III KK 377/21

Sąd Najwyższy2021-11-16
SNKarneprzestępstwa przeciwko mieniuWysokanajwyższy
kasacjakara ograniczenia wolnościkara grzywnyart. 37a k.k.wyrok nakazowySąd Najwyższyzasada alternatywy

Sąd Najwyższy uchylił wyrok nakazowy w części dotyczącej kary i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z powodu błędnego zastosowania art. 37a k.k. poprzez jednoczesne orzeczenie kary ograniczenia wolności i grzywny.

Prokurator Generalny wniósł kasację od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego, zarzucając rażące naruszenie art. 37a k.k. poprzez jednoczesne orzeczenie kary ograniczenia wolności i grzywny, co jest niedopuszczalne z uwagi na alternatywny charakter tego przepisu. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną i uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej kary, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na korzyść skazanego R. P. od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w W. z dnia 30 listopada 2017 r., sygn. akt II K (…). Kasacja dotyczyła zarzutu rażącego naruszenia prawa materialnego, a konkretnie art. 37a k.k., polegającego na wymierzeniu skazanemu, uznanemu za winnego popełnienia czynu z art. 291 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k., kary 6 miesięcy ograniczenia wolności oraz kary grzywny w wysokości 80 stawek dziennych. Prokurator Generalny podniósł, że zastosowanie art. 37a k.k. uniemożliwia jednoczesne orzeczenie kary ograniczenia wolności i grzywny, gdyż przepis ten przewiduje alternatywę rozłączną. Sąd Najwyższy przychylił się do tego stanowiska, stwierdzając, że art. 37a k.k. od wejścia w życie w 2015 r. zawsze zakładał wybór między karą grzywny a karą ograniczenia wolności, a nie ich koniunkcję. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok nakazowy w części dotyczącej rozstrzygnięcia o karze oraz co do pkt II i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w W., który będzie musiał prawidłowo orzec o karze i zaliczyć na jej poczet okres zatrzymania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, art. 37a k.k. przewiduje alternatywę rozłączną, co oznacza konieczność wyboru pomiędzy karą grzywny a karą ograniczenia wolności.

Uzasadnienie

Przepis art. 37a k.k. od wejścia w życie zakładał formę alternatywną wymierzenia kar, co oznacza, że można zamiast kary pozbawienia wolności orzec albo grzywnę, albo karę ograniczenia wolności, ale nie obie kary łącznie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

skazany (w zakresie kary)

Strony

NazwaTypRola
R. P.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (3)

Główne

k.k. art. 37a

Kodeks karny

Przepis ten zakłada alternatywę rozłączną kar, co uniemożliwia jednoczesne orzeczenie kary ograniczenia wolności i kary grzywny.

Pomocnicze

k.k. art. 291 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 12

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zastosowanie art. 37a k.k. uniemożliwia jednoczesne orzeczenie kary ograniczenia wolności i kary grzywny.

Godne uwagi sformułowania

zastosowanie art. 37a k.k. uniemożliwiało jednoczesne wymierzenie kary ograniczenia wolności i kary grzywny Przytoczona sankcja zawarta w tym przepisie została skonstruowany jako alternatywa rozłączna, co oznacza konieczność dokonania wyboru pomiędzy wykluczającymi się członami tej alternatywy.

Skład orzekający

Wiesław Kozielewicz

przewodniczący

Jerzy Grubba

sprawozdawca

Marek Pietruszyński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 37a k.k. w zakresie alternatywy kar."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy sąd stosuje art. 37a k.k.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii interpretacyjnej w prawie karnym materialnym, która ma bezpośrednie przełożenie na wymiar kar. Jest to istotne dla praktyków prawa karnego.

Sąd Najwyższy: Kara ograniczenia wolności i grzywna nie mogą iść w parze przy stosowaniu art. 37a k.k.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt III KK 377/21
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 16 listopada 2021 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący)
‎
SSN Jerzy Grubba (sprawozdawca)
‎
SSN Marek Pietruszyński
Protokolant Katarzyna Gajewska
na posiedzeniu w trybie art. 535§5 k.p.k.
po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2021r.
sprawy
R. P.
z powodu kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego
od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w W.  z dnia 30 listopada 2017r., sygn. akt II K (…)
uchyla zaskarżony wyrok nakazowy w części dotyczącej zawartego w pkt I rozstrzygnięcia o karze oraz co do pkt II i w tym zakresie sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w W.
UZASADNIENIE
Kasacja wniesiona
na korzyść
skazanego
przez Prokuratora Generalnego
jest zasadna i to w stopniu oczywistym, co pozwala na jej rozpoznanie w trybie art. 535§5 k.p.k.
Prokurator Generalny w swej skardze podniósł zarzut:
-
rażącego i mającego istotny wpływ na treść wyroku naruszenia przepisu prawa karnego materialnego, a mianowicie
art.
37a k.k. w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania, polegającego na wymierzeniu wobec oskarżonego, uznanego za winnego popełnienia czynu z
art.
291§1 k.k. w zw. z
art.
12 k.k., na mocy
art.
291§1 k.k. w zw. z
art.
12 k.k. przy zastosowaniu
art.
37a k.k. kary 6 miesięcy ograniczenia wolności, polegającej na wykonywaniu nieodpłatnej, kontrolowanej pracy
na cele społeczne w wymiarze 30 godzin w stosunku miesięcznym oraz kary grzywny w wysokości 80 stawek dziennych, przy ustaleniu wysokości jednej stawki na kwotę 10 zł, podczas gdy zastosowanie art. 37a k.k. uniemożliwiało jednoczesne wymierzenie kary ograniczenia wolności i kary grzywny.
Podnosząc powyższe skarżący wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Rejonowemu w W. do ponownego rozpoznania
.
Jak wskazano na wstępie zarzut ten jest w pełni zasadny. Jak wynika z brzmienia dyspozycji art. 37a k.k. przepis ten od czasu jego wejścia w życie – z dniem 1 lipca 2015r. (
art.1 pkt 8
ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw, Dz. U. z 2015r., poz.396)
zawsze zakładał formę alternatywną wymierzenia wskazanych w tym przepisie kar – „jeżeli ustawa przewiduje zagrożenie karą pozbawienia wolności nieprzekraczającą 8 lat, można zamiast tej kary orzec
grzywnę
albo
karę ograniczenia wolności
”. Przytoczona sankcja zawarta w tym przepisie została skonstruowany jako alternatywa rozłączna, co oznacza konieczność dokonania wyboru pomiędzy wykluczającymi się członami tej alternatywy. Tak więc, w zaistniałej w tym przepisie sytuacji, można zamiast kary pozbawienia wolności wymierzyć inną sankcję wskazaną w tym przepisie albo więc będzie to kara ograniczenia wolności albo grzywny. Przepis ten nie daje natomiast podstawy do wymierzenia koniunkcji tych kar – kary ograniczenia wolności
i
grzywny.
Tak natomiast postąpił Sąd w zaskarżonym wyroku nakazowym, co jest ewidentnym błędem słusznie dostrzeżonym przez skarżącego.
Powyższe uchybienie miało istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, gdyż skutkowały wymierzeniem niedopuszczalnej w oparciu o art. 37a k.k. konfiguracji kar. W konsekwencji też wadliwie stało się rozstrzygnięcie o zaliczeniu okresu zatrzymania, bowiem w chwili obecnej nie wiadomo jeszcze jaka kara zostanie oskarżonemu ostatecznie wymierzona, a zatem na poczet jakiej kary okres ten winien zostać zaliczony.
Mając na względzie powyższe, zaskarżony wyrok we wskazanej części należało uchylić, a sprawę przekazać do ponownego rozpoznania
Sądowi Rejonowemu w W.. Przy czym nie ma potrzeby uchylania tego orzeczenia w zakresie szerszym niż wskazany, żadne zarzuty wszak nie zostały skierowane przeciwko ustaleniom w zakresie faktów, ich subsumpcji, czy winy.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd ten winien po raz kolejny rozstrzygnąć o wymiarze kary za przypisany czyn i dokonać prawidłowego zaliczenia na jej poczet okresu zatrzymania
.
Kierując się przedstawionymi względami, Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI