III KK 382/12

Sąd Najwyższy2013-04-05
SNKarnewyroki łącznaWysokanajwyższy
wyrok łącznykara łącznakasacjaSąd Najwyższykodeks karnykodeks postępowania karnegouchylenie wyroku

Sąd Najwyższy uchylił wyrok łączny Sądu Okręgowego w O. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z powodu nieuwzględnienia wszystkich skazań i błędnego zastosowania przepisów prawa.

Prokurator Generalny wniósł kasację od wyroku łącznego Sądu Okręgowego w O., zarzucając rażące naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego. Sąd Najwyższy uwzględnił kasację, uchylając zaskarżony wyrok i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. Ustalono, że sąd niższej instancji nie uwzględnił wszystkich skazań pozostających w zbiegu realnym oraz błędnie zastosował przepisy dotyczące wyroku łącznego.

Kasacja Prokuratora Generalnego dotyczyła wyroku łącznego Sądu Okręgowego w O. z dnia 30 kwietnia 2012 r. Zarzucono rażące naruszenie art. 410 k.p.k. poprzez nieuwzględnienie całokształtu okoliczności dotyczących uprzednich skazań, co skutkowało obrazą art. 85 k.k. W szczególności wskazano na objęcie wyrokiem łącznym czynu z art. 229 § 3 k.k. popełnionego po dacie pierwszego wyroku objętego wyrokiem łącznym, a także na pominięcie innego czynu pozostającego w zbiegu realnym. Sąd Najwyższy uznał, że zaskarżony wyrok został wydany z naruszeniem art. 410 k.p.k. i art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. w zakresie czynu z pkt XII wyroku Sądu Okręgowego w O. z dnia 11 czerwca 2007 r., który powinien być wykonany odrębnie. Ponadto, sąd niższej instancji przeoczył czyn z pkt XXVIII tego samego wyroku, który również powinien być uwzględniony przy kształtowaniu kary łącznej. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w O., z wyłączeniem czynu z art. 229 § 3 k.k. popełnionego w okresie od listopada 2001 r. do kwietnia 2002 r.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, wyrok łączny nie może objąć czynów popełnionych po dacie pierwszego wyroku skazującego, który ma być objęty tym wyrokiem łącznym.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że czyn z art. 229 § 3 k.k. popełniony w okresie od listopada 2001 r. do kwietnia 2002 r. nie pozostawał w zbiegu realnym z pozostałymi objętymi wyrokiem łącznym przestępstwami popełnionymi przed dniem 15 października 2001 r., kiedy to zapadł pierwszy wyrok skazujący.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku łącznego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

Prokurator Generalny

Strony

NazwaTypRola
S. O.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (8)

Główne

k.k. art. 229 § § 3

Kodeks karny

Czyn z art. 229 § 3 k.k. popełniony w okresie od listopada 2001 r. do kwietnia 2002 r. nie mógł być objęty wyrokiem łącznym, gdyż został popełniony po dacie pierwszego wyroku skazującego.

k.k. art. 85

Kodeks karny

Przepis określający zasady orzekania kary łącznej.

k.k. art. 13 § § 1

Kodeks karny

Czyn z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 282 k.k. w zw. z art. 12 k.k. i art. 64 § 1 k.k. popełniony w okresie od dnia 30 stycznia 1996 r. do dnia 22 września 1996 r. powinien być uwzględniony przy kształtowaniu kary łącznej.

Pomocnicze

k.p.k. art. 410

Kodeks postępowania karnego

Obowiązek uwzględnienia całokształtu okoliczności ujawnionych w postępowaniu.

k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 7

Kodeks postępowania karnego

Przesłanka umorzenia postępowania z powodu powagi rzeczy osądzonej.

k.p.k. art. 572

Kodeks postępowania karnego

Umorzenie postępowania o wydanie wyroku łącznego.

k.p.k. art. 575 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Utrata mocy poprzedniego wyroku łącznego w związku z wydaniem nowego.

k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 8

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do orzekania poza granicami skargi kasacyjnej w przypadku rażącej obrazy prawa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie art. 410 k.p.k. poprzez nieuwzględnienie całokształtu okoliczności dotyczących wydanych uprzednio wyroków skazujących. Obraza art. 85 k.k. poprzez objęcie wyrokiem łącznym czynu popełnionego po dacie pierwszego wyroku objętego wyrokiem łącznym. Przeoczenie czynu pozostającego w zbiegu realnym przy orzekaniu kary łącznej.

Godne uwagi sformułowania

rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa procesowego obrazę art. 85 k.k. nie istniały ku temu przesłanki określone w powołanym przepisie nie może być mowy o naruszeniu art. 85 k.k. (chociaż z punktu widzenia prawa materialnego jest to oczywiste), lecz o naruszeniu również innej niż powołana w nadzwyczajnym środku zaskarżenia normy proceduralnej, a to art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. prawomocne postanowienie o umorzeniu postępowania z powodu braku warunków do wydania wyroku łącznego (art. 572 k.p.k.) powoduje powagę rzeczy osądzonej i stanowi ujemną przesłankę procesową uchylenie wyroku wydanego z naruszeniem art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. wykonaniu podlega poprzedni wyrok łączny, gdyż nie utracił on mocy na podstawie art. 575 § 1 k.p.k. użyte w art 575 § 1 k.p.k. wyrażenie 'wyrok łączny traci moc' oznacza, że z chwilą wydania nowego wyroku łącznego tracą moc zawarte w poprzednim wyroku łącznym te jego rozstrzygnięcia o połączeniu kar lub środków karnych, bądź o umorzeniu postępowania na podstawie art. 572 k.p.k., które objęte zostały nowym wyrokiem łącznym

Skład orzekający

Tomasz Artymiuk

przewodniczący-sprawozdawca

Rafał Malarski

członek

Barbara Skoczkowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wyroku łącznego, w szczególności zasady zbiegu realnego przestępstw i wpływu prawomocnych umorzeń postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z wielokrotnym wydawaniem wyroków łącznych i ujawnianiem kolejnych skazań.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy złożonej problematyki wyroków łącznych i wielokrotnych skazań, co jest istotne dla praktyków prawa karnego. Pokazuje, jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia orzeczeń.

Sąd Najwyższy uchyla wyrok łączny: kluczowe błędy w ustalaniu kary dla wielokrotnie karanego sprawcy.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III KK 382/12
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 5 kwietnia 2013 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Tomasz Artymiuk (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Rafał Malarski
‎
SSN Barbara Skoczkowska
Protokolant Jolanta Włostowska
przy udziale prokuratora Prokuratury Generalnej Mieczysława Tabora,
‎
w sprawie S. O.
‎
w przedmiocie wyroku łącznego
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie
‎
w dniu 5 kwietnia 2013 r.,
‎
kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść skazanego
‎
od wyroku Sądu Okręgowego w O .z dnia 30 kwietnia 2012 r.,
uchyla zaskarżony wyrok łączny i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w O. z wyłączenie skazania za czyn z art. 229 § 3 w zw. z art. § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. popełniony w okresie od listopada 2001 r. do kwietnia 2002 r. przypisany skazanemu S. O. w pkt XII wyroku Sądu Okręgowego w O. z dnia 11 czerwca 2007 r., i w pkt 3 tiret 3 wyroku Sądu Apelacyjnego w W. z dnia 26 maja 2008 r., sygn. akt […].
UZASADNIENIE
S. O. był wielokrotnie karany wyrokami m.in. Sądów Rejonowych w W. i w P. oraz w W., a także Sądu Okręgowego w O. Z uwagi na treść zarzutów sformułowanych w kasacji przez Prokuratora Generalnego konieczne jest przypomnienie tych – zapadłych w odniesieniu do wyżej wymienionego – wyroków łącznych, które miały znaczenie dla ostatecznego rozstrzygnięcia Sądu Najwyższego.
I tak, wyrokiem łącznym z dnia 16 października 2008 r., II K 14/08, Sąd Okręgowy w O. po rozpoznaniu sprawy S. O., skazanego prawomocnymi wyrokami:
I.
Sądu Rejonowego w W. z dnia 2 grudnia 1991 r. (sygn. akt II K 364/91) za czyn z art.. 256 § 1 d.k.k. popełniony dnia 2 października 1989 r. na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności, za czyn z art. 265 § 1 d.k.k. popełniony w okresie od dnia 2 października do dnia 4 listopada 1989 r. na karę roku pozbawienia wolności, za czyn z art. 236 d.k.k. w zw. z art. 60 § 1 d.k.k. i art. 61 d.k.k. popełniony dnia 26 marca 1991 r. na karę 2 mln starych złotych, za czyn z art. 156 § 1 d.k.k. w zw. z art. 59 § 1 d.k.k. i art. 60 § 1 d.k.k. popełniony dnia 27 marca 1991 r. na karę 2 lat pozbawienia wolności, za czyn z art. 212 § 1 d.k.k. popełniony dnia 26 marca 1991 r. na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności; z mocy art. 66 d.k.k. wymierzono karę łączną 3 lat pozbawienia wolności;
II.
Sądu Rejonowego w W.  z dnia 17 kwietnia 1996 r. (sygn. akt III K 162/95) za czyn z art. 233 § 1 d.k.k. popełniony w dniu 5 lipca 1991 r. na karę roku pozbawienia wolności i za czyn z art. 236 d.k.k. popełniony w dniu 5 lipca 1991 r. na karę 10 miesięcy pozbawienia wolności; z mocy art. 66 d.k.k. wymierzono karę roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 4 lat próby;
III.
Sądu Rejonowego w W. z dnia 15 października 2001 r. (sygn. akt II K 77/01) za czyn z art. 270 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. popełniony w okresie po dniu 20 czerwca 1992 r. i przed dniem 24 lutego 1993 r. na karę roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności;
IV.
Sądu Rejonowego w P. z dnia 25 lipca 2002 r. (sygn. akt II K 566/01) za czyn z art. 291 § 1 k.k. popełniony w styczniu 1997 r. na karę 2 lat pozbawienia wolności, za czyn z art. 224 § 2 k.k., art. 226 § 1 k.k., art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 222 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i art. 64 § 1 k.k. popełniony w dniu 2 grudnia 1996 r. na karę roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności; z mocy art. 85 k.k. wymierzono karę łączną 3 lat pozbawienia wolności;
V.
Sądu Rejonowego w W. z dnia 29 sierpnia 2003 r. (sygn. akt II K 259/01) za czyn z art. 291 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. popełniony w okresie od dnia 20 stycznia do dnia 22 stycznia 1998 r. na karę 3 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności i 150 stawek dziennych grzywny po 15 zł każda;
VI.
Sądu Rejonowego w W. z dnia 27 czerwca 2005 r. (sygn. akt II K 215/04) za czyn z art. 245 k.k. popełniony dnia 22 grudnia 1997 r. na karę roku i 2 miesięcy pozbawienia wolności;
VII.
Sądu Okręgowego w O. z dnia 11 czerwca 2007 r. (sygn. akt II K 45/05) za czyny:
1.
z art. 282 k.k. w zw. z art. 12 k.k. i art. 64 § 1 k.k. popełniony w okresie od lata 1996 r. do grudnia 1999 r. na karę 3 lat pozbawienia wolności i 20 stawek dziennych grzywny po 200 zł każda;
2.
z art. 288 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. popełniony w dniu 24/25 października 1996 r. na karę roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności;
3.
z art. 263 § 2 k.k. popełniony w okresie od 1996 r. do lutego 2001 r. na karę 2 lat pozbawienia wolności;
4.
z art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 56 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii, popełniony w pierwszej połowie 1999 r. na karę 3 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności i 100 stawek dziennych grzywny po 200 zł każda;
5.
z art. 229 § 3 w zw. z § 1 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k. i art. 12 k.k. popełniony w okresie od 1998 r. do lutego 2001 r. na karę 3 lat pozbawienia wolności;
6.
z art. 229 § 3 w zw. z § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. popełniony w okresie od listopada 2001 r. do kwietnia 2002 r. na karę 2 lat pozbawienia wolności;
7.
z art. 282 k.k. w zw. z art. 12 k.k. i art. 64 § 1 k.k. popełniony w okresie od jesieni 1996 r. do wiosny 1999 r. na karę 3 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności i 50 stawek dziennych grzywny po 250 zł każda;
8.
z art. 282 k.k. w zw. z art. 12 k.k. i art. 64 § 1 k.k. popełniony w okresie od 1996 r. do 1997 r. na karę roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności i 30 stawek dziennych grzywny po 100 zł każda;
9.
z art. 282 k.k. w zw. z art. 12 k.k. popełniony od jesieni 1999 r. do lutego 2001 r. na karę 3 lat pozbawienia wolności i 80 stawek dziennych grzywny po 250 zł każda;
10.
z art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 189 § 1 k.k. popełniony na przełomie 1996/1997 na karę roku pozbawienia wolności;
11.
z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. i art. 64 § 1 k.k. popełniony na przełomie 1996/1997 do lata 1998 r. na karę 3 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności i 100 stawek dziennych grzywny po 300 zł każda;
12.
z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 282 k.k., art. 12 k.k. i art. 64 § 1 k.k. popełniony w okresie od dnia 30 stycznia 1996 r. do dnia 22 września 1996 r. na karę 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności;
13.
z art. 291 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. popełniony dnia 16 września 1996 r. na karę 2 lat pozbawienia wolności i 40 stawek dziennych grzywny po 200 zł każda;
za które to czyny wymierzono karę łączną 8 lat pozbawienia wolności i 350 stawek dziennych grzywny po 300 zł każda;
VIII.
Sądu Okręgowego w O. z dnia 28 stycznia 2008 r. (sygn. akt II K 105/05) za czyn z art. 168 § 1 d.k.k. popełniony w dniu 5 marca 1995 r. na karę 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności;
orzekł:
1.
rozwiązał łączną karę pozbawienia wolności wymierzoną wyrokiem Sądu Rejonowego w P. z dnia 25 lipca 2002 r. (sygn. akt II K 566/01) oraz karę łączna pozbawienia wolności i łączną karę grzywny wymierzone wyrokiem Sądu Okręgowego w O. z dnia 11 czerwca 2007 r. (sygn. akt II K 45/05);
2.
na mocy art. 85 k.k. i art. 86 § 1 i 2 k.k. połączył kary wymierzone wyrokami: Sądu Rejonowego w W. z dnia 15 października 2001 r. (sygn. II K 77/01), Sądu Rejonowego w P. z dnia 25 lipca 2002 r. (sygn. II K 566/01), Sądu Rejonowego w W. z dnia 29 sierpnia 2003 r. (sygn. II K 259/01), Sądu Rejonowego w W. z dnia 27 czerwca 2005 r. (sygn. II K 215/04) i Sądu Okręgowego w O. z dnia 28 stycznia 2008 r. (sygn. II K 105/05) oraz kary wymierzone wyrokiem Sądu Okręgowego w O. z dnia 11 czerwca 2007 r. (sygn. II K 45/05) z wyłączeniem kary wymierzonej za czyn z art. 229 § 3 w zw. z § 1 k.k. wskazanej w ppkt 6 (pkt VII – uwaga SN) tego wyroku łącznego (pkt XII wyroku Sądu Okręgowego w O. z dnia 11 czerwca 2007 r. – sygn. II K 45/05) i wymierzył S. O. jedną łączną karę pozbawienia wolności w wysokości 15 lat i jedną łączną karę grzywny w wysokości 350 stawek dziennych po 300 zł każda;
3.
uznał, że w pozostałej części wyżej wymienione wyroki podlegają odrębnemu wykonaniu;
4.
postępowanie o wydanie wyroku łącznego w pozostałej części umorzył, ustalając że kara pozbawienia wolności w wymiarze 2 lat orzeczona wyrokiem Sądu Okręgowego w O. z dnia 11 czerwca 2007 r. za czyn z art. 229 § 3 w zw. z § 1 k.k. podlega odrębnemu wykonaniu.
Wyrok ten, który w pkt 5 i 6 zawierał również rozstrzygnięcia o kosztach procesu i kosztach obrony z urzędu został – po rozpoznaniu apelacji obrońcy skazanego – zmieniony wyrokiem Sądu Apelacyjnego w W. z dnia 4 marca 2009 r., wyłącznie przez określenie początku odbywania kary łącznej pozbawienia wolności na dzień 11 lutego 2001 r., zaś w pozostałej części utrzymany w mocy.
Wyrokiem z dnia 21 lipca 2009 r., sygn. akt II K 18/08, Sąd Rejonowy w P. skazał S. O. za przestępstwa: z art. 16 d.k.k. w zw. z art. 212 § 1 d.k.k. w zw. z art. 60 § 1 d.k.k. popełnione w okresie od dnia 29 listopada 1996 r. do dnia 28 września 1997 r. na karę 2 lat pozbawienia wolności i z art. 215 § 1 d.k.k. popełnione w dniu 2 stycznia 1998 r. na karę roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz 8000,00 zł grzywny, na podstawie art. 66 d.k.k. orzeczono karę łączną 3 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności.
W zaistniałym układzie procesowym, wobec potrzeby wydania nowego wyroku łącznego, Sąd Okręgowy w O. wyrokiem łącznym z dnia 8 listopada 2011 r., sygn. akt II K 32/11, obejmującym skazania S.O. wyrokami wymienionymi w pkt I – VIII powołanego wyżej wyroku łącznego Sądu Okręgowego w O. z dnia 16 października 2008 r. (sygn. II K 14/08) oraz wskazanym wyżej wyrokiem Sądu Rejonowego w P. z dnia 21 lipca 2009 r. (sygn. II K 18/08):
I.
na podstawie art. 569 § 1 i 2 k.p.k., art. 85 k.k. i art. 86 § 1 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k. rozwiązał orzeczenia o karach łącznych pozbawienia wolności zawarte w wyrokach: Sądu Rejonowego w P. z dnia 25 lipca 2002 r. (sygn. II K 566/01), Sądu Rejonowego w P. z dnia 21 lipca 2009 r. (sygn. II K 18/08), Sądu Okręgowego w O. z dnia 17 czerwca 2007 r. (sygn. II K 45/05) i w wyroku łącznym Sądu Okręgowego w O. z dnia 16 października 2008 r. (sygn. II K 14/08) i połączył kary pozbawienia wolności i kary grzywny orzeczone wobec S. O. wyrokami: Sądu Rejonowego w W. z dnia 15 października 2001 r. (sygn. II K 77/01), Sądu Rejonowego w P. z dnia 25 lipca 2002 r. (sygn. II K 566/01), Sądu Rejonowego w W. z dnia 29 sierpnia 2003 r. (sygn. II K 259/01), Sądu Rejonowego w W. z dnia 27 czerwca 2005 r. (sygn. II K 215/04), Sądu Okręgowego w O. z dnia 28 stycznia 2008 r. (sygn. II K 105/05), Sądu Okręgowego w O. z dnia 11 czerwca 2007 r. (sygn. II K 45/05) – z wyłączeniem kary wymierzonej za przestępstwo z art. 229 § 3 w zw. z § 1 k.k. wskazane w pkt XII tego ostatniego wyroku – oraz Sądu Rejonowego w P. z dnia 21 lipca 2009 r. (sygn. II K 18/08) i w miejsce kar pozbawienia wolności i kar grzywny orzeczonych tymi wyrokami orzekał jedną karę łączną pozbawienia wolności w wymiarze 15 lat i jedną karę łączną grzywny w wymiarze 350 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 300 zł;
II.
na podstawie art. 577 k.p.k. i art. 63 § 1 k.k. na poczet orzeczonej kary łącznej pozbawienia wolności zaliczył skazanemu okresy rzeczywistego pozbawienia wolności w poszczególnych sprawach i oznaczył początek odbywania kary łącznej pozbawienia wolności orzeczonej tym wyrokiem na dzień 11 lutego 2001 r.;
III.
uznał, że w pozostałej części wyroki objęte wyrokiem łącznym podlegają odrębnemu wykonaniu;
IV.
na podstawie art. 572 k.p.k. umorzył postępowanie o objęcie wyrokiem łącznym wyroku Sądu Rejonowego w W. z dnia 17 kwietnia 1996 r. (sygn. III K 162/95), Sądu Rejonowego w W. z dnia 2 grudnia 1991 r. (sygn. II K 364/91) i co do czynu opisanego w pkt XII wyroku Sądu Okręgowego w O. z dnia 17 czerwca 2007 r. (sygn. II K 45/05) – w pkt 3 wyroku Sądu Apelacyjnego w W. z dnia 26 maja 2008 r. (II AKa 39/08) – stanowiącego przestępstwo z art. 229 § 3 w zw. z § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k.
W wyroku tym rozstrzygnięto również o kosztach postępowania oraz o nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skazanemu z urzędu.
Apelacje od tego orzeczenia wnieśli Prokurator Okręgowy w O. oraz obrońca skazanego.
Oskarżyciel publiczny podniósł w swoim środku odwoławczym obrazę przepisów prawa materialnego (art. 86 § 2a k.k. i art. 63 § 1 k.k.) oraz procesowego (art. 577 k.p.k.) wnosząc o zmianę zaskarżonego wyroku w postulowanym przez siebie zakresie. Natomiast obrońca skazanego zarzuciła:
a)
obrazę art. 572 k.p.k. przez umorzenie postępowania w przedmiocie objęcia wyrokiem łącznym wyroku Sądu Rejonowego w W.  z dnia 17 kwietnia 1996 r. (sygn. III K 162/95) oraz Sądu Rejonowego w W. z dnia 2 grudnia 1991 r. (sygn. II K 364/91),
b)
rażącą niewspółmierność kary,
wnosząc o zmianę wyroku przez wymierzenie skazanemu kary łącznej w oparciu o zasadę absorpcji oraz objęcie wyrokiem łącznym skazań z wyroków Sądu Rejonowego w W. (sygn. III K 162/95) oraz Sądu Rejonowego w W. (sygn. II K 364/91).
W toku postępowania odwoławczego ustalono, że S. O. został również skazany wyrokiem Sądu Okręgowego w O. z dnia 24 lutego 2011 r., sygn. akt II K 75/08, za przestępstwa:
1.
z art. 258 § 2 i 3 k.k. popełnione w okresie od stycznia 1996 r. do dnia 11 lutego 2001 r. na karę 4 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności,
2.
z art. 163 § 1 pkt 1 k.k. popełnione jesienią 1998 r. na karę 2 lat pozbawienia wolności,
3.
z art. 291 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k. popełnione w okresie od dnia 17 stycznia 1997 r. do dnia 19 stycznia 1997 r. na karę 2 lat pozbawienia wolności i grzywnę w wysokości 20 stawek dziennych przy ustaleniu jednej stawki na kwotę 200 zł,
4.
z art. 282 k.k. w zw. z art. 12 k.k. popełnione w okresie od 1997 r. do lutego 2001 r. z wyłączeniem okresu od dnia 21 maja 1997 r. do dnia 23 lipca 1997 r. na karę 2 lat pozbawienia wolności oraz grzywnę w wysokości 10 stawek dziennych przy ustaleniu jednej stawki na kwotę 100 zł,
5.
z art. 18 § 2 k.k. w zw. z art. 163 § 1 pkt 3 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. popełnione jesienią nie później niż do dnia 20 października 1998 r. na karę 2 lat pozbawienia wolności,
6.
z art. 19 § 1 k.k. w zw. z art. 263 § 2 k.k. popełnione od stycznia 1996 r. do lutego 2001 r. na karę 2 lat pozbawienia wolności,
7.
z art. 291 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k. popełnione w dniu 17 lutego 1997 r. na karę 3 lat pozbawienia wolności i 50 stawek dziennych grzywny przy ustaleniu jednej stawki na kwotę 300 zł,
8.
z art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 286 § 2 k.k. popełnione w okresie od 2000 r. do lutego 2001 r. na karę 2 lat pozbawienia wolności,
9.
z art. 291 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. popełnione w okresie od stycznia 1996 r. do lutego 2001 r na karę 4 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności i 200 stawek dziennych grzywny przy przyjęciu jednej stawki na kwotę 300 zł,
z orzeczeniem na podstawie art. 85 k.k. i art. 86 § 1 i 2 k.k. łącznej kary 9 lat pozbawienia wolności i 200 stawek dziennych grzywny przy przyjęciu jednej stawki na kwotę 200 zł., a wyrok ten uprawomocnił się w związku z utrzymaniem go w mocy wyrokiem Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 7 lutego 2012 r.
Uwzględniając wskazaną wyżej okoliczność wydania wobec S. O. kolejnego wyroku obejmującego skazania za przestępstwa pozostające w zbiegu realnym ze skazaniami za przestępstwa objęte zaskarżonym wyrokiem łącznym Sądu Okręgowego w O. z dnia 8 listopada 2011 r., sygn. II K 32/11, Sąd Apelacyjny– po rozpoznaniu apelacji prokuratora i obrońcy skazanego – wyrokiem z dnia 28 lutego 2012 r.:
I.
uchylił zaskarżony wyrok w części (pkt I, II i II) i sprawę w tym zakresie przekazał do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w O.,
II.
za podstawę umorzenia postępowania w pkt IV przyjął art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k.,
III.
w pozostałym zakresie wyrok utrzymał w mocy.
Sąd Okręgowy w O. po rozpoznaniu sprawy S. O., skazanego prawomocnymi wyrokami:
1.
„Sądu Rejonowego w W. z dnia 15 października 2001 r. w sprawie o sygn. akt II K 77/01 za przestępstwo z art. 270 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. popełnione w okresie po 20 czerwca 1992 r. i przed 24 lutego 1993 r. na karę 1 (…) roku i 6 (…) miesięcy pozbawienia wolności, na poczet której zaliczono okres rzeczywistego pozbawienia wolności od dnia 16 lutego 2001 r. do dnia 15 października 2001 r.;
2.
Sądu Rejonowego w P. z dnia 25 lipca 2002 r. w sprawie o sygn. akt II K 566/01 za przestępstwo z art. 291 § 1 k.k. popełnione w styczniu 1997 r. na karę 2 (…) lat pozbawienia wolności, za przestępstwo z art. 224 § 2 k.k., art. 226 § 1 k.k., art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 222 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i art. 64 § 1 k.k. popełnione w dniu 2 grudnia 1996 r. na karę 1 (…) roku i 6 (…) miesięcy pozbawienia wolności, na podstawie art. 85 k.k. orzeczono karę łączną w wymiarze 3 (…) lat pozbawienia wolności, na poczet której zaliczono okresy rzeczywistego pozbawienia wolności od dnia 21 maja 1996 r. do dnia 23 lutego 1997 r. i od dnia 11 lutego 2001 r. do dnia 27 maja 2002 r.;
3.
Sądu Rejonowego w W. z dnia 27 czerwca 2005 r. w sprawie o sygn. akt II K 215/04 za przestępstwo z art. 245 k.k. popełnione w dniu 22 grudnia 1997 r. na karę 1 (…) roku i 2 (…) miesięcy pozbawienia wolności;
4.
Sądu Okręgowego w O. z dnia 11 czerwca 2007 r. w sprawie o sygn. akt II K 45/05 za przestępstwa:
a.
z art. 282 k.k. w zw. z art. 12 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. popełnione w okresie od lata 1996 r. do grudnia 1999 r. na karę 3 (…) lat pozbawienia wolności i 20 (…) stawek dziennych grzywny po 200 (…) zł każda;
b.
z art. 288 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. popełnione w nocy z 24/25 października 1996 r. na karę 1 (…) roku i 6 (…) miesięcy pozbawienia wolności;
c.
z art. 263 § 2 k.k. popełnione w okresie od 1996 r. do lutego 2001 r. na karę 2 (…) lat pozbawienia wolności;
d.
z art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 56 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii popełnione w pierwszej połowie 1999 r. na karę 3 (…) lat i 6 (…) miesięcy pozbawienia wolności i 100 (…) stawek dziennych grzywny po 200 (…)  zł każda;
e.
z art. 229 § 3 w zw. z § 1 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k. i art. 12 k.k. popełnione w okresie od 1998 r. do lutego 2001 r. na karę 3 (…) lat pozbawienia wolności;
f.
z art. 229 § 3 w zw. z § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. popełnione w okresie od listopada 2001 r. do kwietnia 2002 r. na karę 2 (…) lat pozbawienia wolności;
g.
z art. 282 k.k. w zw. z art. 12 k.k. i art. 64 § 1 k.k. popełnione w okresie od jesieni 1996 r. do wiosny 1999 r. na karę 3 (…) lat i 6 (…) miesięcy pozbawienia wolności i 50 (…) stawek dziennych grzywny po 250 (…) zł każda;
h.
z art. 282 k.k. w zw. z art. 12 k.k. i art. 64 § 1 k.k. popełnione w okresie od 1996 r. do 1997 r. na karę 1 (…) roku i 6 (…) miesięcy pozbawienia wolności i 30 (…) stawek dziennych grzywny po 100 (…) zł każda;
i.
z art. 282 k.k. w zw. z art. 12 k.k. popełnione od jesieni 1999 r. do lutego 2001 r. na karę 3 (…) lat pozbawienia wolności i 80 (…) stawek dziennych grzywny po 250 (…) zł każda;
j.
z art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 189 § 1 k.k. popełnione na przełomie 1996/1997 na karę 1 (…) roku pozbawienia wolności;
k.
z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. i art. 64 § 1 k.k. popełnione na przełomie 1996/1997 do lata 1998 r. na karę 3 (…) lat i 6 (…) miesięcy pozbawienia wolności i 100 (…) stawek dziennych grzywny po 300 (…) zł każda;
l.
z art. 291 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. popełnione dnia 16 września 1996 r. na karę 2 (…) lat pozbawienia wolności i 40 (…) stawek dziennych grzywny po 200 (…) zł każda;
5.
Sądu Rejonowego w W. z dnia 29 sierpnia 2003 r. w sprawie o sygn. akt II K 259/01 za przestępstwo z art. 291 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. popełnione w okresie od 20 stycznia do 22 stycznia 1998 r. na karę 3 (…) lat i 6 (…) miesięcy pozbawienia wolności, na poczet której zaliczono okres tymczasowego aresztowania od dnia 11 lutego 2001 r. do dnia 15 stycznia 2003 r. i karę 150 (…) stawek dziennych grzywny po 15 (…) zł każda;
6.
Sądu Okręgowego w O. z dnia 28 stycznia 2008 r. w sprawie o sygn. akt II K 105/05 za przestępstwo z art. 168 § 1 d.k.k. popełnione w dniu 5 marca 1995 r. na karę 2 (…) lat i 6 (…) miesięcy pozbawienia wolności, na poczet której zaliczono okres rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie od dnia 8 marca 1995 r. do dnia 8 grudnia 1995 r.;
7.
Sądu Rejonowego w P. z dnia 21 lipca 2009 r. w sprawie o sygn. akt II K 18/08 za przestępstwo z art. 16 d.k.k. w zw. z art. 212 § 1 d.k.k. w zw. z art. 60 § 1 d.k.k. popełnione w okresie od 29 listopada 1996 r. do 28 września 1997 r. na karę 2 (…) lat pozbawienia wolności, za przestępstwo z art. 215 § 1 d.k.k. popełnione w dniu 2 stycznia 1997 r. na karę 1 (…) roku i 6 (…) miesięcy pozbawienia wolności i karę 8000,00 (…) zł grzywny, na podstawie art. 66 d.k.k. orzeczono karę łączną pozbawienia wolności w wymiarze 3 (…) lat i 6 (…) miesięcy;
8.
Sądu Okręgowego w O. z dnia 24 lutego 2011 r. w sprawie o sygn. akt II K 75/08 za przestępstwa:
a.
z art. 258 § 2 i 3 k.k. popełnione w okresie od stycznia 1996 r. do 11 lutego 2001 r. na karę 4 (…) lat i 6 (…) miesięcy pozbawienia wolności,
b.
z art. 163 § 1 pkt 1 k.k. popełnione jesienią 1998 r. na karę 2 (…) lat pozbawienia wolności,
c.
z art. 291 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k. popełnione w okresie od 17 do 19 stycznia 1997 r. na karę 2 (…) lat pozbawienia wolności i grzywnę w wysokości 20 (…) stawek dziennych przy ustaleniu jednej stawki na kwotę 200 (…) zł,
d.
z art. 282 k.k. w zw. z art. 12 k.k. popełnione w okresie od 1997 r. do lutego 2001 r. z wyłączeniem okresu od 21 maja 1997 r. do 23 lipca 1997 r. na karę 2 (…) lat pozbawienia wolności oraz grzywnę w wysokości 10 (…) stawek przy ustaleniu jednej stawki na kwotę 100 (…) zł,
e.
z art. 18 § 2 k.k. w zw. z art. 163 § 1 pkt 3 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. popełnione jesienią nie później niż do 20 października 1998 r. na karę 2 (…) lat pozbawienia wolności,
f.
z art. 19 § 1 k.k. w zw. z art. 263 § 2 k.k. popełnione od stycznia 1996 r. do lutego 2001 r. na karę 2 (…) lat pozbawienia wolności,
g.
z art. 291 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k. popełnione w dniu 17 lutego 1997 r. na karę 3 (…) lat pozbawienia wolności i 50 (…) stawek dziennych grzywny przy ustaleniu jednej stawki na kwotę 300 (…) zł,
h.
z art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 286 § 2 k.k. popełnione w okresie od 2000 r. do lutego 2001 r. na karę 2 (…) lat pozbawienia wolności,
i.
z art. 294 § 1 k.k. popełnione w okresie od stycznia 1996 r. do lutego 2001 r. na karę 4 (…) lat i 6 (…) miesięcy pozbawienia wolności i 200 (…) stawek dziennych grzywny przy przyjęciu jednej stawki na kwotę 300 (…) zł,
z orzeczeniem na podstawie art. 85 k.k. i art.86 § 1 i 2 k.k. łącznej kary 9 (…) lat pozbawienia wolności i 200 (…) stawek dziennych grzywny przy przyjęciu jednej stawki na kwotę 200 (…) zł”,
wyrokiem łącznym z dnia 30 kwietnia 2012 r., sygn. akt II K 15/12:
I.
na podstawie art. 569 § 1 i 2 k.p.k. , art. 85 k.k. i art. 86 § 1 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k. połączył kary pozbawienia wolności i kary grzywny orzeczone wobec skazanego S. O. wyrokami Sądu Rejonowego w W. z dnia 15 października 2001 r. o sygn. akt II K 77/01, Sądu Rejonowego w P. z dnia 25 lipca 2002 r. o sygn. akt II K 566/01, Sądu Rejonowego w W. z dnia 27 czerwca 2005 r. o sygn. akt II K 215/04, Sądu Rejonowego w W. z dnia 29 sierpnia 2003 r. o sygn. akt II K 259/01, Sądu Okręgowego w O. z dnia 28 stycznia 2008 r. o sygn. akt II K 105/05, Sądu Okręgowego w O. z dnia 11 czerwca 2007 r. o sygn. akt II K 45/05, Sądu Rejonowego w P. z dnia 21 lipca 2009 r. o sygn. akt II K 18/08 oraz Sądu Okręgowego w O. z dnia 24 lutego 2011 r. o sygn. akt II K 75/08 i orzekł wobec S. O. łączną karę pozbawienia wolności w wymiarze 15 lat i łączną karę grzywny w wymiarze 350 stawek dziennych z ustaleniem wysokości jednej stawki dziennej na kwotę 300 zł;
II.
na podstawie art. 577 k.p.k. i art. 63 § 1 k.k. na poczet orzeczonej wobec skazanego kary łącznej pozbawienia wolności zaliczył okresy jego rzeczywistego pozbawienia wolności i okresy kary odbytej w poszczególnych sprawach, oznaczając początek odbywania kary łącznej pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem łącznym na dzień 8 marca 1995 r.;
III.
w pozostałej części wyroki objęte wyrokiem łącznym pozostawił odrębnemu wykonaniu;
IV.
zasądził od Skarbu Państwa na rzecz obrońcy z urzędu koszty nieopłaconej pomocy prawnej;
V.
zwolnił skazanego od obowiązku uiszczenia kosztów postępowania w sprawie obciążając nimi Skarb Państwa.
Wyrok ten nie został zaskarżony i uprawomocnił się w dniu 20 czerwca 2012 r. (k. 255).
W dniu 30 października 2012 r. kasację od wskazanego wyżej orzeczenia na niekorzyść skazanego S. O. – w trybie art. 521 § 1 k.p.k. – wniósł Prokurator Generalny. Zaskarżył powołany wyrok łączny Sądu Okręgowego w O. w całości zarzucając: „
rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa procesowego – art. 410 k.p.k. polegające na nieuwzględnieniu całokształtu okoliczności dotyczących wydanych uprzednio wobec oskarżonego wyroków skazujących, ujawnionych w toku rozprawy głównej, w wyniku czego doszło do obrazy art. 85 k.k. poprzez objecie wyrokiem łącznym również wyroku Sądu Okręgowego w O., sygn. II K 45/05 w zakresie czynu opisanego w pkt XII tego orzeczenia w sytuacji, gdy nie istniały ku temu przesłanki określone w powołanym przepisie, bowiem czyn ten popełniony został po dniu 15 października 2001 r., kiedy to zapadł pierwszy wyrok objęty wyrokiem łącznym – wyrok Sądu Rejonowego w W., sygn. akt II K 77/01
”. W uzasadnienie nadzwyczajnego środka zaskarżenia, nie przekładając jednak tego na zarzut kasacyjny, Prokurator Generalny zauważył również, że kwestionowany wyrok łączny w części wstępnej pomija czyn opisany w pkt XXVIII wyroku Sądu Okręgowego w O. z dnia 11 czerwca 2007 r. (sygn. II K 45/05), stanowiący przestępstwo określone w art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 282 k.k. w zw. z art. 12 k.k. i art. 64 § 1 k.k., popełnione w okresie od dnia 30 stycznia 1996 r. do dnia 22 września 1996 r., za które S. O. wymierzono karę 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności, co również stanowi naruszenie art. 85 k.k. wobec nieobjęcia wyrokiem łącznym skazania za przestępstwo pozostające w zbiegu realnym z innymi przestępstwami popełnionymi przed dniem 15 października 2001 r. Przy tak sformułowanym zarzucie autor kasacji wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w O. Stanowisko to podtrzymane zostało przez prokuratora Prokuratury Generalnej w toku rozprawy kasacyjnej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Nie można odmówić racji Prokuratorowi Generalnemu, że zaskarżony wyrok łączny Sądu Okręgowego w O. z dnia 30 kwietnia 2012 r. w sprawie o sygn. akt II K 15/12, zapadł z rażącym i mającym istotny wpływ na jego treść naruszeniem przepisu prawa procesowego, a to art. 410 k.p.k., aczkolwiek wyprowadzony przez skarżącego wniosek, że na skutek tego naruszenia doszło jednocześnie do obrazy prawa materialnego – art. 85 k.k. – w zakresie wskazanym w
petitum
nadzwyczajnego środka zaskarżenia jest nieuprawniony.
Nie ulega wątpliwości, że czyn przypisany skazanemu S. O. w pkt XII wyroku Sądu Okręgowego w O. z dnia 11 czerwca 2007 r. (sygn. II K 45/05), zmienionego w tym zakresie w pkt 3 tiret trzy wyroku Sądu Apelacyjnego w W. z dnia 26 maja 2008 r. (sygn. II AKa 39/08) – a nie jak to przywołano w uzasadnieniu kasacji (s. 7) z dnia 7 lutego 2012 r. sygn. II AKa 196/11 – który w komparycji zaskarżonego kasacją orzeczenia wskazany został z kolei w pkt 4 lit. f, stanowiący przestępstwo z art. 229 § 3 w zw. z § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. popełnione w okresie od listopada 2001 r. do kwietnia 2002 r., nie pozostawał w zbiegu realnym z pozostałymi objętymi wyrokiem łącznym przestępstwami popełnionymi przed dniem 15 października 2001 r., kiedy to zapadł pierwszy wyrok (Sądu Rejonowego w W. w sprawie o sygn. II K 77/01) stanowiący granice orzekania w tej sprawie kary łącznej. Rzecz jednak w tym, że w stanie procesowym powstałym w toku wieloletniego procedowania w niniejszej sprawie w przedmiocie wyroku łącznego, w tym zakresie nie może być mowy o naruszeniu art. 85 k.k. (chociaż z punktu widzenia prawa materialnego jest to oczywiste), lecz o naruszeniu również innej niż powołana w nadzwyczajnym środku zaskarżenia normy proceduralnej, a to art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. Kwestia ta nie umknęła wprawdzie uwadze skarżącego, na co wskazuje jego wywód zawarty na s. 7-8 uzasadnienia kasacji, jednak wyprowadzony przez autora kasacji w tym przedmiocie wniosek uznać trzeba za błędny. Zdaniem Prokuratora Generalnego z uwagi na to, że przedmiotem rozstrzygnięcia w sprawie Sądu Okręgowego w O. o sygn. II K 15/12 o wydanie wyroku łącznego było orzeczenie (wyrok Sądu Okręgowego w O. z dnia 24 lutego 2011 r., sygn. II K 75/08), które nie podlegało ocenie w ramach wcześniejszego postępowania o wydanie wyroku łącznego Sądu Okręgowego w O. w sprawie o sygn. II K 32/11, nie zachodzi przesłanka określona w art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k., w związku z czym nie było przeszkód do zbadania istnienia przesłanek do wydania wyroku łącznego również w tym zakresie (a więc co do czynu z pkt XII wyroku Sądu Okręgowego w O. sygn. II K 45/05). Skarżący odwołał się przy tym do poglądu zaprezentowanego w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 30 listopada 2011 r., II KK 149/11 (OSNKW 2011, z. 12, poz. 113), zgodnie z którym „
prawomocne postanowienie o umorzeniu postępowania z powodu braku warunków do wydania wyroku łącznego (art. 572 k.p.k.) powoduje powagę rzeczy osądzonej i stanowi ujemną przesłankę procesową, przewidzianą w przepisie art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k., do wydawania kolejnego orzeczenia w tym przedmiocie w przypadku, gdyby w orzeczeniu wydawanym później miało dojść do rozstrzygnięcia tego, czy dokładnie te same skazania za czyny jednostkowe spełniają warunki do objęcia ich węzłem kary łącznej w wyroku łącznym
”. Zdaniem autora kasacji taka sytuacja nie ma w tym wypadku miejsca, bowiem wobec tego, że powstała potrzeba wydania nowego wyroku łącznego w związku z ujawnieniem się skazania  S. O. wyrokiem Sądu Okręgowego w O. z dnia 24 lutego 2011 r. (sygn. II K 75/08) rozstrzygnięcie Sądu Okręgowego w O. zawarte w zaskarżonym orzeczeniu nie obejmowało tych samych skazań za czyny jednostkowe, które spełniały warunki do objęcia ich węzłem kary łącznej w wyroku łącznym. Twierdzenie to pomija jednak rzeczywisty stan procesowy jaki w toku niniejszego postępowania powstał na skutek nie tylko wydania wcześniejszych wyroków łącznych (w sprawach o sygn. II K 14/08 i II K 32/11), lecz przede wszystkim wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 28 lutego 2012 r. (sygn. II AKa 24/12), w szczególności rozstrzygnięcia zawartego w pkt II i III tego orzeczenia. Należy przypomnieć, że Sąd Najwyższy w powołanym wyżej wyroku z dnia 30 listopada 2011 r., II K 149/11,wywiódł również i to, że „
wydanie nowego wyroku łącznego wbrew przesłance powagi rzeczy osądzonej nie powoduje utraty mocy przez poprzedni wyrok łączny, albowiem skutek, o którym mowa w art. 575 § 1 in fine k.p.k., może nastąpić tylko wówczas, gdy spełnione są przesłanki określone w tym przepisie, a zatem gdy zachodzi realna potrzeba wydania nowego wyroku łącznego. W wypadku uchylenia wyroku wydanego z naruszeniem art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. wykonaniu podlega poprzedni wyrok łączny, gdyż nie utracił on mocy na podstawie art. 575 § 1 k.p.k.
”.
Ten kierunek wykładni art. 575 § 1 k.p.k. potwierdzony został ostatecznie w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 29 października 2012 r., I KZP 15/12, zgodnie z którą
„
użyte w art. 575 § 1 k.p.k. wyrażenie "wyrok łączny traci moc" oznacza, że z chwilą wydania nowego wyroku łącznego tracą moc zawarte w poprzednim wyroku łącznym te jego rozstrzygnięcia o połączeniu kar lub środków karnych, bądź o umorzeniu postępowania na podstawie art. 572 k.p.k., które objęte zostały nowym wyrokiem łącznym, wydanym w związku z powstałą po wydaniu pierwszego wyroku łącznego potrzebą, wynikającą z przesłanek prawnomaterialnych, określonych w art. 85 k.k.
” (OSNKW 2012, z. 12, poz. 111).
W niniejszej sprawie, a umknęło to uwadze autora kasacji, Sąd Apelacyjny w wyroku z dnia 28 lutego 2012 r. (sygn. akt II AKa 24/12) uchylając pkt I, II i III wyroku łącznego Sądu Okręgowego w O. z dnia 8 listopada 2011 r. (sygn. II K 32/11) i przekazując w tym zakresie sprawę do ponownego rozpoznania, a to w związku z ujawnieniem się potrzeby związanej z wydanym w międzyczasie wyrokiem Sądu Okręgowego w O. z dnia  24 lutego 2011 r., sygn. II K 75/08 (prawomocnym z dniem 7 lutego 2012 r.), utrzymał wszelako w mocy tenże wyrok łączny w pozostałym zakresie, a więc również co do umorzenia postępowania co do wydania wyroku łącznego „
co do czynu opisanego w pkt XII wyroku Sądu Okręgowego w O. z dnia 11 czerwca 2007 roku – sygn. akt II K 45/05 i w pkt 3 wyroku Sądu Apelacyjnego w W. z dnia 26 maja 2008 roku – sygn. akt II Ka (
powinno być II AKa – uwaga SN
) 39/08, a w pkt 6.VI przedmiotowego wyroku łącznego z art. 229 § 3 k.k. w zw. z § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k.
”, zmieniając jedynie podstawę umorzenia z art. 572 k.p.k. na art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k., więc nie tylko, jak to wywodzi Prokurator Generalny, w zakresie wyroków Sądu Rejonowego
w W.
z dnia 17 kwietnia 1996 r. (sygn. II K 162/95) oraz Sądu Rejonowego w W. z dnia 2 grudnia 1991 r. (sygn. II K 364/19), lecz również właśnie w zakresie pkt XII wyroku Sądu Okręgowego w O. z dnia 11 czerwca 2007 r., sygn. II K 45/05. Było to zresztą oczywiste i trafne postąpienie sądu
ad quem
, bowiem rozstrzygnięcie o umorzeniu postępowania w oparciu o przepis art. 572 k.p.k., stało się ostateczne z chwilą uprawomocnienia się zapadłego w tym przedmiocie rozstrzygnięcia zawartego w pierwszym powołanym na wstępie wyroku łącznym Sądu Okręgowego w O. wydanym w odniesieniu do S. O. w dniu 16 października 2008 r., sygn. II K 14/08 i utrzymanym w tej części w mocy wyrokiem Sądu Apelacyjnego w W. z dnia 4 marca 2009 r. (sygn. II AKa 54/09), zaś ujawniony w toku postępowania odwoławczego nowy wyrok wydany wobec S. O. nie mógł mieć wpływu na brak warunków do objęcia węzłem kary łącznej w wyroku łącznym skazania za czyn z art. 229 § 3 w zw. z § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. popełniony w okresie od listopada 2001 r. do kwietnia 2002 r. Orzeczenie co do tego ostatniego przestępstwa wydane na podstawie art. 572 k.p.k. przez Sąd Okręgowy w O. w wyroku z dnia 16 października 2008 r. (sygn. II K 14/08) korzystało więc i korzysta nadal z przesłanki
res iudicatae
, zaś kolejne rozstrzyganie co do tego czynu przez Sąd Okręgowy w O. w zaskarżonym kasacją wyroku łącznym z dnia 30 kwietnia 2012 r. (sygn. II K 15/12) – pomimo że nadto przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd Apelacyjny tego przedmiotu nie dotyczyło – w sposób rażący, wbrew twierdzeniu Prokuratora Generalnego, uchybiało normie przepisu art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. To z kolei, obligowało Sąd Najwyższy, pomimo błędnego sformułowania zarzutu w części dyspozytywnej kasacji (co do naruszenia w tym zakresie art. 85 k.k.), do orzekania poza granicami skargi kasacyjnej w oparciu o przepis art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k., co jest oczywiście orzeczeniem na niekorzyść skazanego, zgodnym z kierunkiem skargi (spełniony warunek z art. 524 § 3 k.p.k.), ponieważ wymierzona za to przestępstwo kara 2 lat pozbawienia wolności musi być wykonywana odrębnie, niezależnie od kary, która zostanie ostatecznie orzeczona w nowym wyroku łącznym za wszystkie inne pozostające w zbiegu realnym przestępstwa.
Powyższe implikowało wydanie przez Sąd Najwyższy orzeczenia kasatoryjnego, z tym że w zakresie ponownego rozpoznania sprawy przez sąd
a quo
nie będzie mieścił się już czyn przypisany S. O. w pkt XII wyroku Sądu Okręgowego w O. z dnia 11 czerwca 2007 r. (sygn. II K 45/05) i w pkt 3 tiret 3 wyroku Sądu Apelacyjnego w W. z dnia 26 maja 2008 r. (II AKa 39/08). W tym przedmiocie nie było również konieczne umorzenia przez sąd kasacyjny postępowania na podstawie art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k., gdyż prawomocne pozostaje co do powyższego orzeczenie zawarte w pkt IV wyroku łącznego Sądu Okręgowego w O. z dnia 8 listopada 2011 r. (sygn. II K 32/11) w związku z pkt II wyroku Sądu Apelacyjnego w B. z dnia 28 lutego 2012 r. (sygn. II AKa 24/12).
Uchylenie zaskarżonego wyroku łącznego, było koniecznością również z uwagi na inne uchybienie Sądu Okręgowego w O., które zresztą, tak jak to podniesiono w samym zarzucie kasacji, przy uwzględnieniu argumentacji zawartej w jej uzasadnieniu, naruszało nie tylko przepis art. 410 k.p.k., lecz na skutek obrazy powołanej normy procesowej spowodowało właśnie w tej części rażące naruszenie przepisu materialnoprawnego – art. 85 k.k. Jak wynika z komparycji wyroku łącznego Sądu Okręgowego w O. z dnia 30 kwietnia 2012 r. (sygn. II K 15/12) orzekając karę łączną za zbiegające się przestępstwa przeoczono, że warunek do objęcia węzłem tejże kary łącznej spełnia również czyn przypisany S. O. w pkt XXVIII wyroku Sądu Okręgowego w O. z dnia 11 czerwca 2007 r. (sygn. II K 45/05), stanowiący przestępstwo określone w art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 282 k.k. w zw. z art. 12 k.k. i art. 64 § 1 k.k., popełnione w okresie od dnia 30 stycznia 1996 r. do dnia 22 września 1996 r., za które – po korekcie Sądu Apelacyjnego w W. dokonanej w pkt 3 tiret 1 wyroku z dnia 26 maja 2008 r. (sygn. II AKa 39/08) – wymierzono mu karę 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności. Naruszenie to, miało przy tym również istotny wpływ na treść poddanego kontroli kasacyjnej orzeczenia, skutkować bowiem musiało odrębnym wykonaniem kary pozbawienia wolności w powyższym zakresie, która powinna być uwzględniona przy kształtowaniu wymiaru kary łącznej w wyroku łącznym. Rzecz jasna, powyższe rozstrzygnięcie, związane z uchybieniem sygnalizowanym w uzasadnieniu kasacji, nastąpiło na korzyść skazanego, czemu nie sprzeciwia się wskazany przez Prokuratora Generalnego kierunek nadzwyczajnego środka zaskarżenia – arg. z art. 434 § 2 k.p.k. w zw. z art. 518 k.p.k.
Procedując powtórnie – w zakresie w jakim nastąpiło przekazanie – Sąd Okręgowy w O. usystematyzuje wszystkie dotyczące S. O. wyroki pod kątem istnienia przesłanek z art. 85 k.k., bacząc aby nie pominąć skazań za te przypisane wyżej wymienionemu przestępstwa, które pozostają w zbiegu realnym i ukształtuje karę łączna zgodnie z wymogami prawa karnego materialnego.
Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w części dyspozytywnej wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI