prawidłowego wymiaru kary łącznej. Pokazuje, jak Sąd Najwyższy koryguje błędy sądów niższych instancji w stosowaniu przepisów materialnych.

Kara łączna nie może być 'karą z kosmosu' – Sąd Najwyższy wyjaśnia granice wymiaru sprawiedliwości.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III KK 382/14
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 4 grudnia 2014 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Tomasz Artymiuk (przewodniczący)
‎
SSN Jacek Sobczak
‎
SSN Włodzimierz Wróbel (sprawozdawca)
Protokolant Teresa Jarosławska
w sprawie
A. W.
skazanego z art. 178a § 4 k.k. i in.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 4 grudnia 2014 r.,
kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego
od wyroku Sądu Rejonowego w T. z dnia 26 października 2011 r.,
1) uchyla pkt IV, V, VII, IX oraz X zaskarżonego wyroku i sprawę w tym zakresie przekazuje Sądowi Rejonowemu w T. do ponownego rozpoznania;
2) obciąża Skarb Państwa kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia z dnia 26 października 2011 r. Sąd Rejonowy w T.:
I.
uznał oskarżonego A. W. za winnego popełnienia czynu opisanego w pkt
1
aktu oskarżenia i za czyn ten wymierzył mu na podstawie art. 178a § 4 k.k. karę 1 roku i 4 miesięcy pozbawienia wolności;
II.
uznając, iż nastąpiło przedawnienie karalności czynu zarzuconego w pkt II aktu oskarżenia, w myśl art. 17 §1 pkt
6
k.p.k. umorzył postępowanie w tym zakresie;
III.
uznał oskarżonego A. W. za winnego popełnienia czynu zarzuconego mu w pkt 3 aktu oskarżenia i za czyn ten wymierzył na podstawie art. 233 §
6
k.k. w zw. z art. 233 § 1 k.k. karę
6
miesięcy pozbawienia wolności;
IV.
w miejsce orzeczonych kar jednostkowych pozbawienia wolności, działając na podstawie art. 85 k.k. i
86
§1 i 2 k.k., wymierzył karę łączną 2 lat pozbawienia wolności;
V.
na podstawie art. 69 § 1 i 2 k.k. oraz art. 70 § 1 k.k. orzeczoną karę pozbawienia wolności warunkowo zawiesił na okres próby 5 lat;
VI.
na podstawie art. 49 § 2 k.k. orzekł wobec oskarżonego środek karny w postaci świadczenia pieniężnego w wysokości 500 zł dla Fundacji na Rzecz Ofiar Wypadków Komunikacyjnych w B.;
VII.
na podstawie art. 71 § 1 k.k. orzekł grzywnę w wysokości 70 stawek dziennych po
20
złotych;
VIII.
na podstawie art. 42 § 2 k.k. orzekł wobec oskarżonego środek kamy w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 5 lat;
IX.
na podstawie art. 72 § 1 pkt 5 k.k. zobowiązał oskarżonego do powstrzymania się od nadużywania alkoholu;
X.
na podstawie art. 63 § 1 k.k. na poczet orzeczonej grzywny zaliczył oskarżonemu okres zatrzymania w dniach 12 marca 2011 r. do 14 marca 2011 r. przyjmując, iż jeden dzień zatrzymania równoważny jest dwóm stawkom dziennym grzywny;
XI.
na podstawie art. 63 § k.k. na poczet orzeczonego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych zaliczył oskarżonemu okres zatrzymania prawa jazdy od dnia
12
marca
2011
r.;
XII.
zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa (Kasy Sądu Rejonowego w T.) kwotę 580 (pięciuset osiemdziesięciu) złotych tytułem opłaty sądowej.
Wyrok ten nie został zaskarżony i uprawomocnił się w dniu 3 listopada 2011 r.
Od powyższego orzeczenia kasację na korzyść skazanego  w trybie art. 521 k.p.k. wniósł Prokurator Generalny, zarzucając przedmiotowemu wyrokowi
rażące naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. art.
86 § 1
k.k. przez orzeczenie wobec skazanego kary łącznej w wymiarze przekraczającym sumę kar jednostkowych podlegających łączeniu.
Podnosząc powyższy zarzut, Prokurator Generalny wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części oraz przekazanie spraw Sądowi Rejonowemu w T. do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja Prokuratora Generalnego jest zasadna w stopniu oczywistym.
Nie ulega wątpliwości, że kary jednostkowe wymierzone skazanemu, tj. 1 rok i 4 miesiące oraz 6 miesięcy pozbawienia wolności nawet przy zastosowaniu w ramach wymiaru kary łącznej zasady pełnej kumulacji - dają sumę arytmetyczną 1 roku i 10 miesięcy pozbawienia wolności. Jest to w oczywisty sposób mniej niż 2 lata.
Brak jest jakichkolwiek wątpliwości, a przede wszystkim normatywnej podstawy, by w ramach kary łącznej (art. 86 § 1 k.k.) istniała możliwość wyjścia poza zarysowane w tym przepisie granice. W szczególności kara łączna nie jest mechanizmem nadzwyczajnego obostrzenia kary.
Wobec powyższego należało uchylić orzeczenie w zakresie wskazywanym przez skarżącego i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania sądowi I instancji.
W ponownym postępowaniu Sąd ten zobowiązany jest do wymierzenia kary łącznej w granicach przewidzianych art. 86 k.k. oraz do rozstrzygnięcia pozostałych elementów związanych z jej wymiarem, tj. kwestii warunkowego zawieszenia jej wykonania oraz ewentualnego
orzeczenia grzywny na podstawie art. 71 § 1 k.k., zaliczenia na poczet grzywny okresu zatrzymania oraz obowiązku ustanowionego na podstawie art. 72 § 1 pkt 5 k.k.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI