III KK 367/10
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść oskarżonych Jacka M., Marka J., Jerzego W. i Sebastiana J., którzy zostali skazani przez sądy niższych instancji za przestępstwa narkotykowe i inne. Sąd Okręgowy w B. zmienił wyrok Sądu Rejonowego w B., uniewinniając niektórych oskarżonych od części zarzutów, głównie z powodu uznania materiałów z kontroli rozmów telefonicznych za nielegalnie pozyskane. Prokurator Generalny zarzucił sądowi odwoławczemu m.in. nierzetelne rozpoznanie środków odwoławczych i błędne uznanie podsłuchu za operacyjny, podczas gdy miał być procesowy. Sąd Najwyższy, rozpoznając kasację, uznał, że sąd odwoławczy prawidłowo ocenił nielegalność dowodów z podsłuchu, który dotyczył Rafała M. i jego telefonu, a nie innych oskarżonych w kontekście zarzucanych im czynów. Sąd Najwyższy podkreślił, że kontrola rozmów telefonicznych zarządzona na podstawie art. 237 § 1 k.p.k. wymaga poszerzenia zakresu podmiotowego lub przedmiotowego poprzez nowe postanowienie sądu, jeśli pojawi się taka potrzeba, a materiały uzyskane bez tego nie mogą być dowodem. W związku z tym, że podsłuch był jedynym dowodem przeciwko oskarżonym w zakresie niektórych zarzutów, sąd odwoławczy prawidłowo ich uniewinnił. Sąd Najwyższy oddalił kasację Prokuratora Generalnego, uznając ją za bezzasadną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących legalności dowodów uzyskanych w drodze kontroli rozmów telefonicznych w postępowaniu karnym oraz stosowania art. 65 § 1 k.k. w kontekście „stałego źródła dochodu”.
Dotyczy specyficznych okoliczności związanych z kontrolą operacyjną i procesową w sprawach karnych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy materiały uzyskane w wyniku kontroli i utrwalania rozmów telefonicznych, zarządzonych na podstawie art. 237 § 1 k.p.k. w toku postępowania przygotowawczego, mogą być wykorzystane jako dowód w sprawie, jeśli zakres kontroli został poszerzony podmiotowo lub przedmiotowo bez uzyskania zgody sądu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, materiały uzyskane z kontroli rozmów telefonicznych, które zostały poszerzone podmiotowo lub przedmiotowo bez uzyskania zgody sądu na podstawie art. 237 § 2 k.p.k., nie mogą stanowić dowodu w sprawie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że kontrola procesowa rozmów telefonicznych, zarządzona na podstawie art. 237 § 1 k.p.k., wymaga uzyskania zgody sądu na poszerzenie jej zakresu podmiotowego lub przedmiotowego. Materiały uzyskane bez takiej zgody są nielegalne i nie mogą być wykorzystane jako dowód, co prowadzi do konieczności uniewinnienia oskarżonych od zarzutów opartych na tych dowodach.
Czy naruszenie przepisów dotyczących kontroli i utrwalania rozmów telefonicznych (art. 237 k.p.k.) przez sąd odwoławczy, który błędnie zakwalifikował podsłuch jako operacyjny zamiast procesowego, stanowi rażące naruszenie prawa mogące mieć istotny wpływ na treść orzeczenia?
Odpowiedź sądu
Błędna kwalifikacja charakteru podsłuchu przez sąd odwoławczy nie stanowi rażącego naruszenia prawa, jeśli ostatecznie prawidłowo ocenił on nielegalność dowodów i doprowadził do uniewinnienia oskarżonych.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że choć sąd odwoławczy błędnie zakwalifikował podsłuch jako operacyjny, to jego ocena nielegalności dowodów była trafna. Podkreślono, że dla uwzględnienia kasacji konieczne jest wykazanie rażącego naruszenia prawa mającego istotny wpływ na treść orzeczenia, czego w tym przypadku nie wykazano.
Czy czyn polegający na udzieleniu narkotyków w dniu 6 czerwca 2006 r. może być uznany za popełniony w warunkach „uczynienia sobie z popełnienia tego rodzaju przestępstwa stałego źródła dochodu” w rozumieniu art. 65 § 1 k.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pojedyncza transakcja udzielenia narkotyków, która nie ma cechy stałości, systematyczności i regularności, nie może być uznana za popełnioną w warunkach „uczynienia sobie z popełnienia tego rodzaju przestępstwa stałego źródła dochodu”.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podzielił wykładnię sądu odwoławczego, zgodnie z którą pojedyncza transakcja nie spełnia znamion „stałego źródła dochodu”. Brak związku z wcześniejszymi zarzutami oraz jednorazowy charakter dochodu wykluczają zastosowanie art. 65 § 1 k.k. w tym zakresie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Jacek M. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Marek J. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Jerzy W. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Sebastian J. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Rafał M. | osoba_fizyczna | świadkowie/pokrzywdzony (w kontekście podsłuchów) |
Przepisy (77)
Główne
k.p.k. art. 237 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Zarządzenie kontroli i utrwalania rozmów wymaga postanowienia sądu. Poszerzenie zakresu kontroli wymaga nowego postanowienia sądu.
u.p.n. art. 56 § ust. 1
Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii
Dotyczy obrotu środkami odurzającymi.
u.p.n. art. 56 § ust. 3
Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii
Dotyczy obrotu znacznymi ilościami środków odurzających.
k.k. art. 65 § § 1
Kodeks karny
Uczynienie sobie z popełnienia przestępstwa stałego źródła dochodu.
Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm. art. 19
Ustawa o Policji
Wykorzystanie materiałów z kontroli operacyjnej.
Dz. U. z 2003 r. Nr 24, poz. 198 art. 46 § ust. 2
Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii
Udzielanie środków odurzających małoletnim.
k.p.k. art. 237 § § 1 i 3 pkt 13
Kodeks postępowania karnego
Zarządzenie kontroli i utrwalania rozmów.
Dz. U. z 2005 r. Nr 179, poz. 1485 ze zm. art. 59 § ust. 2
Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii
Udzielanie środków odurzających innym osobom.
k.p.k. art. 237 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Zarządzenie kontroli i utrwalania rozmów.
Dz. U. z 16 kwietnia 2004 r. – Dz. U. Nr 93, poz. 889 art. 65 § § 1
Kodeks karny
Uczynienie sobie z popełnienia przestępstwa stałego źródła dochodu.
Pomocnicze
k.p.k. art. 237 § § 2
Kodeks postępowania karnego
W wypadku niecierpiącym zwłoki można podjąć czynności, o których mowa w § 1, a następnie wystąpić do sądu o zatwierdzenie.
k.p.k. art. 237 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Katalog przestępstw, do których można zastosować kontrolę rozmów.
k.k. art. 12
Kodeks karny
Czyn ciągły.
k.k. art. 64 § § 1
Kodeks karny
Powrót do przestępstwa.
k.p.k. art. 433 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek rozpoznania zarzutów apelacji.
k.p.k. art. 457 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek sporządzenia uzasadnienia wyroku.
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
Ocena dowodów według zasad doświadczenia życiowego, wskazań wiedzy i reguł logicznego myślenia.
k.p.k. art. 424 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek wyjaśnienia podstawy prawnej wyroku.
u. Policji art. 19
Ustawa o Policji
Wykorzystanie materiałów z kontroli operacyjnej.
k.p.k. art. 435
Kodeks postępowania karnego
Zmiana wyroku na korzyść oskarżonego na skutek apelacji wniesionej na jego korzyść.
k.p.k. art. 440
Kodeks postępowania karnego
Zakaz reformationis in peius w zakresie apelacji wniesionej na korzyść oskarżonego.
k.p.k. art. 443
Kodeks postępowania karnego
Zakaz reformationis in peius w postępowaniu ponowionym.
k.p.k. art. 393 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Ujawnienie dowodów w postępowaniu sądowym.
k.p.k. art. 394 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Ujawnienie dowodów w postępowaniu sądowym.
k.p.k. art. 523 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Wymagania dotyczące zarzutów kasacji.
k.p.k. art. 526 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Zakres rozpoznania kasacji.
k.p.k. art. 536
Kodeks postępowania karnego
Zakres rozpoznania kasacji.
k.k. art. 286 § § 1
Kodeks karny
Oszustwo.
k.k. art. 273
Kodeks karny
Fałszowanie dokumentów.
k.k. art. 270 § § 1
Kodeks karny
Fałszowanie dokumentów.
k.k. art. 11 § § 2
Kodeks karny
Zbieg przepisów.
k.k. art. 91 § § 1
Kodeks karny
Ciąg przestępstw.
k.k. art. 91 § § 2
Kodeks karny
Kara łączna przy ciągu przestępstw.
k.k. art. 86 § § 1 i 2
Kodeks karny
Kara łączna.
k.k. art. 85
Kodeks karny
Kara łączna.
k.k. art. 18 § § 2
Kodeks karny
Podżeganie.
k.k. art. 58 § ust. 1
Kodeks karny
Udzielanie środków odurzających.
k.k. art. 291 § § 1
Kodeks karny
Paserstwo.
k.p.k. art. 5
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek działania w sposób budzący zaufanie.
k.p.k. art. 6 § § 1 pkt 3 i § 2
Kodeks postępowania karnego
Prawo do obrony.
k.p.k. art. 4
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek zapewnienia możliwości obrony.
k.p.k. art. 5 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Wątpliwości na korzyść oskarżonego.
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
Ocena dowodów.
k.p.k. art. 410
Kodeks postępowania karnego
Podstawa ustaleń faktycznych.
k.p.k. art. 92
Kodeks postępowania karnego
Ocena dowodów.
k.p.k. art. 366 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek szybkiego przeprowadzenia postępowania.
k.p.k. art. 391 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Odczytanie protokołu zeznań świadka.
k.p.k. art. 393 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Odczytanie protokołu zeznań świadka.
k.p.k. art. 143 § § 1 pkt 7
Kodeks postępowania karnego
Obowiązki protokolanta.
k.p.k. art. 147 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Uzupełnianie protokołu.
k.p.k. art. 521
Kodeks postępowania karnego
Wniesienie kasacji.
k.p.k. art. 524 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Termin do wniesienia kasacji.
k.p.k. art. 118 § § 1 i 2
Kodeks postępowania karnego
Obowiązki organów procesowych.
k.p.k. art. 523 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Wymagania dotyczące zarzutów kasacji.
k.p.k. art. 526 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Zakres rozpoznania kasacji.
k.p.k. art. 536
Kodeks postępowania karnego
Zakres rozpoznania kasacji.
k.p.k. art. 435
Kodeks postępowania karnego
Zmiana wyroku na korzyść oskarżonego.
k.p.k. art. 439
Kodeks postępowania karnego
Bezwzględne podstawy kasacji.
k.p.k. art. 455
Kodeks postępowania karnego
Bezwzględne podstawy kasacji.
k.p.k. art. 523 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Wymagania dotyczące zarzutów kasacji.
k.p.k. art. 526 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Zakres rozpoznania kasacji.
k.p.k. art. 536
Kodeks postępowania karnego
Zakres rozpoznania kasacji.
k.p.k. art. 433 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek rozpoznania zarzutów apelacji.
k.p.k. art. 457 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek sporządzenia uzasadnienia wyroku.
k.p.k. art. 424 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek wyjaśnienia podstawy prawnej wyroku.
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
Ocena dowodów.
k.p.k. art. 424 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek wyjaśnienia podstawy prawnej wyroku.
k.p.k. art. 36
Kodeks postępowania karnego
Wyłączenie sprawy.
k.p.k. art. 435
Kodeks postępowania karnego
Zmiana wyroku na korzyść oskarżonego.
k.p.k. art. 440
Kodeks postępowania karnego
Zakaz reformationis in peius.
k.p.k. art. 443
Kodeks postępowania karnego
Zakaz reformationis in peius w postępowaniu ponowionym.
k.p.k. art. 437 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Zmiana wyroku.
k.p.k. art. 638
Kodeks postępowania karnego
Koszty postępowania kasacyjnego.
Dz. U. Nr 104, poz. 708 ze zm. art. 17 § ust. 1 i 2
Ustawa o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym
Kontrola operacyjna.
k.p.k. art. 237 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Czynności w wypadku niecierpiącym zwłoki.
k.p.k. art. 393 § § 1 zd. 1
Kodeks postępowania karnego
Ujawnienie dowodów.
k.p.k. art. 394 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Ujawnienie dowodów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Materiały z podsłuchu telefonicznego, które nie zostały objęte zgodą sądu na poszerzenie zakresu kontroli, są nielegalne i nie mogą stanowić dowodu. • Pojedyncza transakcja udzielenia narkotyków nie spełnia znamion „uczynienia sobie z popełnienia przestępstwa stałego źródła dochodu”.
Odrzucone argumenty
Kasacja Prokuratora Generalnego kwestionująca prawidłowość oceny dowodów przez sąd odwoławczy i zarzucająca naruszenie przepisów procesowych.
Godne uwagi sformułowania
„Jeżeli w toku postępowania pojawi się potrzeba [...] objęcia kontrolą rozmów także innych osób niż wskazane w postanowieniu albo innych nośników informacji [...] konieczne jest wystąpienie do sądu o poszerzenie zakresu [...]” • „Tylko materiał w postaci utrwaleń rozmów telefonicznych uzyskany z zachowaniem wskazanych wyżej warunków może być wykorzystany w postępowaniu przed sądem” • „nie można zapominać i o tym, że do naruszenia art. 433 § 2 k.p.k. nie dochodzi wówczas, gdy Sąd odwoławczy odnosi się do zarzutów apelacyjnych na wystarczającym poziomie szczegółowo, jednak w swej argumentacji przedstawia błędny pogląd prawny” • „nie miała żadnego związku z zarzutami z pkt. 1 i 2 aktu oskarżenia. Była to pojedyncza transakcja, pozwalająca na uzyskanie przez sprawców wyłącznie jednorazowego dochodu, której nie można przypisać cechy „stałości, systematyczności i regularności”.
Skład orzekający
T. Grzegorczyk
przewodniczący
T. Artymiuk
sprawozdawca
Z. Puszkarski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących legalności dowodów uzyskanych w drodze kontroli rozmów telefonicznych w postępowaniu karnym oraz stosowania art. 65 § 1 k.k. w kontekście „stałego źródła dochodu”."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych okoliczności związanych z kontrolą operacyjną i procesową w sprawach karnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy kluczowych kwestii proceduralnych związanych z legalnością dowodów w postępowaniu karnym, a konkretnie z podsłuchami, co jest tematem zawsze interesującym dla prawników i osób zainteresowanych prawem.
“Podsłuchy w sprawach narkotykowych: kiedy dowody stają się nielegalne?”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.