III KK 375/20

Sąd Najwyższy2020-12-16
SNKarneprawo karne wykonawczeWysokanajwyższy
kara pozbawienia wolnościzawieszenie karyokres próbyterminpostępowanie wykonawczekasacjaSąd Najwyższykodeks karnykodeks karny wykonawczy

Sąd Najwyższy umorzył postępowanie wykonawcze w sprawie zarządzenia wykonania kary pozbawienia wolności, ponieważ upłynął termin do jej zarządzenia.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego dotyczącą postanowienia o zarządzeniu wykonania warunkowo zawieszonej kary pozbawienia wolności. Sąd Rejonowy pierwotnie zarządził wykonanie kary, a Sąd Okręgowy utrzymał to postanowienie w mocy. Prokurator Generalny wniósł kasację, argumentując, że upłynął termin do zarządzenia wykonania kary, zgodnie z przepisami Kodeksu karnego i Kodeksu karnego wykonawczego. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, uchylił zaskarżone postanowienia i umorzył postępowanie wykonawcze.

Sprawa dotyczyła zarządzenia wykonania kary 2 lat pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem na okres próby 5 lat, orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego w G. z 20 sierpnia 2013 r. Wyrok uprawomocnił się 28 sierpnia 2013 r. Postanowieniem z 6 grudnia 2018 r. Sąd Rejonowy zarządził wykonanie tej kary. Sąd Okręgowy w G. postanowieniem z 7 marca 2019 r. utrzymał je w mocy. Prokurator Generalny wniósł kasację, wskazując na rażące naruszenie przepisów prawa karnego materialnego i wykonawczego, a mianowicie art. 75 § 4 k.k. w zw. z art. 178 § 5 k.k.w. Argumentował, że upłynął okres próby oraz dodatkowe 6 miesięcy, w którym można było zarządzić wykonanie kary. Sąd Najwyższy przychylił się do tego stanowiska, stwierdzając, że zgodnie z art. 75 § 4 k.k., zarządzenie wykonania kary nie może nastąpić później niż 6 miesięcy od zakończenia okresu próby. Ponieważ Sąd Okręgowy wydał swoje postanowienie po upływie tego terminu, Sąd Najwyższy uchylił oba postanowienia i umorzył postępowanie wykonawcze na podstawie art. 15 § 1 k.k.w.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, zarządzenie wykonania kary nie może nastąpić później niż w ciągu 6 miesięcy od zakończenia okresu próby.

Uzasadnienie

Przepis art. 75 § 4 k.k. stanowi, że zarządzenie wykonania kary nie może nastąpić później niż w ciągu 6 miesięcy od zakończenia okresu próby. Zgodnie z art. 178 § 5 k.k.w., postanowienia o zarządzeniu wykonania kary stają się wykonalne z chwilą uprawomocnienia. Jeśli sąd odwoławczy wydał postanowienie po upływie tego terminu, do uprawomocnienia doszło po terminie, co wyłącza możliwość zarządzenia wykonania kary.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowień i umorzenie postępowania wykonawczego

Strona wygrywająca

R. G.

Strony

NazwaTypRola
R. G.osoba_fizycznaskazany
Prokurator Generalnyorgan_państwowywnioskodawca
Sąd Okręgowy w G.instytucjaorgan orzekający
Sąd Rejonowy w G.instytucjaorgan orzekający
T. S.A.spółkapokrzywdzony (obowiązek naprawienia szkody)

Przepisy (8)

Główne

k.k. art. 75 § § 4

Kodeks karny

Zarządzenie wykonania kary nie może nastąpić później niż w ciągu 6 miesięcy od zakończenia okresu próby.

k.k.w. art. 15 § § 1

Kodeks karny wykonawczy

Podstawa do umorzenia postępowania wykonawczego.

Pomocnicze

k.k. art. 75 § § 2

Kodeks karny

Podstawa fakultatywnego zarządzenia wykonania warunkowo zawieszonej kary pozbawienia wolności.

k.k.w. art. 178 § § 5

Kodeks karny wykonawczy

Postanowienia o zarządzeniu wykonania kary wydane na podstawie art. 75 § 2 i 3 Kodeksu karnego stają się wykonalne z chwilą uprawomocnienia.

k.k. art. 278 § § 1

Kodeks karny

Przestępstwo kradzieży.

k.k. art. 254a

Kodeks karny

Przestępstwo związane z nielegalnym uzyskaniem korzyści majątkowej.

k.k. art. 11 § § 2

Kodeks karny

Zasada kumulacji przepisów.

k.k. art. 46 § § 1

Kodeks karny

Obowiązek naprawienia szkody.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Upływ 6-miesięcznego terminu od zakończenia okresu próby na zarządzenie wykonania warunkowo zawieszonej kary pozbawienia wolności. Naruszenie art. 75 § 4 k.k. i art. 178 § 5 k.k.w. przez Sąd Okręgowy.

Godne uwagi sformułowania

zarządzenie wykonania kary nie może nastąpić później niż w ciągu 6 miesięcy od zakończenia okresu próby postanowienia o zarządzeniu wykonania kary (...) stają się wykonalne z chwilą uprawomocnienia kasacja jest zasadna w stopniu oczywistym do uprawomocnienia postanowienia (...) doszło także po upływie okresu określonego w art. 75 § 4 k.k.

Skład orzekający

Marek Siwek

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących terminów zarządzenia wykonania warunkowo zawieszonej kary pozbawienia wolności oraz skutków ich przekroczenia."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy zarządzenie wykonania kary następuje po upływie ustawowego terminu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie terminów procesowych, nawet w postępowaniu wykonawczym, i jak ich przekroczenie może prowadzić do umorzenia postępowania.

Uciekła Ci kara? Sąd Najwyższy wyjaśnia, kiedy jest za późno na jej wykonanie.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt III KK 375/20
POSTANOWIENIE
Dnia 16 grudnia 2020 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Marek Siwek
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 16 grudnia 2020 r.,
sprawy
R. G.
w przedmiocie zarządzenia wykonania kary pozbawienia wolności
z powodu kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego
od postanowienia Sądu Okręgowego w G.
z dnia 7 marca 2019 r., sygn. akt VI Kzw (…)
utrzymującego w mocy postanowienie Sądu Rejonowego
w G. z dnia 6 grudnia 2018 r., sygn. akt XI Ko (…)
p o s t a n o w i ł
uchylić zaskarżone postanowienie Sądu Okręgowego w G. oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Sądu Rejonowego w G. i na podstawie art. 15 § 1 k.k.w. umorzyć postępowanie wykonawcze w przedmiocie zarządzenia wykonania kary pozbawienia wolności wobec R. G..
UZASADNIENIE
Wyrokiem Sądu Rejonowego w G. z 20 sierpnia 2013 r., sygn. akt X K (…) R. G.  został skazany za przestępstwo z art. 278 § 1 k.k. w zb. z art. 254a k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. na karę 2 lat pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania na okres próby 5 lat. Nadto, orzeczono wobec niego grzywnę w wymiarze 100 stawek dziennych, ustalając wysokość stawki dziennej na kwotę 10 zł oraz na podstawie art. 46 § 1 k.k. obowiązek naprawienia szkody przez zapłatę na rzecz T. S.A. kwoty 35 078,72 zł. Wyrok uprawomocnił się 28 sierpnia 2013 r.
Postanowieniem z 6 grudnia 2018 r., sygn. akt XI Ko (…), Sąd Rejonowy w G.  na podstawie art. 75 § 2 k.k. w zw. z art. 75 § 4 k.k. zarządził wykonanie kary 2 lat pozbawienia wolności orzeczonej powołanym wyżej wyrokiem.
Na skutek rozpoznania wniesionego przez skazanego zażalenia na to postanowienie, Sąd Okręgowy w G.  postanowieniem z 7 marca 2019 r., sygn. akt VI Kzw (…), utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Od postanowienia tego kasację na korzyść skazanego wniósł Prokurator Generalny zaskarżając je w całości i zarzucając rażące i mające istotny wpływ na treść postanowienia naruszenie przepisów prawa karnego materialnego i prawa karnego wykonawczego, a mianowicie art. 75 § 4 k.k. w zw. z art. 178 § 5 k.k.w., polegające na utrzymaniu w mocy przez Sąd odwoławczy postanowienia Sądu I instancji o zarządzeniu wobec skazanego R. G., na podstawie art. 75 § 2 k.k. w zw. z art. 75 § 4 k.k., wykonania warunkowo zawieszonej kary pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego w G. z 20 sierpnia 2013 r. w sprawie o sygn. akt X K (…) mimo że upłynął okres próby, na jaki karę zawieszono, jak też okres dalszych 6 miesięcy.
W oparciu o tak postawiony zarzut Prokurator Generalny wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz utrzymanego nim w mocy postanowienia Sądu I instancji i umorzenie postępowania wykonawczego w tej sprawie.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Kasacja jest zasadna w stopniu oczywistym.
Przepis art. 75 § 2 k.k. stanowi podstawę fakultatywnego zarządzenia wykonania warunkowo zawieszonej kary pozbawienia wolności, przy czym zgodnie z treścią art. 75 § 4 k.k. zarządzenie wykonania kary nie może nastąpić później niż w ciągu 6 miesięcy od zakończenia okresu próby. Jednocześnie należy wskazać, że z mocy art. 178 § 5 k.k.w. postanowienia o zarządzeniu wykonania kary wydane na podstawie art. 75 § 2 i 3 Kodeksu karnego stają się wykonalne z chwilą uprawomocnienia.
Jak wyżej wskazano, wyrok Sądu Rejonowego w G.  o sygn. akt X K (…) uprawomocnił się z dniem 28 sierpnia 2013 r., co powoduje, że do fakultatywnego zarządzenia wykonania warunkowo zawieszonej kary pozbawienia wolności orzeczonej tym wyrokiem mogło dojść do dnia 28 lutego 2019 r. W tym dniu upływał bowiem okres 6 miesięcy, następujący po zakończeniu okresu próby związanego z warunkowym zawieszeniem wykonania orzeczonej wobec skazanego kary pozbawienia wolności. Zważywszy na treść art. 178 § 5 k.k.w. nie ulega natomiast wątpliwości, że jedynie w okresie próby i następujących po nim 6 miesiącach może dojść do nie tylko do wydania, ale również uprawomocnienia się postanowienia o zarządzeniu wykonania kary pozbawienia wolności, wydanego na podstawie art. 75 § 2 k.k., skoro postanowienie to jest wykonalne w chwilą uprawomocnienia.
Z wyżej wskazanych sekwencji czynności procesowych podejmowanych w postępowaniu wykonawczym wobec skazanego R. G. w zakresie zarządzenia wykonania warunkowo zawieszonej kary pozbawienia wolności, orzeczonej prawomocnym wyrokiem w powołanej wyżej sprawie wynika natomiast, że o ile Sąd I instancji orzekał jeszcze w czasie, kiedy było dopuszczalne zarządzenie wykonania kary, to Sąd odwoławczy swoją decyzję wydał już po upływie tego czasu, gdyż 7 marca 2019 r. W wyniku tego, do uprawomocnienia postanowienia Sądu Rejonowego w G. , a tym samym do uzyskania przez to postanowienie cechy wykonalności, doszło także po upływie okresu określonego w art. 75 § 4 k.k. Wbrew tej regulacji zatem do zarządzenia wykonania kary pozbawienia wolności, orzeczonej z warunkowym zawieszeniem wykonania, doszło po upływie 6 miesięcy od zakończenia okresu próby.
Oczywiste jest zatem, jak słusznie podnosi skarżący, że Sąd Okręgowy w G. wydając zaskarżone postanowienie w sposób rażący naruszył przepisy prawa karnego materialnego i wykonawczego – art. 75 § 2 i 4 k.k. w zw. z art. 178 § 1 k.k.w. W tym stanie rzeczy, uwzględniając kasację należało uchylić zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Sądu I instancji.
Konsekwencją upływu 6 miesięcy od zakończenia okresu próby wyznaczonego skazanemu wyrokiem Sądu Rejonowego w G. z 20 sierpnia 2013 r. w sprawie X K (…) jest niemożność zarządzenia wykonania kary, której wykonanie tym wyrokiem warunkowo zawieszono, co z kolei musiało skutkować, stosownie do treści art. 15 § 1 k.k.w. umorzeniem postępowania wykonawczego w tym zakresie. Nie ulega bowiem wątpliwości, że upływ 6 miesięcy od zakończenia okresu próby, o którym mowa w art. 75 § 4 k.k., wyłącza postępowanie wykonawcze w zakresie zarządzenia wykonania warunkowo zawieszonej kary pozbawienia wolności.
Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI