III KK 372/13

Sąd Najwyższy2013-10-24
SNKarnewykroczeniaŚrednianajwyższy
wykroczeniealkoholmiejsce publicznekaraograniczenie wolnościgrzywnaSąd Najwyższykasacja

Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Rejonowego w P. w części dotyczącej kary ograniczenia wolności za wykroczenie spożywania alkoholu w miejscu publicznym, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania z uwagi na zastosowanie kary nieprzewidzianej przez prawo.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Rejonowego w P., który skazał M.E.O. za wykroczenie spożywania alkoholu w miejscu publicznym na karę miesiąca ograniczenia wolności. Kasacja zarzucała rażące naruszenie prawa materialnego, ponieważ przepis przewiduje jedynie karę grzywny. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, uchylił wyrok w części dotyczącej kary i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na konieczność zastosowania właściwej sankcji.

Sąd Najwyższy w składzie orzekającym rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na korzyść ukaranego M.E.O. od wyroku Sądu Rejonowego w P. z dnia 18 lipca 2013 r. Sąd Rejonowy uznał obwinionego za winnego popełnienia wykroczenia polegającego na spożywaniu alkoholu na osiedlowym terenie rekreacyjnym w pobliżu przedszkola, skazując go na karę miesiąca ograniczenia wolności w postaci nieodpłatnej pracy na cele społeczne. Kasacja zarzuciła rażące naruszenie prawa materialnego, tj. art. 43[1] ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, wskazując, że przepis ten przewiduje wyłącznie karę grzywny, a nie karę ograniczenia wolności. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście zasadną, stwierdzając, że wymierzenie kary ograniczenia wolności stanowiło rażące naruszenie przepisu prawa materialnego. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w P., z zaleceniem uwzględnienia kierunku kasacji i unikania rzeczywistego pogorszenia sytuacji obwinionego przy orzekaniu kary grzywny.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd nie może orzec kary nieprzewidzianej przez przepis prawa materialnego.

Uzasadnienie

Przepis art. 43[1] ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi przewiduje bezalternatywną sankcję w postaci kary grzywny. Wymierzenie kary ograniczenia wolności stanowi rażące naruszenie tego przepisu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

M. E. O. (w części dotyczącej kary)

Strony

NazwaTypRola
M. E. O.osoba_fizycznaukarany

Przepisy (2)

Główne

u.w.t.p.a. art. 43[1] § 1

Ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi

Przepis ten przewiduje wyłącznie karę grzywny jako sankcję za wykroczenie.

Pomocnicze

k.p.k. art. 535 § 5

Kodeks postępowania karnego

Umożliwia uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w trybie uproszczonym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wymierzenie kary ograniczenia wolności za wykroczenie zagrożone wyłącznie karą grzywny jest rażącym naruszeniem prawa materialnego.

Godne uwagi sformułowania

rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie prawa materialnego bezalternatywna sankcja w postaci kary grzywny ewidentne jest, że wymierzenie obwinionemu przez Sąd Rejonowy kary ograniczenia wolności, nieprzewidzianej we wskazanym przepisie prawa materialnego, nastąpiło z rażącym i mającym istotny wpływ na treść tego rozstrzygnięcia, naruszeniem tego przepisu.

Skład orzekający

Tomasz Grzegorczyk

przewodniczący

Dorota Rysińska

sprawozdawca

Włodzimierz Wróbel

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kar za wykroczenia, zasady wymiaru kary, dopuszczalność stosowania kar nieprzewidzianych przez ustawę."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego przepisu ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, ale zasada jest ogólna dla wszystkich wykroczeń.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje istotne uchybienie proceduralne sądu niższej instancji, które zostało naprawione przez Sąd Najwyższy. Jest to przykład ważnej interpretacji zasad wymiaru kary.

Sąd Najwyższy koryguje błąd: kara ograniczenia wolności za wykroczenie z alkoholem była niezgodna z prawem!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III KK 372/13
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 24 października 2013 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Tomasz Grzegorczyk (przewodniczący)
‎
SSN Dorota Rysińska (sprawozdawca)
‎
SSN Włodzimierz Wróbel
Protokolant Anna Korzeniecka-Plewka
w sprawie
M. E. O.
‎
ukaranego za wykroczenie określone w art. 43 [1] ust.1 ustawy z dnia 26 października 1982r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu, w trybie art. 535 § 5 k.p.k.,
‎
w dniu 24 października 2013 r.,
‎
kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego
‎
od wyroku Sądu Rejonowego w P.
‎
z dnia 18 lipca 2013 r.,
uchyla wyrok w zaskarżonej części, dotyczącej orzeczenia o karze i sprawę w tym zakresie przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w P.
UZASADNIENIE
Wyrokiem nakazowym z dnia 18 lipca 2013 r. Sąd Rejonowy w P. uznał M. E. O. za winnego popełnienia, w dniu 9 maja 2013 r. w P., wykroczenia polegającego na spożywaniu alkoholu na osiedlowym terenie rekreacyjnym, w pobliżu przedszkola dla dzieci i za czyn ten, na mocy art. 43
1
ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi  (Dz. U. z 2002 r. Nr 147, poz. 1231 ze zm.) skazał go na karę miesiąca ograniczenia wolności polegającego na wykonywaniu nieodpłatnej dozorowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 40 godzin.
Wyrok ten uprawomocnił się bez jego zaskarżenia.
Obecnie Prokurator Generalny zaskarżył ten wyrok kasacją wniesioną na korzyść ukaranego, w części dotyczącej orzeczenia o karze. Zarzucił mu „
rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie prawa materialnego, tj. art. 43
1
ust. 1
ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi  (Dz. U. z 2002 r. Nr 147, poz. 1231 ze zm.),
polegającego na wymierzeniu obwinionemu M. E.  O. za popełnienie wykroczenia z art.
43
1
ust. 1 powołanej ustawy, kary miesiąca ograniczenia wolności w postaci obowiązku wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne, pomimo tego, że wykroczenie określone w tym przepisie zagrożone jest wyłącznie karą grzywny.
Podnosząc taki zarzut, Prokurator Generalny wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w P.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje
.
Kasacja jest zasadna w stopniu oczywistym, co wynika wprost z zestawienia treści wysuniętego w niej zarzutu z treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia o karze wymierzonej M. E. O. za przypisane mu wykroczenie, zakwalifikowane na podstawie art. 43
1
ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi  (Dz. U. z 2002 r. Nr 147, poz. 1231 ze zm.).
Przytoczone unormowanie, za popełnienie określonego w nim wykroczenia, przewiduje bezalternatywną sankcję w postaci kary grzywny. Wobec tego, ewidentne jest, że wymierzenie obwinionemu przez Sąd Rejonowy kary ograniczenia wolności, nieprzewidzianej we wskazanym przepisie prawa materialnego, nastąpiło z rażącym i mającym istotny wpływ na treść tego rozstrzygnięcia, naruszeniem tego przepisu.
Wskazane powyżej okoliczności pozwalały zatem na uwzględnienie kasacji w trybie przewidzianym w art. 535 § 5 k.p.k., skutkiem czego Sąd Najwyższy uchylił wyrok w zaskarżonej części i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu – w celu skorygowania stwierdzonego uchybienia w zakresie orzeczenia o karze. Z uwagi na kierunek kasacji Sąd Rejonowy powinien baczyć na to, by przy orzekaniu kary grzywny nie doszło do rzeczywistego pogorszenia sytuacji obwinionego.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI