III KK 367/10

Sąd Najwyższy2011-04-13
SNKarneprzestępstwa przeciwko życiu i zdrowiuWysokanajwyższy
narkotykiobrót narkotykamipodsłuchdowodylegalnośćpostępowanie karnekasacjaSąd Najwyższy

Podsumowanie

Sąd Najwyższy oddalił kasację Prokuratora Generalnego, utrzymując w mocy orzeczenie sądu apelacyjnego uniewinniające oskarżonych od części zarzutów z powodu nielegalnego pozyskania dowodów z podsłuchu.

Prokurator Generalny wniósł kasację na niekorzyść oskarżonych od wyroku Sądu Okręgowego, który zmienił wyrok Sądu Rejonowego, uniewinniając częściowo oskarżonych od zarzutów narkotykowych. Głównym zarzutem kasacji było naruszenie przepisów procesowych przez sąd odwoławczy, który uznał dowody z podsłuchu za nielegalne. Sąd Najwyższy oddalił kasację, uznając, że sąd odwoławczy prawidłowo ocenił nielegalność dowodów z podsłuchu, które nie mogły stanowić podstawy skazania, a także trafnie zakwestionował znamiona przestępstwa stałego źródła dochodu.

Sprawa dotyczyła kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść oskarżonych Jacka M., Marka J., Jerzego W. i Sebastiana J., dotyczącej wyroku Sądu Okręgowego w B. z dnia 20 kwietnia 2010 r., który zmienił wyrok Sądu Rejonowego w B. z dnia 24 marca 2009 r. Sąd Okręgowy uniewinnił częściowo oskarżonych od zarzutów związanych z obrotem narkotykami, uznając dowody z podsłuchu rozmów telefonicznych Rafała M. za nielegalnie pozyskane. Prokurator Generalny zarzucił sądowi odwoławczemu rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, w tym art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k., twierdząc, że podsłuch był procesowy, a nie operacyjny, i nie wymagał zgody następczej. Sąd Najwyższy oddalił kasację. Zważył, że sąd odwoławczy prawidłowo zakwalifikował podsłuch jako nielegalny, ponieważ nie uzyskano zgody sądu na poszerzenie zakresu podmiotowego kontroli na nowych oskarżonych. Sąd Najwyższy podkreślił, że wykładnia przepisów dotyczących kontroli komunikowania się musi uwzględniać standardy konstytucyjne. Ponadto, sąd oddalił zarzut dotyczący zmiany kwalifikacji prawnej czynu z art. 56 ust. 1 u.p.n. w zw. z art. 65 § 1 k.k., uznając, że sąd odwoławczy trafnie ocenił, iż czyn z pkt 3 aktu oskarżenia był jednorazową transakcją, a nie stanowił stałego źródła dochodu.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, materiał uzyskany z kontroli rozmów telefonicznych, która została poszerzona podmiotowo bez uzyskania zgody sądu na podstawie art. 237 § 2 k.p.k., nie może stanowić dowodu w sprawie.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że wykładnia przepisów dotyczących kontroli komunikowania się musi uwzględniać standardy konstytucyjne. W przypadku poszerzenia zakresu kontroli rozmów telefonicznych (przedmiotowego lub podmiotowego) w toku postępowania, konieczne jest wystąpienie do sądu o poszerzenie zakresu kontroli, a w wypadku niecierpiącym zwłoki, podjęcie czynności na podstawie art. 237 § 2 k.p.k. Tylko materiał uzyskany z zachowaniem tych warunków może być wykorzystany jako dowód.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie kasacji

Strona wygrywająca

oskarżeni

Strony

NazwaTypRola
Jacek M.osoba_fizycznaoskarżony
Marek J.osoba_fizycznaoskarżony
Jerzy W.osoba_fizycznaoskarżony
Sebastian J.osoba_fizycznaoskarżony
Rafał M.osoba_fizycznapokrzywdzony/świadk
Prokurator Generalnyorgan_państwowyskarżący

Przepisy (54)

Główne

k.p.k. art. 237 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy zarządzenia kontroli i utrwalania rozmów telefonicznych w toku postępowania karnego.

k.p.k. art. 237 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy podjęcia czynności w wypadku niecierpiącym zwłoki w związku z kontrolą rozmów.

k.p.k. art. 237 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Wymienia katalog przestępstw, w związku z którymi można zarządzić kontrolę rozmów.

u.p.n. art. 56 § ust. 1

Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii

Dotyczy udziału w obrocie środkami odurzającymi.

u.p.n. art. 56 § ust. 3

Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii

Dotyczy udziału w obrocie znacznymi ilościami narkotyków.

k.k. art. 65 § § 1

Kodeks karny

Dotyczy uczynienia sobie z popełnienia przestępstwa stałego źródła dochodu.

u. Policji art. 19 § ust. 1, 2, 3 i 5

Ustawa o Policji

Dotyczy kontroli operacyjnej.

Pomocnicze

k.k. art. 12

Kodeks karny

Dotyczy popełnienia czynu zabronionego przez kilka osób wspólnie i w porozumieniu.

k.k. art. 64 § § 1

Kodeks karny

Dotyczy recydywy.

k.k. art. 18 § § 2

Kodeks karny

Dotyczy nakłaniania do popełnienia przestępstwa.

k.k. art. 286 § § 1

Kodeks karny

Dotyczy oszustwa.

k.k. art. 273

Kodeks karny

Dotyczy wprowadzania do obrotu środków odurzających.

k.k. art. 270 § § 1

Kodeks karny

Dotyczy fałszowania dokumentów.

k.k. art. 11 § § 2

Kodeks karny

Dotyczy zbiegu przepisów.

k.k. art. 91 § § 1

Kodeks karny

Dotyczy ciągu przestępstw.

k.k. art. 91 § § 2

Kodeks karny

Dotyczy kary łącznej przy ciągu przestępstw.

k.k. art. 86 § § 1 i 2

Kodeks karny

Dotyczy kary łącznej.

k.k. art. 85

Kodeks karny

Dotyczy kary łącznej.

k.p.k. art. 5

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy zasady domniemania niewinności.

k.p.k. art. 6

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy prawa do obrony.

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy swobodnej oceny dowodów.

k.p.k. art. 4

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy zasady obiektywizmu.

k.p.k. art. 5 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy rozstrzygania wątpliwości na korzyść oskarżonego.

k.p.k. art. 410

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy podstawy ustaleń faktycznych.

k.p.k. art. 92

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy oceny dowodów.

k.p.k. art. 424 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy elementów uzasadnienia wyroku.

k.p.k. art. 366 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy obowiązku sądu do należytego przeprowadzenia postępowania.

k.p.k. art. 391 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy odczytywania protokołów zeznań.

k.p.k. art. 393 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy odtworzenia nagrań.

k.p.k. art. 143 § § 1 pkt 7

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy protokołu rozprawy.

k.p.k. art. 147 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy protokołu rozprawy.

k.p.k. art. 521

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy kasacji wnoszonej przez Prokuratora Generalnego.

k.p.k. art. 433 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy obowiązku rozpoznania zarzutów apelacji.

k.p.k. art. 457 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy obowiązku sądu odwoławczego do sporządzenia uzasadnienia.

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy swobodnej oceny dowodów.

k.p.k. art. 424 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy elementów uzasadnienia wyroku.

k.p.k. art. 523 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy warunków uwzględnienia kasacji.

k.p.k. art. 536

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy granic rozpoznania kasacji.

k.p.k. art. 435

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy reformatoryjnego orzekania na niekorzyść oskarżonego.

k.p.k. art. 439

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy bezwzględnych przyczyn odwoławczych.

k.p.k. art. 455

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy kasacji na korzyść oskarżonego.

k.p.k. art. 526 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy zakresu zaskarżenia w kasacji.

k.p.k. art. 118 § § 1 i 2

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy czynności procesowych organów.

k.p.k. art. 440

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy zakazu reformationis in peius w apelacji.

k.p.k. art. 443

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy zakazu reformationis in peius w postępowaniu ponowionym.

k.p.k. art. 437 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy zmiany wyroku przez sąd odwoławczy.

k.p.k. art. 36

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy przekazania sprawy innemu sądowi.

k.p.k. art. 79 § § 1 pkt 3 i § 2

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy obrony obowiązkowej.

k.p.k. art. 394 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy ujawnienia dowodów.

u.p.n. art. 59 § ust. 2

Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii

Dotyczy udzielania środków odurzających innym osobom.

u.p.n. art. 58 § ust. 1

Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii

Dotyczy udzielania marihuany.

k.k. art. 291 § § 1

Kodeks karny

Dotyczy paserstwa.

k.p.k. art. 638

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy kosztów postępowania kasacyjnego.

u. CBA art. 17 § ust. 1 i 2

Ustawa o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym

Dotyczy kontroli operacyjnej CBA.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nielegalność dowodów z podsłuchu ze względu na brak zgody sądu na poszerzenie zakresu podmiotowego kontroli. Niewłaściwa kwalifikacja prawna czynu polegającego na udzieleniu narkotyków jako przestępstwa stanowiącego stałe źródło dochodu.

Odrzucone argumenty

Zarzuty Prokuratora Generalnego dotyczące naruszenia przepisów postępowania karnego przez sąd odwoławczy (art. 433 § 2 k.p.k., art. 457 § 3 k.p.k.). Twierdzenie, że podsłuch był procesowy i nie wymagał zgody następczej sądu.

Godne uwagi sformułowania

wykładnia przepisów wkraczających w konstytucyjnie chronione prawo do wolności komunikowania się (...) powinna uwzględniać właśnie aspekt konstytucyjny i być możliwie ścisła, a przy niejasności przepisów ustawy wręcz restryktywna jeżeli w toku postępowania (...) pojawi się potrzeba (...) poszerzenia tej kontroli (...) konieczne jest wystąpienie do sądu o poszerzenie zakresu (...) kontroli czyn ten był pojedynczą transakcją, pozwalającą na uzyskanie przez sprawców wyłącznie jednorazowego dochodu, której nie można przypisać cechy «stałości, systematyczności i regularności»

Skład orzekający

T. Grzegorczyk

przewodniczący

T. Artymiuk

sprawozdawca

Z. Puszkarski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących legalności dowodów uzyskanych w drodze kontroli rozmów telefonicznych oraz znamion przestępstwa stałego źródła dochodu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów k.p.k. i ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy kluczowych kwestii proceduralnych w postępowaniu karnym, takich jak legalność dowodów z podsłuchu, co jest istotne dla praktyków prawa. Wykładnia przepisów przez Sąd Najwyższy ma znaczenie precedensowe.

Sąd Najwyższy: Nielegalny podsłuch przekreśla zarzuty narkotykowe. Kluczowa interpretacja legalności dowodów.

Sektor

inne

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

POSTANOWIENIE  Z  DNIA  13  KWIETNIA  2011  R. 
  III  KK  367/10 
 
Jeżeli w toku postępowania karnego, wszczętego o konkretne prze-
stępstwo wymienione w art. 237 § 3 k.p.k., zarządzono kontrolę i utrwalanie 
rozmów, określając w postanowieniu osobę, której kontrola ta dotyczy oraz 
nośnik informacji, który obejmuje, a następnie w toku postępowania pojawi 
się potrzeba czy to przedmiotowego poszerzenia tej kontroli (chyba że po-
szerzenie dotyczy innego przestępstwa, należącego do katalogu prze-
stępstw wskazanych w powołanym przepisie, ściśle wiążącego się z tym 
lub tymi przestępstwami, co do których zastosowano kontrolę rozmów), czy 
też objęcia kontrolą rozmów także innych osób niż wskazane w postano-
wieniu albo innych nośników informacji, którymi dysponują osoby objęte 
uprzednim postanowieniem, konieczne jest wystąpienie do sądu o posze-
rzenie zakresu przedmiotowego lub podmiotowego tej kontroli, a jeżeli ko-
nieczność taka pojawi się w toku prowadzonej kontroli i zachodzi wypadek 
niecierpiący zwłoki, podjęcie czynności, o których mowa w art. 237 § 2 
k.p.k. 
 
Przewodniczący: sędzia SN T. Grzegorczyk. 
Sędziowie SN: T. Artymiuk (sprawozdawca), Z. Puszkarski. 
Prokurator Prokuratury Generalnej: M. Wilkosz-Śliwa. 
 
Sąd Najwyższy w sprawie Jacka M., Marka J., Jerzego W. i Sebastia-
na J., oskarżonych z art. 56 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciw-
działaniu narkomanii (Dz. U. Nr 179, poz. 1485 ze zm.) i innych, po rozpo-
znaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2011 r., kasacji, 
wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść oskarżonych od 

 
2 
wyroku Sądu Okręgowego w B. z dnia 20 kwietnia 2010 r., zmieniającego 
wyrok Sądu Rejonowego w B. z dnia 24 marca 2009 r., 
 
o d d a l i ł  kasację (...). 
 
U Z A S A D N I E N I E  
 
Sąd Rejonowy w B. wyrokiem z dnia 24 marca 2009 r., uznał Jacka 
M. i Marka J. za winnych popełnienia czynów zarzuconych im w pkt. 1, 2 i 3 
aktu oskarżenia polegających na tym, że: 
1. „w okresie od maja do grudnia 2004 r. w W., S. i innych miejscowo-
ściach, realizując wspólnie i w porozumieniu powzięty z góry cel osiągania 
korzyści majątkowych, wbrew przepisom ustawy, brali udział w obrocie 
znacznymi ilościami narkotyków, w ten sposób, że nabyli a następnie od-
sprzedali Rafałowi M. nie mniej niż 5 kg amfetaminy i 5 kg suszu ziela ko-
nopi indyjskich, przy czym popełnienie przestępstw tego rodzaju stanowiło 
dla nich stałe źródło dochodu, a Jacek M. czynu tego dopuścił się w warun-
kach powrotu do przestępstwa określonego w art. 64 § 1 k.k.” – tj. prze-
stępstwa określonego w art. 56 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o prze-
ciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. Nr 179, poz. 1485 ze zm. – dalej w tekście 
u.p.n.) w zw. z art. 12 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k., a w stosunku do Jacka M. 
także w zw. z art. 64 § 1 k.k., i za to skazał: Jacka M. na karę 2 lat i 4 mie-
sięcy pozbawienia wolności oraz grzywnę w wymiarze 150 stawek dzien-
nych określając wysokość jednej stawki na kwotę 20 zł, zaś Marka J. na ka-
rę 2 lat pozbawienia wolności oraz grzywnę w wymiarze 150 stawek dzien-
nych określając wysokość jednej stawki na kwotę 20 zł; 
2. „w okresie od października do grudnia 2005 r. w W., S. i innych 
miejscowościach, realizując wspólnie i w porozumieniu powzięty z góry cel 
osiągnięcia korzyści majątkowych, wbrew przepisom ustawy, brali udział w 

 
3 
obrocie znacznymi ilościami narkotyków, w ten sposób, że dostarczyli Rafa-
łowi M. hurtowe ilości amfetaminy i marihuany, przy czym popełnianie prze-
stępstw tego rodzaju stanowiło dla nich stałe źródło dochodu, a Jacek M. 
czynu tego dopuścił się w warunkach powrotu do przestępstwa określonego 
w art. 64 § 1 k.k.” – tj. przestępstwa określonego w art. 56 ust. 3 u.p.n. w 
zw. z art. 12 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k., a w stosunku do Jacka M. także w 
zw. z art. 64 § 1 k.k., i za to skazał: Jacka M. na karę 2 lat i 4 miesięcy po-
zbawienia wolności oraz grzywnę w wymiarze 150 stawek dziennych okre-
ślając wysokość jednej stawki na kwotę 20 zł, zaś Marka J. na karę 2 lat 
pozbawienia wolności oraz grzywnę w wymiarze 150 stawek dziennych 
określając wysokość jednej stawki na kwotę 20 zł; 
3. „w dniu 6 czerwca 2006 r. w W., działając wspólnie i w porozumie-
niu w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, wbrew przepisom ustawy, 
udzielili Marcinowi G. i Piotrowi C. 20 gram amfetaminy uzgadniając, że 
rozliczenie transakcji nastąpi w późniejszym terminie, przy czym popełnie-
nie przestępstw tego rodzaju stanowiło dla nich stałe źródło dochodu, a Ja-
cek M. czynu tego dopuścił się w warunkach powrotu do przestępstwa 
określonego w art. 64 § 1 k.k.” – tj. przestępstwa określonego w art. 56 ust. 
1 u.p.n. w zw. z art. 65 § 1 k.k., a w stosunku do Jacka M. także w zw. z art. 
64 § 1 k.k., i za to skazał: Jacka M. na karę roku i 8 miesięcy pozbawienia 
wolności oraz grzywnę w wymiarze 100 stawek dziennych określając wyso-
kość jednej stawki na kwotę 20 zł, zaś Marka J. na karę roku i 5 miesięcy 
pozbawienia wolności oraz grzywnę w wymiarze 100 stawek dziennych 
określając wysokość jednej stawki na kwotę 20 zł. 
Nadto Jacek M. uznany został za winnego popełnienia czynów opisa-
nych w pkt. 6, 7 i 8 aktu oskarżenia stanowiących przestępstwa określone 
w art. 286 § 1 k.k. w zb. z art. 273 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. w zw. z art. 
11 § 2 k.k., i przy przyjęciu, że czynów tych dopuścił się w ramach ciągu 
przestępstw przewidzianego w art. 91 § 1 k.k., skazany na karę roku i 10 

 
4 
miesięcy pozbawienia wolności oraz grzywnę w wymiarze 100 stawek 
dziennych przy przyjęciu, że jedna stawka grzywny jest równoważna kwo-
cie 20 zł, zaś Marek J. za winnego popełnienia czynów opisanych w pkt 4 i 
5 aktu oskarżenia tj. przestępstw określonych w art. 286 § 1 k.k. w zb. z art. 
270 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i za każde z tych przestępstw skazany 
na karę 8 miesięcy pozbawienia wolności oraz grzywnę w wymiarze 50 
stawek dziennych przy przyjęciu, że jedna stawka dzienna równoważna jest 
kwocie 20 zł. 
Jako kary łączne Sąd Rejonowy w B. orzekł: 
- wobec oskarżonego Jacka M. karę 6 lat pozbawienia wolności oraz 
grzywnę w wymiarze 300 stawek dziennych określając wysokości jednej 
stawki na kwotę 20 zł, 
- wobec oskarżonego Marka J. karę 5 lat pozbawienia wolności oraz 
grzywnę w wymiarze 300 stawek dziennych określając wysokość jednej 
stawki na kwotę 20 zł. 
Tym samym wyrokiem Jerzy W. uznany został za winnego popełnie-
nia czynów opisanych w pkt 9 i 10 aktu oskarżenia a polegających na tym, 
że: 
1. „w okresie nie krótszym niż od października do 26 listopada 2005 r. 
w B. i w S., działając ze z góry powziętym celem osiągnięcia korzyści ma-
jątkowej, dostarczając Rafałowi M. hurtowych ilości amfetaminy i marihua-
ny, brał wbrew przepisom ustawy udział w obrocie znacznymi ilościami nar-
kotyków, przy czym czynu tego dopuścił się przed upływem 5 lat od odbycia 
6 miesięcy kary pozbawienia wolności wymierzonej za umyślne przestęp-
stwo podobne” – tj. przestępstwa określonego w art. 56 ust. 3 u.p.n. w zw. z 
art. 12 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. i za to skazany na karę 2 lat i 2 miesięcy 
pozbawienia wolności oraz grzywnę w wymiarze 150 stawek dziennych 
przy przyjęciu, że jedna stawka dzienna jest równoważna kwocie 20 zł; 

 
5 
2. „w dniu 17 listopada 2005 r. nakłaniał Rafała M. do udzielenia Da-
nielowi J. wbrew przepisom ustawy jednego grama marihuany” – tj. prze-
stępstwa określonego w art. 18 § 2 k.k. w zw. z art. 58 ust. 1 u.p.n. i za to 
skazany na karę 4 miesięcy pozbawienia wolności; 
za co wymierzono mu karę łączną 2 lat i 3 miesięcy pozbawienia wol-
ności. 
Powołanym na wstępie wyrokiem Sądu Rejonowego w B. objęty zo-
stał także Sebastian J., który uznany został za winnego popełnienia czynów 
opisanych w pkt. 11 i 12 aktu oskarżenia, a polegających na tym, że: 
1. „w dniu 25 października 2005 r. w B. i S., wbrew przepisom ustawy, 
wziął udział w obrocie znaczną ilością narkotyków w ten sposób, że w B. 
przyjął od Jerzego W. 100 gram amfetaminy, które przewiózł do S. i prze-
kazał Rafałowi M.” – tj. przestępstwa określonego w art. 56 ust. 3 u.p.n., 
2. „w dniach 7 i 8 listopada 2005 r. w S., wbrew przepisom ustawy, 
wziął udział w obrocie znaczną ilością narkotyków w ten sposób, że przyjął 
od nieustalonej osoby 200 gram suszu ziela konopi indyjskich, które prze-
wiózł do S. i przekazał Rafałowi M., a następnie w nocy 10 listopada 2005 r. 
dopomógł mu w ich porcjowaniu” – tj. przestępstwa określonego w art. 56 
ust. 3 u.p.n., 
i przy przyjęciu, że czynów tych dopuścił się w ramach ciągu przestępstw 
przewidzianego w art. 91 § 1 k.k., skazany na karę 2 lat pozbawienia wol-
ności oraz grzywnę w wymiarze 150 stawek dziennych przy przyjęciu, że 
jedna stawka dzienna jest równoważna kwocie 20 zł, a nadto za winnego 
popełnienia czynu opisanego w pkt 13 aktu oskarżenia, polegającego na 
tym, że: 
3. „w dniu 1 listopada 2005 r. w S., w trakcie rozmowy telefonicznej, 
nakłaniał Rafała M. do udzielenia Jackowi M. wbrew przepisom ustawy por-
cji marihuany” – tj. przestępstwa określonego w art. 18 § 2 k.k. w zw. z art. 
58 ust. 1 u.p.n. i za to skazany na karę 4 miesięcy pozbawienia wolności, 

 
6 
oraz za winnego popełnienia czynu opisanego w pkt 14 aktu oskarżenia, tj. 
przestępstwa określonego w art. 291 § 1 k.k. i za to skazany na karę 5 mie-
sięcy pozbawienia wolności. Jednocześnie orzeczono wobec Sebastiana J. 
karę łączną w wymiarze 2 lat i 4 miesięcy pozbawienia wolności. 
Przedmiotowy wyrok zakwestionowali obrońcy wszystkich oskarżo-
nych. 
W apelacjach, w których orzeczenie Sądu pierwszej instancji zaskar-
żone zostało co do poszczególnych oskarżonych w różnym zakresie (w od-
niesieniu do Jacka M. i Marka J. w części przypisującej im popełnienie czy-
nów zarzuconych w pkt. 1, 2 i 3 aktu oskarżenia, w odniesieniu do Jerzego 
W. w całości, w odniesieniu do Sebastiana J. w części przypisującej mu 
popełnienie czynów zarzuconych w pkt. 11, 12 i 13 aktu oskarżenia), poza 
zarzutami błędów w ustaleniach faktycznych podniesione zostały zarzuty 
naruszenia szeregu przepisów postępowania m.in. art. 5 k.p.k. (obrońcy 
oskarżonych Sebastiana J., Marka J., Jacka M.), art. 6 k.p.k. w zw. z art. 79 
§ 1 pkt 3 i § 2 k.p.k. (obrońca Jerzego W.), art. 4, 5 § 2, 7 k.p.k. w zw. z art. 
410 i 92 k.p.k. w zw. z art. 424 § 1 pkt 1 k.p.k., art. 366 § 1 k.p.k. w zw. z 
art. 391 § 2 k.p.k. w zw. z art. 410 i 92 k.p.k. (obrońca Jerzego M.), art. 393 
§ 1 k.p.k. w zw. z art. 143 § 1 pkt 7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. lub art. 147 
§ 3 k.p.k. (obrońcy Jacka M. i Jerzego W.). Ponadto obrońcy oskarżonych 
Jerzego W., Jacka M. i Marka J. zarzucili również naruszenie art. 19 ustawy 
z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.) 
polegające na wykorzystaniu i uznaniu w niniejszym postępowaniu za do-
wód, stanowiący podstawę ustaleń faktycznych, materiałów z kontroli ope-
racyjnej dotyczącej Rafała M. wynikającej z postanowienia Sądu Okręgo-
wego w B. w sprawie III Kp 229/05, pomimo że nie została wydana zgoda 
następcza sądu na poszerzenie zakresu podmiotowego tej kontroli na 
oskarżonych objętych niniejszym postępowaniem. 

 
7 
W oparciu o tego rodzaju zarzuty skarżący wnosili bądź o zmianę wy-
roku w zaskarżonej części i uniewinnienie oskarżonych od popełnienia czy-
nów, których dotyczyły poszczególne apelacje, bądź o uchylenie tego orze-
czenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi a quo. 
Wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2010 r., Sąd Okręgowy w B.: 
I. zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że: 
1. uchylił kary łączne orzeczone wobec wszystkich oskarżonych, 
2. uniewinnił oskarżonych Jacka M. i Marka J. od popełnienia przypi-
sanego im czynu obejmującego zarzut z pkt. 2 aktu oskarżenia, 
3. uniewinnił oskarżonego Jerzego W. od popełnienia obu przypisa-
nych mu czynów obejmujących zarzuty z pkt. 9 i 10 aktu oskarżenia, 
4. uniewinnił oskarżonego Sebastiana J., przy zastosowaniu art. 435 
k.p.k., od popełnienia przypisanych mu czynów obejmujących zarzuty z pkt. 
11, 12 i 13 aktu oskarżenia, 
5. wyeliminował z opisu czynu przypisanego oskarżonym Jackowi M. i 
Markowi J., obejmującego zarzut z pkt. 3 aktu oskarżenia, znamię „uczy-
nienia z popełnienia tego rodzaju przestępstwa stałego źródła dochodu”, i 
kwalifikując ten czyn jako przestępstwo określone w art. 56 ust. 1 u.p.n., a 
w odniesieniu do oskarżonego Jacka M. także w zw. z art. 64 § 1 k.k., ska-
zał Jacka M. na karę roku i 5 miesięcy pozbawienia wolności oraz grzywnę 
w wymiarze 80 stawek dziennych przyjmując, że jedna stawka dzienna jest 
równoważna kwocie 20 zł, zaś Marka J. na karę roku i 2 miesięcy pozba-
wienia wolności oraz grzywnę w wymiarze 70 stawek dziennych przyjmując, 
że jedna stawka dzienna jest równoważna kwocie 20 zł, 
6. orzekł wobec oskarżonego Jacka M., na podstawie art. 91 § 2 k.k. 
w zw. z art. 86 § 1 i 2 k.k., nową karę łączną – obejmującą kary jednostko-
we orzeczone za przypisane mu czyny dotyczące zarzutów z pkt. 3 oraz z 
pkt. 6, 7 i 8 (w tym zakresie karę wymierzoną z zastosowaniem art. 91 § 1 
k.k.) aktu oskarżenia – w wymiarze 2 lat i 10 miesięcy pozbawienia wolno-

 
8 
ści oraz grzywny w wymiarze 140 stawek dziennych przy przyjęciu, że jed-
na stawka dzienna jest równoważna kwocie 20 zł, 
7. orzekł wobec oskarżonego Marka J., na podstawie art. 85 k.k. w 
zw. z art. 86 § 1 i 2 k.k., nową karę łączną – obejmującą kary jednostkowe 
orzeczone za przypisane mu czyny dotyczące zarzutów z pkt. 3, 4 i 5 aktu 
oskarżenia – w wymiarze roku i 10 miesięcy pozbawienia wolności oraz 
grzywny w wymiarze 100 stawek dziennych przy przyjęciu, ze jedna stawka 
dzienna jest równoważna kwocie 20 zł, 
II. uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej czynu przypisanego 
oskarżonym Jackowi M. i Markowi J. w zakresie zarzutu z pkt. 1 aktu 
oskarżenia i sprawę w tej części wobec obu oskarżonych przekazał Sądowi 
Rejonowemu do ponownego rozpoznania, 
III. w pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymał w mocy. 
Kasację od orzeczenia Sądu Okręgowego w B. wniósł w dniu 18 paź-
dziernika 2010 r. – na podstawie art. 521 k.p.k. – Prokurator Generalny. 
Zaskarżył on powyższy wyrok: 
1. w części zmieniającej wyrok Sądu pierwszej instancji i uniewinnia-
jącej oskarżonych od popełnienia czynów z art. 56 ust. 3 u.p.n. w zw. z art. 
12 k.k. i innych – na niekorzyść oskarżonego Jacka M. i Marka J. (w zakre-
sie zarzutu z pkt. 2 aktu oskarżenia), Jerzego W. (w zakresie zarzutów z 
pkt. 9 i 10 aktu oskarżenia) oraz Sebastiana J. (w zakresie zarzutów z pkt. 
11, 12 i 13 aktu oskarżenia), 
2. w części zmieniającej wyrok Sądu pierwszej instancji w zakresie 
rozstrzygnięcia co do przypisanego oskarżonym czynu dotyczącego zarzu-
tu z pkt 3 aktu oskarżenia – na niekorzyść oskarżonych Jacka M. i Marka 
J., 
zarzucając: „rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie 
przepisów prawa karnego procesowego, tj. art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 
457 § 3 k.p.k. w zw. z art. 424 § 1 k.p.k. i art. 7 k.p.k., polegające na nierze-

 
9 
telnym rozpoznaniu środków odwoławczych wniesionych przez obrońców 
oskarżonych i bezkrytycznym uznaniu jako zasadnych zarzutów naruszenia 
art. 19 ust. 1 pkt 5, ust. 2, ust. 3 i ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o 
Policji (...), jak też podnoszących kwestie legalności podsłuchów i w konse-
kwencji błędnym przyjęciu, iż podsłuch telefonu o numerze abonenckim (...) 
użytkowanego przez Rafała M. był podsłuchem operacyjnym (przedproce-
sowym) oraz że dowód z tego podsłuchu nie został wprowadzony do pro-
cesu karnego z zachowaniem wymagań określonych rozdziałem 26 Kodek-
su postępowania karnego, podczas gdy podsłuch ten został zarządzony na 
podstawie art. 237 § 1 k.p.k. w toku śledztwa, a więc nie wymagał uzyska-
nia tzw. «zgody następczej», co w konsekwencji doprowadziło do nieu-
prawnionego uniewinnienia oskarżonych od popełnienia części przypisa-
nych im czynów, jak też wyeliminowanie z opisu innych czynów znamienia 
«uczynienia sobie z przestępstwa stałego źródła dochodu» a z ich kwalifi-
kacji – art. 65 § 1 k.k., przy czym sąd odwoławczy orzekając odmiennie niż 
sąd I instancji nie podał przekonujących przesłanek orzeczenia bowiem nie 
wskazał w oparciu o jakie dowody odmienne ustalenia co do charakteru 
podsłuchu poczynił, a poza jego oceną pozostały istotne w sprawie doku-
menty ściśle dotyczące trybu zarządzenia w rozpoznawanej sprawie pod-
słuchu”. 
Przy tak sformułowanym zarzucie autor kasacji wniósł o uchylenie wy-
roku Sądu Okręgowego w B. w zaskarżonej części i przekazanie sprawy 
temu sądowi w opisanym zakresie do ponownego rozpoznania w postępo-
waniu odwoławczym. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje. 
Przystępując do rozpoznania kasacji wniesionej przez Prokuratora 
Generalnego, na niekorzyść oskarżonych (z zachowaniem terminu określo-
nego w art. 524 § 3 k.p.k.), już na wstępie zauważyć należy, że o ile nie bu-
dzi wątpliwości zakres w jakim zaskarżony został wyrok Sądu odwoławcze-

 
10
go, o tyle zdekodowanie samego zarzutu i to zarówno przez pryzmat jego 
sformułowania w petitum kasacji, jak i pisemnej motywacji powołanej dla 
uzasadnienia jego słuszności, nie jest zadaniem prostym. Podzielając przy 
tym wyrażony w orzecznictwie pogląd, że stosowanie art. 118 § 1 i 2 k.p.k. 
– w zakresie oceny czynności procesowych podejmowanych przez organ 
procesowy, a także przez podmioty kwalifikowane, o których mowa w art. 
521 k.p.k. – nie może mieć charakteru antygwarancyjnego dla oskarżonego 
(zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 14 kwietnia 2005, III KK 
196/04, LEX nr 151672 oraz z dnia 15 listopada 2006 r., II KK 178/06., R-
OSNKW 2006, poz. 2159), już w tym miejscu wyrazić należy wątpliwość co 
do zasadności podniesionego w nadzwyczajnym środku zaskarżenia zarzu-
tu naruszenia wymienionych w nim przepisów prawa procesowego. 
Zgodnie z art. 536 k.p.k. Sąd Najwyższy rozpoznaje kasację w grani-
cach zaskarżenia i podniesionych zarzutów, zaś w zakresie szerszym – tyl-
ko w wypadkach określonych w art. 435, 439 i 455 k.p.k. Stawia to przed 
autorami kasacji szczególnie wysokie wymagania zarówno pod względem 
precyzyjności formułowania zarzutów, jak i ich zharmonizowania z argu-
mentacją zawartą w uzasadnieniu. Uwarunkowania powyższe w całej roz-
ciągłości mają odniesienie do kasacji wnoszonych przez podmioty wymie-
nione w art. 521 k.p.k. Nadzwyczajne środki zaskarżenia tych podmiotów 
spełniać muszą większość wymagań, które ustawa nakłada na zwykłe stro-
ny postępowania, w szczególności w zakresie obowiązków i ich konse-
kwencji wynikających z art. 523 § 1 k.p.k., art. 526 § 1 k.p.k., art. 536 k.p.k. 
i in. (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 września 2001 r., V 
KKN 23/01, OSPr. i Pr. 2002, nr 4, poz. 10). 
Mając na uwadze powyższe uwarunkowania zauważyć należy, że już 
sama analiza zarzutu kasacji Prokuratora Generalnego zawartego w tzw. 
części dyspozytywnej skargi, nasuwa szereg zastrzeżeń nie tylko co do po-
prawności sformułowania z prawnego punktu widzenia, lecz i samej jego 

 
11
zasadności. Trudno zwłaszcza doszukiwać się w – jak to ujął skarżący – 
„nierzetelności rozpoznania środków odwoławczych wniesionych przez 
obrońców” naruszenia art. 433 § 2 k.p.k., skoro wniesione, i to wyłącznie na 
korzyść oskarżonych, apelacje doprowadziły do pożądanego przez ich au-
torów rezultatu, zaś rozpoznanie innych podniesionych w nich uchybień w 
świetle art. 436 k.p.k. nie było już konieczne. W tym stanie rzeczy twierdze-
nie, że doszło do postąpienia wbrew regulacji zawartej w powołanym prze-
pisie, i to w skardze kasacyjnej wywiedzionej na niekorzyść skazanych, 
uznać należy za zabieg nie tylko nietrafny, lecz wręcz usytuowany na gra-
nicy dopuszczalności. Co więcej, nie można zapominać i o tym, że do naru-
szenia art. 433 § 2 k.p.k. nie dochodzi wówczas, gdy Sąd odwoławczy od-
nosi się do zarzutów apelacyjnych na wystarczającym poziomie szczegóło-
wości, jednak w swej argumentacji przedstawia błędny pogląd prawny w 
zakresie interpretacji przepisów prawa karnego materialnego lub proceso-
wego. W takim wypadku kasacja powinna podnosić wszakże zarzuty naru-
szenia tych przepisów materialnych lub procesowych, które zostały przez 
Sąd odwoławczy błędnie zinterpretowane, o ile naruszenia te mają charak-
ter rażący (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 stycznia 2011 r., 
III KK 181/10, OSNKW 2011, z. 3, poz. 27). Tym samym, o naruszeniu w 
niniejszej sprawie przez Sąd drugiej instancji art. 433 § 2 k.p.k. nie może 
być mowy. 
Tożsama konkluzja nasuwa się również w odniesieniu do tej części 
zarzutu, w której autor kasacji sygnalizuje naruszenie przez Sąd ad quem 
przepisu art. 457 § 3 k.p.k. Nawet pobieżne spojrzenie na treść uzasadnie-
nia poddanego kontroli kasacyjnej orzeczenia nie pozostawia bowiem wąt-
pliwości, że Sąd odwoławczy w pisemnych motywach swojego rozstrzy-
gnięcia podał zarówno to czym kierował się wydając wyrok, jak i dlaczego 
zarzuty oraz wnioski apelacji obrońców uznał w części za zasadnie, zaś w 
pewnym zakresie także za niezasadne. Nie wykazał wreszcie skarżący na-

 
12
ruszenia przepisu art. 7 k.p.k. Wprawdzie w drugiej instancji zapadło orze-
czenie o charakterze reformatoryjnym, powód takiego rozstrzygnięcia nie 
wiązał się jednak z odmienną – niż to uczynił Sąd a quo – oceną dowodów, 
lecz ich brakiem, a to wobec stwierdzonej przez Sąd Okręgowy w B. niele-
galności ich pozyskania. Jeżeli więc w niniejszej sprawie można mówić o 
jakimkolwiek uchybieniu, to wyłącznie w zakresie powołanego także w 
skardze kasacyjnej art. 424 § 1 k.p.k., lecz i to jedynie w tej części, w której 
nakłada on na sąd obowiązek wyjaśnienia w uzasadnieniu podstawy praw-
nej wyroku, a to w związku z trafnie zauważonym przez Prokuratora Gene-
ralnego niewłaściwym określeniem przez Sąd drugiej instancji przepisów, w 
oparciu o które zarządzono w toku niniejszego postępowania kontrolę i 
utrwalanie rozmów telefonicznych. Rzecz jednak i w tym, że dla skuteczno-
ści skargi kasacyjnej konieczne jest nie tylko wskazanie na konkretne naru-
szenie prawa, lecz również wykazanie, że było to naruszenie rażące i jed-
nocześnie mogące mieć istotny wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, 
tych zaś – określonych w art. 523 § 1 k.p.k. – przesłanek warunkujących 
uwzględnienie kasacji jej autor i w tym wypadku nie wykazał. 
Przechodząc do merytorycznej oceny tak zakreślonej kasacji przypo-
mnieć więc na wstępie należy to, co w tej sprawie wynika ze zgromadzonej 
w aktach dokumentacji procesowej. 
Postępowanie karne w niniejszej sprawie wszczęte postanowieniem z 
dnia 20 sierpnia 2005 r., sygn. akt Ds. 1267/05/S, prowadzone było przez 
Prokuraturę Rejonową w S. i dotyczyło udzielania środków odurzających 
małoletnim w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, tj. o czyn z art. 46 ust. 2 
ustawy z dnia 24 kwietnia 1997 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. z 
2003 r. Nr 24, poz. 198). W toku tego postępowania, co jest bezsporne, na 
wniosek prokuratora, Sąd Okręgowy w B. postanowieniem z dnia 27 wrze-
śnia 2005 r., sygn. akt III Kp 229/05, na podstawie art. 237 § 1 i 3 pkt 13 
k.p.k., zarządził – na okres nie dłuższy niż 3 miesiące – kontrolę i utrwala-

 
13
nie rozmów telefonicznych wobec Rafała M. posługującego się telefonem 
komórkowym o nr (...), przedłużając ją następnie – w odniesieniu do tej 
osoby i tego telefonu oraz w zakresie tych samych przestępstw – postano-
wieniami z dnia 3 stycznia 2006 r. (III Kp 1/06) oraz z dnia 2 lutego 2006 r. 
(III Kp 36/06). Po przejęciu postępowania do dalszego prowadzenia przez 
Prokuraturę Okręgową w B. (sygn. akt VI Ds. 2/06/S) postanowieniami z 
dnia 2 lutego 2006 r. w sprawach o sygn. akt III Kp 37/06 oraz III Kp 38/06 
– na wniosek prokuratora tej ostatniej prokuratury – Sąd Okręgowy w B. za-
rządził, również na okres nie dłuższy niż 3 miesiące, kontrolę i utrwalanie 
rozmów wobec Jacka M. posługującego się telefonami o nr (...) w sprawie 
dotyczącej udzielania innym osobom środków odurzających tj. o czyn z art., 
59 ust. 2 u.p.n., która to czynność – postanowieniem prokuratora Prokura-
tury Okręgowej w B. z dnia 21 marca 2006 r. (VI Ds. 2/06/S), wobec za-
przestania aktywności aparatów telefonicznych o wskazanych wyżej nume-
rach, została zakończona.  
Skierowany do Sądu Rejonowego w S. w dniu 27 września 2006 r. akt 
oskarżenia objął osiem osób: Jacka M., Marka J., Jerzego W., Sebastiana 
J., a także Rafała M., Bożenę M., Annę K. i Pawła B., którym m. in. zarzu-
cono popełnienie przestępstw z art. 56 ust. 1 i 3 u.p.n. 
W trybie konsensualnym – wyrokami Sądu Rejonowego w S. wyda-
nymi pod sygn. akt II K 175/06 – za zarzucone im w akcie oskarżenia czyny 
skazani zostali: Rafał M., Anna K i Paweł B (wyrok z dnia 26 października 
2006 r. Sądu Rejonowego w B.) oraz Bożena M. (wyrok z dnia 12 stycznia 
2007 r.), natomiast sprawa Jacka M., Marka J., Jerzego W. i Sebastiana J., 
po wyłączeniu w tym zakresie materiałów, przekazana została na wniosek 
Sądu Rejonowego w S., w oparciu o przepis art. 36 k.p.k., postanowieniem 
Sądu Okręgowego w B., do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w B. 
Wyrokiem Sądu Rejonowego w B. z dnia 24 marca 2009 r., powoła-
nym na wstępie niniejszego uzasadnienia, wszyscy czterej oskarżeni uzna-

 
14
ni zostali za winnych popełnienia (z niewielkimi modyfikacjami) zarzucanych 
im w akcie oskarżenia czynów. Nie budzi przy tym wątpliwości, że podsta-
wą przypisania sprawstwa: Jackowi M. i Markowi J. w zakresie zarzutu z 
pkt. 2 aktu oskarżenia, Jerzemu W. w zakresie zarzutów z pkt. 9 i 10 aktu 
oskarżenia, zaś Sebastianowi J. w zakresie zarzutów z pkt. 11, 12 i 13 aktu 
oskarżenia, były materiały, jakich dostarczyła kontrola rozmów przychodzą-
cych i wychodzących z numeru abonenckiego (...), należącego do Rafała 
M., a obejmująca okres od października 2005 r. do grudnia 2005 r. 
Pismem z dnia 4 listopada 2009 r., stanowiącym odpowiedź na wy-
stąpienie w toku postępowania apelacyjnego Sądu Okręgowego w B. do 
Prokuratury Okręgowej w B., ta ostatnia poinformowała, że za wyjątkiem 
spraw III Kp 37/06 oraz III Kp 38/06, nie kierowano do sądów innych wnio-
sków w przedmiocie zarządzenia kontroli i utrwalania rozmów telefonicz-
nych prowadzonych przez oskarżonych Jacka M., Marka J., Jerzego W. i 
Sebastiana J., a nadto, że w okresie od dnia 1 stycznia 2004 r. do dnia 31 
grudnia 2005 r. wyżej wymienieni, poza śledztwem w sprawie VI Ds. 
2/06/S, nie występowali w charakterze podejrzanych w innych postępowa-
niach przygotowawczych prowadzonych w tej prokuraturze. 
Stwierdzona wyżej sytuacja stała się podstawą podważenia przez 
Sąd ad quem legalności i możliwości wykorzystania uzyskanych z podsłu-
chu materiałów, a to w związku z niedochowaniem warunków ich uzyskania 
i wprowadzenia do procesu wynikających z – jak to przyjął ten sąd – prze-
pisu art. 19 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji. Doprowadziło to – 
przy przyjęciu niedopuszczalności nielegalnie pozyskanego dowodu, na 
którym oparte zostało zaskarżone orzeczenie – do zmiany wyroku Sądu 
pierwszej instancji i uniewinnienia poszczególnych oskarżonych od popeł-
nienia przypisanych im czynów, obejmujących zarzuty z pkt. 2, 9, 10, 11, 12 
i 13 aktu oskarżenia. 

 
15
Pisemne motywy skargi kasacyjnej Prokuratora Generalnego wskazu-
ją, że zakwestionował on powołane wyżej orzeczenie Sądu odwoławczego i 
to z dwóch powodów. 
Po pierwsze dostrzegł, zresztą trafnie – o czym była już wyżej mowa, 
że przeprowadzone przez instancję ad quem rozważania, co do legalności 
wprowadzenia do procesu dowodów uzyskanych w toku kontroli rozmów 
telefonicznych i niezasadnego, naruszającego obowiązującą procedurę, 
oparcia na nich rozstrzygnięcia sądu meriti, ograniczone zostały do przepi-
sów cytowanej wyżej ustawy o Policji (podsłuch operacyjny), w sytuacji, gdy 
materiały mające w tej sprawie znaczenie pozyskane zostały w ramach 
podsłuchu procesowego, zarządzonego postanowieniem Sądu Okręgowe-
go w B. z dnia 27 września 2005 r., sygn. III Kp 229/05, w oparciu o przepis 
art. 237 § 1 k.p.k. 
Po wtóre wyraził pogląd, że przy tego rodzaju podsłuchu, gdy kontrola 
rozmów była zarządzona na podstawie postanowienia sądu wydanego na 
skutek wniosku prokuratora w toku wszczętego, prowadzonego w fazie in 
rem, postępowania przygotowawczego, wobec niezmienionego zakresu 
przedmiotowego zgody, nie istniała konieczność legalizacji tej kontroli, w 
tym uzyskania następczej zgody sądu nawet w sytuacji, gdy poszerzeniu 
uległyby jej granice podmiotowe. 
O ile zgodzić należy się ze skarżącym, że przyjęcie przez Sąd drugiej 
instancji, w ślad za twierdzeniami zawartymi w apelacjach obrońców, iż za-
rządzony w niniejszej sprawie podsłuch miał charakter operacyjny, było 
błędem, o tyle brak podstaw do konkluzji, że zauważone uchybienie stano-
wiło rażące naruszenie prawa, a przede wszystkim aby mogło mieć wpływ – 
i to istotny – na treść poddanego kontroli kasacyjnej orzeczenia. 
W sposób kategoryczny odrzucić trzeba bowiem – a to ma w tym wy-
padku priorytetowe znaczenie – wyartykułowany przez autora kasacji po-
gląd, według którego tylko w razie tzw. kontroli operacyjnej rozmów telefo-

 
16
nicznych, a więc prowadzonej na podstawie art. 19 ustawy o Policji, ko-
nieczne jest – dla późniejszego wykorzystania takich materiałów w postę-
powaniu przed sądem – uzyskanie, w wypadku gdy materiały te dotyczą 
innych przestępstw lub osób nie objętych wcześniejszym postanowieniem 
wydanym na podstawie art. 19 ust. 2 tej ustawy, następczej zgody sądu na 
przeprowadzenie kontroli operacyjnej także w tym poszerzonym zakresie, 
zaś wymóg taki nie dotyczy już kontroli procesowej, zarządzonej przez sąd 
w trybie przepisów rozdziału 26 Kodeksu postępowania karnego, a więc po 
wszczęciu postępowania i na wniosek prokuratora. Stanowisko to nie 
uwzględnia bowiem dotychczasowego dorobku judykatury, zgodnie z któ-
rym wykładnia przepisów wkraczających w konstytucyjnie chronione prawo 
do wolności komunikowania się i wiążącego się z tym prawa do tajemnicy 
(art. 49 Konstytucji), powinna uwzględniać właśnie aspekt konstytucyjny i 
być możliwie ścisła, a przy niejasności przepisów ustawy wręcz restryktyw-
na, aby można było uznać ją za zgodną z ustawą zasadniczą. To właśnie 
konieczność zachowania standardów konstytucyjnych doprowadziła do ta-
kiej a nie innej interpretacji nie tylko art. 19 ustawy o Policji (postanowienie 
Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 2007 r., I KZP 6/07, OSNKW 2007, z. 
5 poz. 37), lecz także przepisu art. 237 k.p.k. (wyrok Sądu Najwyższego z 
dnia 3 grudnia 2008 r., V KK 195/08, OSNKW 2009, z. 2, poz. 17), co skar-
żący, wydaje się, zupełnie przeoczył. Potwierdzenie tej linii orzeczniczej 
znalazło ostatnio swój wyraz w uchwale powiększonego składu Sądu Naj-
wyższego z dnia 23 marca 2011 r., I KZP 32/10, OSNKW 2011, z. 3, poz. 
22, która dotyczyła wprawdzie kontroli operacyjnej zarządzonej postano-
wieniem Sądu wydanym na podstawie art. 17 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 
czerwca 2006 r. o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym (Dz. U. Nr 104, poz. 
708 ze zm.), jednak z uwagi na przeprowadzony w niej wywód interpreta-
cyjny, w tym odwołujący się do innego orzeczenia Sądu Najwyższego doty-
czącego wykładni art. 237 § 1 k.p.k. (postanowienie z dnia 25 marca 2010 

 
17
r., I KZP 2/10, OSNKW 2010, z. 5, poz. 42), rezultat dokonanej w uzasad-
nieniu tej uchwały wykładni ma pełne odniesienie również do procesowej 
kontroli i utrwalania rozmów. Nie powielając zawartej zarówno w powołanej 
uchwale, jak i w innych wskazanych wyżej orzeczeniach argumentacji, któ-
rą Sąd Najwyższy w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni po-
dziela, stwierdzić więc należy, że jeżeli w toku postępowania wszczętego o 
konkretne przestępstwo lub przestępstwa wymienione w art. 237 § 3 k.p.k., 
zarządzono kontrolę i utrwalanie rozmów określając w postanowieniu oso-
bę, której kontrola ta dotyczy oraz nośnik informacji, który obejmuje, a na-
stępnie w toku postępowania pojawi się potrzeba czy to przedmiotowego 
poszerzenia tej kontroli (chyba, że poszerzenie dotyczy innego przestęp-
stwa, przynależnego do katalogu przestępstw wskazanych w powołanym 
wyżej przepisie, ściśle wiążącego się z tym lub tymi przestępstwami, co do 
których zastosowano kontrolę rozmów), czy też objęcia kontrolą rozmów 
także innych osób niż wskazane w postanowieniu albo innych nośników in-
formacji, którymi dysponują osoby objęte uprzednim postanowieniem, ko-
nieczne jest wystąpienie do sądu o poszerzenie zakresu przedmiotowego 
lub podmiotowego tej kontroli, a jeżeli konieczność taka pojawi się w toku 
prowadzonej kontroli i zachodzi wypadek niecierpiący zwłoki, podjęcie 
czynności, o których mowa w art. 237 § 2 k.p.k. Tylko materiał w postaci 
utrwaleń rozmów telefonicznych uzyskany z zachowaniem wskazanych wy-
żej warunków może być wykorzystany w postępowaniu przed sądem przez 
jego odtworzenie (art. 393 § 1 zd. 1 k.p.k., stosowany odpowiednio) lub, 
przy braku sprzeciwu stron, ujawnienie (art. 394 § 2 k.p.k.), i stanowiąc do-
wód w sprawie, stać się podstawą poczynienia w niej ustaleń faktycznych. 
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszego postępowania 
jako oczywista jawi się – pomimo wskazania błędnej podstawy prawnej 
zrządzenia o kontroli i utrwalaniu rozmów – trafność dokonanej przez Sąd 
odwoławczy oceny, z której wynika, że materiał uzyskany w toku kontroli, 

 
18
zarządzonej wprawdzie postanowieniem Sądu Okręgowego w B. z dnia 27 
września 2005 r. (III Kp 229/05) w przedmiocie udzielania środków odurza-
jących małoletnim, ale dotyczącej wyłącznie osoby Rafała M. i użytkowane-
go przez niego telefonu komórkowego, nie mógł stanowić dowodu w odnie-
sieniu do zarzucanych skazanym Jackowi M., Markowi J., Jerzemu W. i 
Sebastianowi J. czynów mających mieć miejsce w okresie październik – 
grudzień 2005 r., a kwalifikowanych jako przestępstwa z art. 56 ust. 3 u.p.n. 
i innych. W odniesieniu do wyżej wymienionych nie została nigdy wydana – 
na podstawie art. 237 § 2 k.p.k. – zgoda następcza sądu, o którą zresztą 
prokurator w toku niniejszego postępowania nawet nie występował, zaś za-
rządzone postanowieniami Sądu Okręgowego w B. z dnia 2 lutego 2006 r. 
(III Kp 37/06 i III Kp 38/06) kontrole i utrwalanie rozmów Jacka M. prowa-
dzonych z będących w jego posiadaniu telefonów, dotyczyły zupełnie inne-
go okresu i co więcej nie dostarczyły materiałów mogących mieć znaczenie 
dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy w części obecnie kwestionowanej 
skargą kasacyjną. Powyższe w pełni uprawniało Sąd ad quem do konstata-
cji o nielegalności tego dowodu, a z uwagi na fakt, że był to jedyny dowód 
sprawstwa oskarżonych w tym zakresie oraz na kierunek wniesionych w 
sprawie zwykłych środków odwoławczych i obowiązującą w postępowaniu 
ponowionym regułę pośredniego zakazu reformationis in peius (art. 443 
k.p.k.), skutkujące brakiem możliwości poszukiwania innych dowodów, do 
postąpienia po myśli art. 437 § 2 k.p.k., a więc zmiany zaskarżonego wyro-
ku Sądu pierwszej instancji i uniewinnienia oskarżonych Jacka M., Marka J. 
i Jerzego W. od popełnienia przypisanych im czynów w zakresie odpowied-
nio zarzutów z pkt. 2, 9 i 10 aktu oskarżenia, zaś w odniesieniu do oskarżo-
nego Sebastiana J. od popełnienia czynów zarzuconych w pkt. 11, 12 i 13 
aktu oskarżenia, w tym ostatnim wypadku – wobec treści skargi apelacyjnej 
jego obrońcy – przy zastosowaniu art. 435 k.p.k. Argumentacja zawarta w 
kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego wskazanej oceny Sądu 

 
19
drugiej instancji i wyprowadzonej z niej konkluzji w najmniejszym nawet 
stopniu nie podważyła, nie dając przy tym jakichkolwiek merytorycznych 
podstaw do odstąpienia od utrwalonej w orzecznictwie interpretacji przepi-
sów rozdziału 26 Kodeksu postępowania karnego. 
Całkowicie nietrafna, a przy tym wręcz niezrozumiała, jest ta część 
zarzutu, w której zakwestionowano zmianę opisu i kwalifikacji prawnej czy-
nu przypisanego skazanym Jackowi M. i Markowi J. w zakresie zarzutu z 
pkt 3 aktu oskarżenia, polegającą na wyeliminowaniu z opisu czynu zna-
mienia „uczynienia z popełnienia tego rodzaju przestępstwa stałego źródła 
dochodu”, a z jego kwalifikacji prawnej art. 65 § 1 k.p.k. Pomijając nawet 
tak podstawową, a przeoczoną przez autora kasacji okoliczność jak to, że 
do wspomnianej modyfikacji doszło poza zakresem objętym apelacjami 
obrońców (art. 440 k.p.k.), trudno więc w tym wypadku mówić o naruszeniu 
art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k., zważyć należy, że zdaniem 
skarżącego zmiana powyższa była wyłącznie efektem nieuprawnionego 
uznania przez Sąd odwoławczy za dowód nielegalny, materiałów zgroma-
dzonych w toku kontroli telefonicznej rozmów prowadzonych przez Rafała 
M. w okresie październik – grudzień 2005 r. i w efekcie tego uniewinnienia 
obydwu oskarżonych od zarzutu z pkt 2 skargi oskarżyciela publicznego, z 
którym to czynem zdarzenie z dnia 6 czerwca 2006 r. pozostawało w jego 
ocenie w bezpośrednim związku. Takie stwierdzenie jest jednak nietrafne, 
ignorujące faktyczną motywację Sądu drugiej instancji w powyższym zakre-
sie. Z pisemnego uzasadnienia Sądu Okręgowego w B. wynika wszakże w 
sposób jednoznaczny, że powodem jego ustaleń, a w konsekwencji tego i 
odmiennej niż to uczynił Sąd meriti oceny prawnej przedmiotowego zdarze-
nia, nie było – jak to się sugeruje w kasacji Prokuratora Generalnego – je-
dynie określone, wcześniejsze rozstrzygnięcie w zakresie zarzutu z pkt. 2 
aktu oskarżenia, a tym samym brak możliwości wpisania się czynu z pkt. 3 
aktu oskarżenia w całość działań podejmowanych przez skazanych Jacka 

 
20
M. i Marka J. w okresie od maja 2004 r. do czerwca 2006 r. Wręcz przeciw-
nie, jak to zauważył Sąd ad quem, transakcja w dniu 6 czerwca 2006 r., 
stanowiąca udzielenie wbrew przepisom ustawy środka psychotropowego 
dwóm konkretnym osobom, biorąc pod uwagę art. 12 k.k. lub art. 91 § 1 
k.k., nie miała żadnego związku z zarzutami z pkt. 1 i 2 aktu oskarżenia. 
Była to pojedyncza transakcja, pozwalająca na uzyskanie przez sprawców 
wyłącznie jednorazowego dochodu, której nie można przypisać cechy „sta-
łości, systematyczności i regularności”. To właśnie, w powiązaniu z analizą 
prawną znamienia „stałego źródła dochodu” zawartego w art. 65 § 1 k.p.k. 
(po nowelizacji tego przepisu dokonanej ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r. 
– Dz. U. Nr 93, poz. 889), zaprezentowaną w pisemnych motywach swoje-
go wyroku, którą to wykładnię Sąd Najwyższy całkowicie podziela, nie znaj-
dując tym samym powodów do jej powtarzania, doprowadziło Sąd drugiej 
instancji do zasadnego wniosku, o braku podstaw do przyjęcia, że w tym 
jednostkowym wypadku (czyn ten nie został popełniony w warunkach art. 
12 k.k.), intencją skazanych było właśnie „uczynienie sobie (z popełnienia 
przestępstwa) stałego źródła dochodu”. 
Podsumowując całość przeprowadzonego wyżej wywodu stwierdzić 
więc należy, że skarga kasacyjna Prokuratora Generalnego nie wykazała 
podniesionego w niej naruszenia prawa procesowego, co implikowało Sąd 
Najwyższy do jej oddalenia i obciążenia Skarbu Państwa poniesionymi w 
tym zakresie wydatkami (art. 638 k.p.k.).

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę