III KK 377/23

Sąd Najwyższy2023-09-14
SNKarnewykroczeniaŚrednianajwyższy
wykroczenieopieka nad dzieckiemnietrzeźwośćpowaga rzeczy osądzonejkasacjaSąd Najwyższyprawo karne wykonawcze

Podsumowanie

Sąd Najwyższy uchylił wyrok nakazowy Sądu Rejonowego, który skazał obwinionego za czyn, za który był już prawomocnie ukarany, umarzając postępowanie z powodu powagi rzeczy osądzonej.

Prokurator Generalny wniósł kasację od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Gorzowie Wielkopolskim, który skazał P.W. za wykroczenie z art. 106 k.w. polegające na sprawowaniu opieki nad synem w stanie nietrzeźwości. Kasacja została wniesiona z powodu rażącego naruszenia prawa procesowego, a mianowicie art. 5 § 1 pkt 8 k.p.w., gdyż obwiniony był już prawomocnie skazany za ten sam czyn innym wyrokiem nakazowym. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, uchylił zaskarżony wyrok i umorzył postępowanie z powodu powagi rzeczy osądzonej.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 15 maja 2023 r., sygn. akt II W 732/23, którym P.W. został uznany za winnego wykroczenia z art. 106 k.w. (sprawowanie opieki nad 5-letnim synem w stanie nietrzeźwości). Kasacja została wniesiona z powodu naruszenia art. 5 § 1 pkt 8 k.p.w., ponieważ obwiniony był już prawomocnie skazany za ten sam czyn wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego z dnia 13 kwietnia 2023 r., sygn. akt II W 605/23. Sąd Najwyższy stwierdził, że doszło do orzekania w przedmiocie odpowiedzialności wykroczeniowej w sytuacji zaistnienia stanu powagi rzeczy osądzonej. Z chwilą uprawomocnienia się pierwszego wyroku (12 maja 2023 r.), kwestia odpowiedzialności za czyn została objęta stanem rzeczy osądzonej i nie mogła być przedmiotem innego postępowania. Wydanie drugiego wyroku wbrew tej regulacji stanowi bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i umorzył postępowanie, obciążając Skarb Państwa kosztami.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, postępowanie w takiej sytuacji powinno zostać umorzone z powodu powagi rzeczy osądzonej.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 5 § 1 pkt 8 k.p.w., nie wszczyna się postępowania, a wszczęte umarza, jeżeli postępowanie co do tego samego czynu obwinionego zostało prawomocnie zakończone. Wydanie wyroku wbrew tej zasadzie stanowi bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku i umorzenie postępowania

Strona wygrywająca

P.W.

Strony

NazwaTypRola
P.W.osoba_fizycznaukaranego
A.W.osoba_fizycznapokrzywdzony/syn obwinionego

Przepisy (6)

Główne

k.p.w. art. 104 § 1

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

pkt 7 - bezwzględna przyczyna odwoławcza

k.p.w. art. 5 § 1

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

pkt 8 - postępowanie co do tego samego czynu obwinionego zostało prawomocnie zakończone lub wcześniej wszczęte, toczy się

Pomocnicze

k.p.w. art. 112

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

k.p.k. art. 535 § 5

Kodeks postępowania karnego

tryb rozpoznawania kasacji na posiedzeniu

k.w. art. 106

Kodeks wykroczeń

k.p.w. art. 119 § 2

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

pkt 1 - rozstrzygnięcie o kosztach

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zastosowanie art. 5 § 1 pkt 8 k.p.w. z uwagi na wcześniejsze prawomocne skazanie za ten sam czyn. Bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 104 § 1 pkt 7 k.p.w.

Godne uwagi sformułowania

stan powagi rzeczy osądzonej bezwzględna przyczyna odwoławcza podwójna odpowiedzialność wykroczeniowa

Skład orzekający

Małgorzata Wąsek-Wiaderek

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Stosowanie zasady powagi rzeczy osądzonej w postępowaniu wykroczeniowym."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji podwójnego skazania za ten sam czyn w postępowaniu wykroczeniowym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje istotny błąd proceduralny sądu niższej instancji, który doprowadził do podwójnego skazania tej samej osoby za ten sam czyn, co jest kuriozalne i podkreśla wagę zasady powagi rzeczy osądzonej.

Sąd Najwyższy uchylił wyrok: Czy można być skazanym dwa razy za to samo wykroczenie?

Sektor

inne

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

SN
III KK 377/23
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 14 września 2023 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek
Protokolant Katarzyna Gajewska
w sprawie
P.W.
ukaranego za czyn z art. 106 k.w.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej, na posiedzeniu w dniu 14 września 2023 r.,
w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w zw. z art. 112 k.p.w.,
kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść ukaranego,
od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Gorzowie Wielkopolskim
z dnia 15 maja 2023 r., sygn. akt II W 732/23,
1. na podstawie art. 104 § 1 pkt 7 k.p.w. w zw. z art. 5 § 1 pkt 8 k.p.w. uchyla zaskarżony wyrok w zakresie dotyczącym P.W. i umarza postępowanie w odniesieniu do tego obwinionego;
2. kosztami postępowania w sprawie w zakresie dotyczącym P.W. obciąża Skarb Państwa.
UZASADNIENIE
Wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 15 maja 2023 r., sygn. akt II W 732/23, P.W. został uznany za winnego tego, że w dniu 18 marca 2023 r. około godziny 22:10 w G. przy ul. (…) sprawował opiekę nad swoim 5-cio letnim synem A.W. będąc pod wpływem alkoholu (1,10 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu), czym dopuścił się jego przebywania w okolicznościach niebezpiecznych dla zdrowia, tj. czynu z art. 106 k.w., za który wymierzono mu karę grzywny w wysokości 500 zł (pkt I). Wyrok zawierał ponadto rozstrzygnięcia w przedmiocie odpowiedzialności wykroczeniowej A.W. (pkt II) i kosztów procesu (pkt III). Opisany wyrok nakazowy nie został zaskarżony i uprawomocnił się w dniu 30 maja 2023 r. (k. 33 akt o sygn. II W 732/23).
Jednocześnie wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 13 kwietnia 2023 r., sygn. akt II W 605/23, P.W. został uznany za winnego tego, że w dniu 18 marca 2023 r. około godz. 22:10 w G. przy ul. (…), znajdując się stanie nietrzeźwości mając 1,32 mg/dm
3
alkoholu w wydychanym powietrzu, dopuścił do przebywania małoletniego A.W. (w wieku 5 lat) w okolicznościach niebezpiecznych dla zdrowia człowieka, tj. wykroczenia z art. 106 k.w., za które wymierzono mu karę grzywny w wysokości 500 zł (pkt I). Wyrok zawierał ponadto rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów procesu (pkt II). Opisany wyrok nakazowy nie został zaskarżony i uprawomocnił się w dniu 12 maja 2023 r. (k. 24 akt o sygn. II W 605/23).
Kasację od wyroku wydanego w sprawie o sygn. akt II W 732/23 wniósł Prokurator Generalny. Zaskarżył on ten wyrok w całości na korzyść ukaranego. W kasacji podniósł jeden zarzut, wskazując na „rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie przepisu prawa procesowego, a mianowicie art. 5 § 1 pkt 8 k.p.w., polegające na skazaniu obwinionego P.W. przez Sąd Rejonowy w Gorzowie Wielkopolskim wyrokiem nakazowym z dnia 15 maja 2023 r., sygn. akt II W 732/23, który uprawomocnił się w dniu 30 maja 2023 r., za wykroczenie z art. 106 k.w. polegające na tym, że w dniu 18 marca 2023 r. około godz. 22:10 w G. przy ul. (…) sprawował opiekę nad swoim 5-letnim synem A.W. będąc pod wpływem alkoholu (1,10 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu), czym dopuścił się jego przebywania w okolicznościach niebezpiecznych dla zdrowia, pomimo tego, że obwiniony za popełnienie tego samego czynu został już prawomocnie skazany wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 13 kwietnia 2023 r., sygn. akt II W 605/23, który uprawomocnił się w dniu 12 maja 2023 r., wobec czego zachodziła konieczność umorzenia postępowania, co stanowi bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia wskazaną w art. 104 § 1 pkt 7 k.p.w.”. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku nakazowego i umorzenie postępowania na podstawie art. 5 § 1 pkt 8 k.p.w.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja okazała się oczywiście zasadna, co umożliwiło jej rozpoznanie na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w zw. z art. 112 k.p.w.
Słusznie podaje skarżący, że doszło w tej sprawie do orzekania w przedmiocie odpowiedzialności wykroczeniowej P.W. w sytuacji zaistnienia stanu powagi rzeczy osądzonej. Z chwilą uprawomocnienia się wyroku nakazowego wydanego w sprawie II W 605/23, tj. 12 maja 2023 r., kwestia odpowiedzialności wykroczeniowej za zachowanie P.W., będące przedmiotem tego wyroku, została objęta stanem rzeczy osądzonej i nie mogła być przedmiotem innego postępowania, ani orzeczenia. Zgodnie z art. 5 § 1 pkt 8 k.p.w. nie wszczyna się postępowania, a wszczęte umarza, jeżeli postępowanie co do tego samego czynu obwinionego zostało prawomocnie zakończone lub wcześniej wszczęte, toczy się. Wydanie wyroku wbrew tej regulacji stanowi tzw. bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 104 § 1 pkt 7 k.p.w. w zw. z art. 5 § 1 pkt 8 k.p.w.
Nie ulega wątpliwości, że zarówno w sprawie o sygn. akt II W 605/23 Sądu Rejonowego w Gorzowie Wielkopolskim, jak i w sprawie o sygn. akt II W 732/23 tego Sądu, P.W. został uznany za winnego tego samego wykroczenia. Każdorazowo mowa jest bowiem o zachowaniu mającym miejsce w dniu 18 marca 2023 r. około godziny 22:10,
w G. przy ul. (…), polegającym na dopuszczeniu do przebywania 5-cio letniego syna P.W. – A.W. w okolicznościach niebezpiecznych dla zdrowia, w związku ze sprawowaniu nad nim opieki w stanie po spożyciu alkoholu.
Podsumowując, analiza akt wskazanych powyżej spraw dowodzi, że przeciwko P.W. prowadzone były dwa postępowania sądowe, dotyczące odpowiedzialności za ten sam czyn. Efektem powyższego procedowania Sądu Rejonowego w Gorzowie Wielkopolskim jest funkcjonowanie w obrocie prawnym niezależnie od siebie dwóch prawomocnych wyroków, dotyczących tego samego czynu, tej samej osoby, która poniosła podwójną odpowiedzialność wykroczeniową. Tym samym w niniejszej sprawie zaistniała tzw. bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 104 § 1 pkt 7 k.p.w. w zw. z art. 5 § 1 pkt 8 k.p.w. Jako że wyrok nakazowy w tej sprawie został wydany jako drugi, już po uprawomocnieniu się wyroku w sprawie o sygn. akt II W 605/23, należało go uchylić, a postępowanie w sprawie umorzyć.
Rozstrzygnięcie o kosztach uzasadnia art. 119 § 2 pkt 1 k.p.w.
Mając na uwadze powyższe, należało orzec jak w sentencji wyroku.
(T.M.)
[ms]

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę