III KK 370/17

Sąd Najwyższy2017-09-12
SNKarneprzestępstwa przeciwko mieniuNiskanajwyższy
kasacjakodeks karnykodeks postępowania karnegokara ograniczenia wolnościobraza przepisów postępowaniaskład sąduzmiany legislacyjne

Sąd Najwyższy oddalił kasację obrońcy skazanego A.B. jako oczywiście bezzasadną, wskazując na niedopuszczalność zarzutu obrazy art. 439 § 1 pkt 1a k.p.k., który nigdy nie wszedł w życie.

Obrońca skazanego A.B. wniósł kasację od wyroku Sądu Okręgowego, zarzucając obrazę przepisów postępowania, w tym art. 439 § 1 pkt 1a k.p.k. Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną. Kluczowym argumentem było to, że wskazany przepis, dotyczący składu sądu, nigdy nie wszedł w życie, a pozostałe zarzuty były niedopuszczalne ze względu na ograniczenia wnoszenia kasacji dotyczące kary ograniczenia wolności.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego A.B. od wyroku Sądu Okręgowego w B., który zmienił wyrok Sądu Rejonowego w B. w zakresie kwalifikacji prawnej czynu i wymierzonej kary. Obrońca zarzucił obrazę przepisów postępowania, w szczególności art. 439 § 1 pkt 1a k.p.k. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście bezzasadną i oddalił ją na podstawie art. 535 § 3 k.p.k. Głównym powodem oddalenia było stwierdzenie, że przepis art. 439 § 1 pkt 1a k.p.k., na który powoływał się obrońca, nigdy nie wszedł w życie z powodu zmian legislacyjnych. Sąd wskazał, że ustawa nowelizująca k.p.k. z dnia 11 marca 2016 r. wprowadzała ten przepis, jednak jego wejście w życie było wielokrotnie przesuwane i ostatecznie uchylone. Ponadto, Sąd Najwyższy podkreślił, że w przypadku orzeczenia kary ograniczenia wolności, kasację można wnieść jedynie z powodu uchybień wskazanych w art. 439 k.p.k., a zarzuty podniesione przez obrońcę nie spełniały tych kryteriów lub były niedopuszczalne ze względu na ograniczenia wynikające z art. 523 § 2 k.p.k. Sąd obciążył skazanego kosztami postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, obraza przepisu, który nigdy nie wszedł w życie, nie może stanowić bezwzględnej przyczyny odwoławczej.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że przepis art. 439 § 1 pkt 1a k.p.k. nigdy nie wszedł w życie z powodu zmian legislacyjnych, w związku z czym nie mógł zostać naruszony.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie kasacji

Strona wygrywająca

Skarb Państwa (w imieniu którego działa prokurator)

Strony

NazwaTypRola
A. B.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (16)

Główne

k.p.k. art. 535 § 3

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do oddalenia kasacji na posiedzeniu bez udziału stron, gdy jest ona oczywiście bezzasadna.

k.p.k. art. 439 § 1

Kodeks postępowania karnego

Przepis dotyczący bezwzględnych przyczyn odwoławczych, którego obraza była zarzucana w kasacji.

k.p.k. art. 439 § 1

Kodeks postępowania karnego

pkt 1a - przepis, który nigdy nie wszedł w życie, a jego rzekoma obraza była zarzucana.

k.p.k. art. 523 § 4

Kodeks postępowania karnego

Przepis ograniczający możliwość wnoszenia kasacji w przypadku kary ograniczenia wolności.

k.p.k. art. 523 § 2

Kodeks postępowania karnego

Przepis ograniczający możliwość wnoszenia kasacji.

Pomocnicze

k.k. art. 286 § 1

Kodeks karny

Przepis dotyczący oszustwa, który był podstawą kwalifikacji prawnej czynu w wyroku Sądu Okręgowego.

k.k. art. 297 § 1

Kodeks karny

Przepis dotyczący poświadczenia nieprawdy, który był częścią kwalifikacji prawnej czynu w wyroku Sądu Rejonowego.

k.k. art. 13 § 1

Kodeks karny

Przepis dotyczący usiłowania przestępstwa.

k.k. art. 11 § 2

Kodeks karny

Przepis dotyczący zbiegu przepisów.

k.k. art. 14 § 1

Kodeks karny

Przepis dotyczący przygotowania do przestępstwa.

k.k. art. 37a

Kodeks karny

Przepis dotyczący kary ograniczenia wolności.

k.k. art. 34 § 1a

Kodeks karny

Przepis dotyczący wykonywania kary ograniczenia wolności.

k.k. art. 35 § 1

Kodeks karny

Przepis dotyczący obowiązku pracy społecznej w ramach kary ograniczenia wolności.

k.p.k. art. 440

Kodeks postępowania karnego

Przepis dotyczący zakazu orzekania na niekorzyść strony wnoszącej środek odwoławczy.

Dz.U. poz. 437 art. 1 § pkt 109

Ustawa o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw

Przepis nowelizujący art. 439 § 1 k.p.k. poprzez dodanie pkt 1a.

k.p.k. art. 351 § 1

Kodeks postępowania karnego

Przepis dotyczący wyznaczania składu sądu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepis art. 439 § 1 pkt 1a k.p.k. nigdy nie wszedł w życie, zatem nie mógł zostać naruszony. Zarzut obrazy art. 439 § 1 pkt 1a k.p.k. jest niedopuszczalny i stanowi próbę obejścia zakazu z art. 523 § 2 k.p.k. W przypadku kary ograniczenia wolności, kasacja może być wniesiona tylko z powodu uchybień wskazanych w art. 439 k.p.k., a podniesione zarzuty nie spełniają tych kryteriów.

Odrzucone argumenty

Obrońca zarzucił obrazę art. 439 § 1 pkt 1a k.p.k. jako bezwzględną przyczynę odwoławczą.

Godne uwagi sformułowania

kasację na korzyść skazanego wnieść można jedynie z powodu uchybień wskazanych w art. 439 k.p.k. miała na celu jedynie ominięcie zakazu z art. 523 § 2 k.p.k. Nie sposób zatem uznać, że w sprawie – na etapie postępowania odwoławczego – doszło do obrazy art. 439 § 1 pkt 1a k.p.k., skoro przepis ten – podobnie jak art. 40a k.p.k. – nigdy nie wszedł w życie.

Skład orzekający

Kazimierz Klugiewicz

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Niska

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wejścia w życie zmian legislacyjnych w k.p.k. oraz ograniczeń wnoszenia kasacji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z nieobowiązującym przepisem i ograniczeniami kasacyjnymi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy złożonej kwestii proceduralnej związanej z nieobowiązującym przepisem, co może być interesujące dla prawników procesualistów, ale mniej dla szerszej publiczności.

Czy można zarzucić naruszenie przepisu, który nigdy nie wszedł w życie? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III KK 370/17
POSTANOWIENIE
Dnia 12 września 2017 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Kazimierz Klugiewicz
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 12 września 2017 r.,
sprawy
A. B.
,
skazanego z art. 286 § 1 k.k. i in.,
z powodu kasacji, wniesionej przez obrońcę skazanego,
od wyroku Sądu Okręgowego w B.,
z dnia 20 lutego 2017 r., sygn. akt IV Ka (…),
zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w B.,
z dnia 26 października 2015 r., sygn. akt III K (…)
p o s t a n o w i ł:
1. oddalić kasację, jako oczywiście bezzasadną;
2. kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego obciążyć skazanego.
UZASADNIENIE
Wyrokiem Sądu Rejonowego w B. z dnia 26 października 2015 roku, sygn. akt III K (…), A. B. został uznany za winnego popełnienia przestępstwa z art. 297 § 1 k.k. w zb. z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., za które wymierzono mu karę roku pozbawienia wolności.
Sąd Okręgowy w B. wyrokiem z dnia 20 lutego 2017 r., sygn. akt IV Ka (…), po rozpoznaniu apelacji wniesionej przez oskarżonego A. B., zmienił zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego w ten sposób, że z kwalifikacji prawnej przypisanego oskarżonemu czynu wyeliminował przepis art. 4 § 1 k.k. i na podstawie art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 14 § 1 k.k. i art. 11§ 3 k.k. oraz art. 37 a k.k. w zw. z art. 34 § 1 a pkt 1 k.k. i art. 35 § 1 k.k. wymierzył oskarżonemu karę 2 (dwóch) lat ograniczenia wolności i w czasie jej trwania zobowiązał oskarżonego do wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 40 godzin w stosunku miesięcznym, a w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymał w mocy.
Kasację od wyroku Sądu Okręgowego w B.  wniósł obrońca skazanego A. B. , zarzucając obrazę przepisów postępowania tj. art. 439 § 1 pkt 1a k.p.k. oraz art. 440 k.p.k.
W konkluzji obrońca skazanego wniósł o uchylenie wyroku Sądu Okręgowego w B.  i poprzedzającego go wyroku Sądu Rejonowego w B. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi II instancji.
Prokurator Prokuratury Rejonowej w B.  w pisemnej odpowiedzi na kasację wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej.
Sąd Najwyższy rozważył, co następuje.
Kasacja obrońcy skazanego A. B.  jest bezzasadna i to w stopniu oczywistym, uzasadniającym jej oddalenie w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
Na wstępie wskazać należy, że w sytuacji, gdy w wyroku skazującym orzeczono wobec skazanego karę ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne, kasację na korzyść skazanego wnieść można jedynie z powodu uchybień wskazanych w art. 439 k.p.k. (art. 523 § 4 pkt 1 w zw. z § 2 k.p.k.). W realiach przedmiotowej sprawy pomimo, że autor kasacji podniósł zaistnienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej (art. 439 § 1 pkt 1a k.p.k.), to jednak przedstawiona na poparcie tego twierdzenia argumentacja jest całkowicie nietrafna i – w ocenie Sądu Najwyższego – miała na celu jedynie ominięcie zakazu z art. 523 § 2 k.p.k. Ustawą z dnia 11 marca 2016 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw
(Dz.U. poz. 437)
do art. 439 § 1 po pkt 1 dodano pkt 1a w brzmieniu: „1a) w wydaniu orzeczenia brał udział sędzia lub sędziowie wyznaczeni z pominięciem sposobu wskazanego w art. 351, co do których nie uwzględniono wniosku o wyłączenie złożonego zgodnie z art. 40a” (art. 1 pkt 109 ustawy z dnia 11 marca 2016 r.).
Wymieniona ustawa weszła w życie z dniem 15 kwietnia 2016 r., za wyjątkiem przepisów dodających art. 40a k.p.k., art. 439 § 1 pkt 1a k.p.k. oraz zmieniających art. 351 k.p.k. (art. 1 pkt 5, 81 i 109 ww. ustawy z dnia 11 marca 2016 r.), które pierwotnie obowiązywać miały od 1 stycznia 2017 r. (art. 28 ustawy z 11 marca 2016 r.), aczkolwiek termin ten przesunięto najpierw na 1 lipca 2017 r. (art. 9 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. poz. 2103), a następnie 1 stycznia 2018 r. (art. 13 ustawy z dnia 11 maja 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. poz. 1139), by następnie ustawą z dnia 12 lipca 2017 r. o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw
(Dz.U. poz. 1452)
w ogóle uchylić art. 1 pkt 5, 81 i 109 ustawy z dnia 11 marca 2016 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (art. 12 ustawy z dnia 12 lipca 2017 r.). Nie sposób zatem uznać, że w sprawie – na etapie postępowania odwoławczego – doszło do obrazy art. 439 § 1 pkt 1a k.p.k., skoro przepis ten – podobnie jak art. 40a k.p.k. – nigdy nie wszedł w życie.
Skład Sądu odwoławczego został wyznaczony zarządzeniem z dnia 23 grudnia 2016 r.
(k. 680)
, po uprzednim rozpoznaniu wniosków A. B.  o wyłączenie wskazanych przez niego sędziów od orzekania w sprawie. Skład ten został prawidłowo wyznaczony na podstawie art. 351 § 1 k.p.k.
Zarzut kasacyjny w pozostałej części nadzwyczajnego środka zaskarżenia wypadało ocenić jako niedozwolony ze względu na ograniczenie wynikające z art. 523 § 2 k.p.k.
Z tych względów Sąd Najwyższy oddalił kasację w trybie określonym w art. 535 § 3 k.p.k., a kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego obciążył skazanego.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI