II KK 6/15

Sąd Najwyższy2015-04-22
SNKarnewyroki łączneWysokanajwyższy
wyrok łącznykara łącznakasacjaSąd Najwyższykodeks karnyustawa względniejszaprawo karne materialneT. G.

Sąd Najwyższy uchylił wyrok łączny Sądu Rejonowego w części dotyczącej połączenia kar pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem ich wykonania i kar bezwzględnych, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania.

Prokurator Generalny wniósł kasację na korzyść skazanego T. G. od wyroku łącznego Sądu Rejonowego, kwestionując sposób połączenia kar pozbawienia wolności. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną w części dotyczącej punktu II wyroku, wskazując na naruszenie przepisów prawa materialnego dotyczących stosowania ustawy względniejszej dla sprawcy. W pozostałej części kasacja została pozostawiona bez rozpoznania z przyczyn proceduralnych.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na korzyść skazanego T. G. od wyroku łącznego Sądu Rejonowego w W. z dnia 8 kwietnia 2013 r. Kasacja dotyczyła głównie sposobu połączenia przez Sąd Rejonowy kar pozbawienia wolności, w tym kar z warunkowym zawieszeniem ich wykonania oraz kar bezwzględnych. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w punkcie II, uznając, że Sąd Rejonowy naruszył prawo materialne, w szczególności art. 4 § 1 k.k. i art. 89 § 1 k.k., poprzez niezastosowanie ustawy względniejszej dla sprawcy i połączenie kar w sposób niedopuszczalny przed nowelizacją kodeksu karnego w 2010 roku. Sprawę w tej części przekazano do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu. W odniesieniu do punktu III wyroku łącznego, kasacja została pozostawiona bez rozpoznania, ponieważ prawomocne postanowienie o zamianie kary pozbawienia wolności na karę aresztu spowodowało utratę mocy wyroku łącznego w tym zakresie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli przestępstwa popełniono przed wejściem w życie art. 89 § 1a k.k. (8 czerwca 2010 r.), a ustawa obowiązująca poprzednio (art. 89 § 1 k.k.) wykluczała taką możliwość. W takim przypadku należy zastosować ustawę względniejszą.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że przed 8 czerwca 2010 r. art. 89 § 1 k.k. nie pozwalał na orzeczenie kary łącznej bezwzględnego pozbawienia wolności, gdy obok kar bezwzględnych istniały kary z warunkowym zawieszeniem wykonania. Dopiero art. 89 § 1a k.k. stworzył taką możliwość. Zastosowanie ustawy względniejszej (art. 4 § 1 k.k.) wymagało uwzględnienia tej regulacji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

Prokurator Generalny (w części)

Strony

NazwaTypRola
T. G.osoba_fizycznaskazany
Prokurator Generalnyorgan_państwowywnioskodawca kasacji
Prokuratura Generalnaorgan_państwowyprokurator

Przepisy (46)

Główne

k.k. art. 4 § § 1

Kodeks karny

Nakazuje stosowanie ustawy względniejszej dla sprawcy, jeśli w czasie popełnienia przestępstwa obowiązywała inna ustawa niż w czasie orzekania.

k.k. art. 89 § § 1

Kodeks karny

Przed 8.06.2010 r. wykluczał możliwość orzeczenia kary łącznej bezwzględnego pozbawienia wolności, gdy obok kar bezwzględnych istniała kara pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania.

k.p.k. art. 569

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 85

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 86 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 523 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do wniesienia kasacji w przypadku rażącego naruszenia prawa materialnego lub procesowego, mającego istotny wpływ na treść orzeczenia.

k.p.k. art. 526 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 537 § § 1 i 2

Kodeks postępowania karnego

Reguluje skutki uwzględnienia kasacji, w tym uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

k.p.k. art. 575 § § 2

Kodeks postępowania karnego

W przypadku zmiany wyroku, który stanowił podstawę wyroku łącznego, wyrok łączny traci moc.

k.p.k. art. 531 § § 1 zd. I

Kodeks postępowania karnego

Kasacja jest niedopuszczalna, gdy wyrok, który miał być zaskarżony, utracił moc.

k.p.k. art. 530 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 429 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 178 a § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 209 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 278 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 286 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 271 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 11 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 64 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 18 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 12

Kodeks karny

u.e.l.i.d.o. art. 54 § ust. 1

Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych

p.t. art. 123 § ust. 1

Prawo telekomunikacyjne

k.k. art. 203 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 265 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 205 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 208

Kodeks karny

k.k. art. 238

Kodeks karny

k.k. art. 58

Kodeks karny

k.k. art. 10 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 203 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 205 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 211

Kodeks karny

k.k. art. 204 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 204 § § 3

Kodeks karny

k.k. art. 13 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 270 § § 1

Kodeks karny

Pomocnicze

k.k. art. 89 § § 1a

Kodeks karny

Wprowadzony 8.06.2010 r., stworzył podstawę do orzeczenia kary łącznej bezwzględnego pozbawienia wolności w sytuacji zbiegu kar bezwzględnych i kar z warunkowym zawieszeniem wykonania.

k.p.k. art. 577

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 572

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 626 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Rozstrzygnięcie o kosztach procesu zamieszcza się w wyroku kończącym postępowanie.

k.p.k. art. 638

Kodeks postępowania karnego

Wydatki postępowania kasacyjnego ponosi Skarb Państwa.

k.p.k. art. 443

Kodeks postępowania karnego

Obowiązuje zakaz reformationis in peius w postępowaniu kasacyjnym.

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

Obowiązek uwzględnienia zasad prawidłowego procesu.

k.p.k. art. 424

Kodeks postępowania karnego

Wymogi formalne uzasadnienia wyroku.

u.z.k.p.k. art. 50

Ustawa z dnia 27.09.2013 r. o zmianie ustawy kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw

Reguluje formułę kontrawencjonalizacyjną zamiany kar.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie art. 4 § 1 k.k. i art. 89 § 1 k.k. poprzez niezastosowanie ustawy względniejszej dla sprawcy przy łączeniu kar. Naruszenie art. 569 § 1 k.p.k. w zw. z art. 85 k.k. poprzez zaniechanie orzeczenia jednej kary łącznej dla realnie zbiegających się przestępstw.

Odrzucone argumenty

Kasacja w części dotyczącej pkt. III wyroku łącznego, który utracił moc.

Godne uwagi sformułowania

ustawa względniejsza dla sprawcy kara łączna bezwzględnego pozbawienia wolności utrata mocy wyroku łącznego ex lege cezura realnego zbiegu przestępstw

Skład orzekający

Waldemar Płóciennik

przewodniczący

Józef Szewczyk

członek

Dariusz Kala

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wydawania wyroków łącznych, stosowania ustawy względniejszej oraz skutków zmiany kar jednostkowych dla wyroków łącznych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zbiegu kar przed i po nowelizacji art. 89 k.k. oraz skutków zmiany kary jednostkowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy złożonych kwestii łączenia kar w prawie karnym i pokazuje, jak zmiany w przepisach oraz późniejsze modyfikacje wyroków mogą wpływać na ostateczne rozstrzygnięcie, co jest istotne dla praktyków prawa karnego.

Sąd Najwyższy koryguje łączenie kar: kluczowa zmiana w prawie karnym

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II KK 6/15
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 22 kwietnia 2015 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Waldemar Płóciennik (przewodniczący)
‎
SSN Józef Szewczyk
‎
SSA del. do SN Dariusz Kala (sprawozdawca)
Protokolant Anna Janczak
przy udziale prokuratora Prokuratury Generalnej Małgorzaty Wilkosz-Śliwy
‎
w sprawie
T. G.
‎
o wydanie wyroku łącznego
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie
‎
w dniu 22 kwietnia 2015 r.,
‎
kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego
‎
od wyroku łącznego Sądu Rejonowego w W.
‎
z dnia 8 kwietnia 2013 r.,
1. uchyla zaskarżony wyrok łączny w pkt. II i w tej części
przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu
do ponownego rozpoznania;
2. w pozostałej części kasację pozostawia bez rozpoznania i
w tym zakresie wydatkami postępowania kasacyjnego
obciąża Skarb Państwa.
UZASADNIENIE
T. G. został skazany prawomocnymi wyrokami:
1. Sądu Rejonowego w K. z dnia 24 sierpnia 1993 r., sygn. akt II K 355/93 za przestępstwo z art. 203 § 1 d.k.k. w zw. z art. 265 § 1 d.k.k. w zw. z art. 205 § 1 d.k.k. w zw. z art. 208 d.k.k. i art. 238 d.k.k. w zw. z art. 58 d.k.k. i art. 10 § 2 d.k.k. popełnione w okresie od dnia 27 grudnia 1992 roku do dnia 14 marca 1993 roku na karę 1 (jednego) roku i 6 (sześć) miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby wynoszący 4 (cztery) lata oraz karę grzywny w kwocie 300 (trzysta) złotych; postanowieniem z dnia 30 czerwca 1996 roku zarządzono wykonanie wyżej wskazanej kary pozbawienia wolności;
2. Sądu Rejonowego w K. z dnia 31 sierpnia 1993 r., sygn. akt II K 562/93 za przestępstwo z art. 203 § 2 d.k.k. popełnione w dniu 12 lipca 1993 roku na karę grzywny w kwocie 200 (dwieście) złotych;
3. Sądu Rejonowego w K. z dnia 15 października 1993 r., sygn. akt II K 465/93 za dwa przestępstwa z art. 265 § 1 d.k.k.  w zw. z art. 205 § 1 d.k.k.  w zw. z art. 58 d.k.k.  i art. 10 § 2 d.k.k.  popełnione w okresie od dnia 10 listopada 1992 roku do dnia 18 grudnia 1992 roku i w okresie od dnia 29 stycznia 1993 roku do dnia 12 lutego 1993 roku na kary po 1 (jednym) roku i 3 (trzech) miesiącach pozbawienia wolności i po 400 (czterysta) złotych grzywny, a w rezultacie na karę łączną 1 (jednego) roku i 6 (sześć) miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby wynoszący 4 (cztery) lata oraz karę łączną grzywny w kwocie 500 (pięćset) złotych; postanowieniem Sądu Rejonowego w K. z dnia 09 maja 1996 r., sygn. akt II Ko 65/96 zarządzono wykonanie wyżej wskazanej kary pozbawienia wolności;
4. Sądu Rejonowego w K. z dnia 29 czerwca 1994 r., sygn. akt II K 502/94 za przestępstwo z art. 205 § 2 d.k.k. popełnione w dniu 23 marca 1994 roku na karę grzywny w kwocie 50 (pięćdziesięciu) złotych;
5. Sądu Rejonowego w P. z dnia 30 stycznia 1995 r., sygn. akt VI K 139/95 za przestępstwo z art 203 § 2 d.k.k.  popełnione w dniu 4 października 1994 roku na karę grzywny w kwocie 800 (osiemset) złotych;
6. Sądu Rejonowego w K. z dnia 23 stycznia 1995 r., sygn. akt II K 804/94 za przestępstwo z art. 211 d.k.k. popełnione w dniu 10 marca 1994 roku na karę 1 (jednego) roku i 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności i karę grzywny w kwocie 800 (osiemset) złotych; na poczet orzeczonej kary pozbawienia wolności zaliczono okres rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie od dnia 04.10.1994 r. do dnia 12.10.1994 r.
7. Sądu Rejonowego w T. z dnia 14 lutego 1996 r., sygn. akt II K 247/96 za przestępstwo z art. 204 § 2 d.k.k. popełnione w czerwcu 1995 roku na karę grzywny w kwocie 400 (czterysta) złotych;
8. Sądu Rejonowego w K. z dnia 21 lutego 1996 r., sygn. akt II K 132/96 za czyn z art. 54 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych popełniony w dniu 2 stycznia 1995 roku na karę grzywny w kwocie 500 (pięćset) złotych;
9. Sądu Rejonowego w K. z dnia 29 kwietnia 1996 r., sygn. akt II K 356/96 za przestępstwo z art. 204 § 3 d.k.k. popełnione w okresie od dnia 31 grudnia 1993 roku do dnia 28 stycznia 1994 roku na karę grzywny w kwocie 700 (siedemset) złotych;
10. Sądu Rejonowego w K. z dnia 13 lutego 2000 r. w sprawie prowadzonej pod sygnaturą akt II K 109/00 za przestępstwo z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. popełnione w okresie od 4 lipca 1999 roku do 10 sierpnia 1999 roku na karę 1 (jeden) rok i 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 4 lat i karę grzywny w ilości 50 (pięćdziesiąt) stawek dziennych po 30 (trzydzieści) złotych każda; postanowieniem Sądu Rejonowego w K. z dnia 26 września 2002 r. zarządzono wykonanie kary pozbawienia wolności.
11. Nakazem karnym wydanym przez Sąd Rejonowy w K. z dnia 15 listopada 2001 r. w sprawie o sygn. akt II K 846/01 za czyn z art. 123 ust. 1 ustawy z dnia 21.07.2000 r. prawo telekomunikacyjne popełnione w dniu 19 maja 2001 r. na karę 10 miesięcy ograniczenia wolności polegającej na wykonywaniu nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 20 godzin miesięcznie; postanowieniem z dnia 07 listopada 2002 r. Sądu Rejonowego K. zarządzono skazanemu wykonanie 150 dni zastępczej kary pozbawienia wolności w miejsce kary ograniczenia wolności opisanej powyżej.
12. Sądu Rejonowego w S. z dnia 11 stycznia 2002 r. w sprawie prowadzonej pod sygn. akt II K 1546/01 za przestępstwo z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. popełnione w dniu 21 czerwca 2001 r. na karę łączną 10 miesięcy pozbawienia wolności i 150 stawek dziennych grzywny po 10 zł każda;
13. Sądu Rejonowego w K. z dnia 30 października 2002 r. w sprawie prowadzonej pod sygnaturą akt II K 15/02 za przestępstwo z art. 18 § 2 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. popełnione w dniu 7 września 2001 r. na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności przy czym w sprawie tej połączeniu podlegały niniejsza kara z karą opisaną w punkcie 4 i wymierzono karę łączną 1 roku i 8 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres lat 5; postanowieniem z dnia 09 maja 2007 r. Sąd Rejonowy w K. zarządził wykonanie orzeczonej kary łącznej pozbawienia wolności;
14. Sądu Rejonowego w K. z 16 grudnia 2003 r. w sprawie prowadzonej pod sygnaturą akt II K 567/03 za przestępstwo z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. popełnione w dniu 17 sierpnia 2002 r. na karę 8 miesięcy pozbawienia wolności; skazany odbył karę w całości w okresie od 25.03.2008 r. do 25.11.2008 r.;
15. Sądu Rejonowego w
K. z dnia 22 grudnia 2006 r., sygn. akt VI K 909/06 za przestępstwo z art. 178 a § 1 k.k. popełnione w dniu 12 października 2006 r. na karę jednego roku i 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszaniem jej wykonania na okres próby wynoszący 5 (pięć) lat oraz karę grzywny w rozmiarze 100 (stu) stawek dziennych w wysokości po 20 (dwadzieścia) złotych każda z nich; ponadto orzeczono zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 4 (czterech) lat i świadczenie pieniężne w wysokości 400 (czterystu) złotych;
w sprawie tej nie zrządzono wykonania kary pozbawienia wolności;
16. Sądu Rejonowego w K. z dnia 22 marca 2007 r., sygn. akt VI K 99/07 za przestępstwo z art. 209 § 1 k.k. popełnione w okresie od lutego 2006 roku do grudnia 2006 roku na karę 8 (ośmiu) miesięcy ograniczenia wolności poprzez wykonywanie nieodpłatnej pracy na cele społeczne w wymiarze 20 (dwudziestu) godzin miesięcznie, z orzeczeniem obowiązku łożenia bieżących alimentów na rzecz małoletniego syna;
17. Sądu Rejonowego w A. z dnia 6 kwietnia 2007 r., sygn. akt II K 411/06 za przestępstwo z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. popełnione w okresie od 03 do 7 kwietnia 2006 roku na karę 7 (siedmiu) miesięcy pozbawienia wolności;
18. Sądu Rejonowego w K. z dnia 17 kwietnia 2007 r., sygn. akt II K 286/06 za przestępstwo z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. i art. 271 § 1 k.k. w zw.
z
art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. popełnione w dniu 21 lipca 2006 roku na karę 1 (jednego) roku i 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności oraz karę grzywny w rozmiarze 80 (osiemdziesięciu) stawek dziennych w wysokości po 10 (dziesięć) złotych każda z nich;
19. Sądu Rejonowego w T. z dnia 26 kwietnia 2007 r., sygn. akt X K 258/07 za przestępstwo z art 209 § 1 k.k. popełnione w okresie od dnia 21 stycznia 2006 roku do dnia 15 listopada 2006 roku na karę 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności;
20. Sądu Rejonowego w O. z dnia 22 sierpnia 2007 r., sygn. akt VI K 37/07 za przestępstwo z art. 286 § 1 k.k. i art. 270 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. popełnione w dniu 6 października 2005 roku na karę 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności z orzeczeniem obowiązku naprawienia szkody;
21. Sądu Rejonowego w K. z dnia 30 października 2007 r., sygn. akt VI K 132/07 za przestępstwo z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. popełnione w dniu 12 sierpnia 2006 roku na karę 1 (jednego) roku pozbawienia wolności z orzeczeniem obowiązku naprawienia szkody;
22. Sądu Rejonowego w K. z dnia 06 listopada 2007 r., sygn. akt II K 227/07 za przestępstwo z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. popełnione w dniu 10 listopada 2006 roku na karę 2 (dwóch) lat i 4 (czterech) miesięcy pozbawienia wolności;
23. Sądu Rejonowego w K. z dnia 6 listopada 2007 r., sygn. akt VII K 451/07 za ciąg dwóch przestępstw z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k. popełnionych w dniach 12 i 15 stycznia 2007 roku na karę 1 (jednego) roku pozbawienia wolności;
24. Sądu Rejonowego w K. z dnia 07 listopada 2007 r., sygn. akt VI K 878/06 za przestępstwo z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. popełnione w okresie lipiec - 22 lipca 2006 roku na karę 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności;
25. Sądu Rejonowego w S. z dnia 20 listopada 2007 r., sygn. akt II K 172/07 za przestępstwo z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. popełnione w dniu 22 marca 2007 roku na karę 8 (ośmiu) miesięcy pozbawienia wolności;
26. Sądu Rejonowego w K. z dnia 23 czerwca 2008 r., sygn. akt II K 511/07 za przestępstwo z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. popełnione w dniu 16 czerwca 2007 roku na karę 9 (dziewięciu) miesięcy pozbawienia wolności, z obowiązkiem naprawienia szkody;
27. Sądu Rejonowego w K. z dnia 21 lipca 2008 r., sygn. akt II K 89/08 za przestępstwo z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 271 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art.  64 § 1 k.k. popełnione w dniu 03 lipca 2006 roku na karę 8 (ośmiu) miesięcy pozbawienia wolności;
28. Sądu Rejonowego w W. z dnia 4 grudnia 2008 r., sygn. akt II K 453/08 za przestępstwo z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. popełnione w dniu 23 lutego 2007 roku na karę 1 (jednego) roku pozbawienia wolności oraz z zobowiązaniem do naprawienia szkody w całości;
29. Sądu Rejonowego w K. z dnia 18 marca 2009 r., sygn. akt II K 20/09 za przestępstwo z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 271 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. w zw. z art. 11 §  2 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. popełnione w okresie od 04 marca 2006 roku do 05 marca 2006 roku na karę 1 (jednego) roku i 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności;
30. Sądu Rejonowego w W. z dnia 07 lutego 2011 r., sygn. akt III K 905/08 za przestępstwo z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. popełnione w okresie od 14 marca 2006 roku do 01 maja 2006 roku na karę 1 (jednego) roku i 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności;
31. Wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego w K. z dnia 29 września 2009 r., sygn. akt II K 82/09 połączono wyroki Sądu Rejonowego w K. z dnia 24 sierpnia 1993 r., sygn. akt II K 355/93 oraz Sądu Rejonowego w K. z dnia 15 października 1993 r., sygn. akt II K 465/93 wymierzając karę 2 (dwóch) lat pozbawienia wolności.
Ponadto w wyroku łącznym Sądu Rejonowego w W. z 8.04.2013 r. (III K 305/12) wskazano, że co do w/w skazanego połączono kary z wyroku Sądu Rejonowego w K. z dnia 24 sierpnia 1993 r., sygn. akt II K 355/93, z wyroku Sądu Rejonowego w K. z dnia 31 sierpnia 1993 r., sygn. akt II K 562/93 oraz z wyroku Sądu Rejonowego w K. z dnia 15 października 1993 r., sygn. akt II K 465/93 wymierzając karę grzywny w wysokości 90 stawek dziennych po 10 (dziesięć) złotych każda z nich.
W wyroku łącznym Sądu Rejonowego w W. z 8.04.2013 r. (III K 305/12) wskazano także, że co do w/w skazanego połączono kary z wyroku Sądu Rejonowego w K. z dnia 29 czerwca 1994 r., sygn. akt II K 502/94, z wyroku Sądu Rejonowego w K. z dnia 23 stycznia 1995 r., sygn. akt II K 804/94 oraz z wyroku Sądu Rejonowego w K. z dnia 29 kwietnia 1996 r., sygn. akt II K 356/96 wymierzając karę 85 (osiemdziesięciu pięciu) stawek dziennych grzywny po 10 (dziesięć) zł każda z nich.
W wyroku łącznym Sądu Rejonowego w W. z 8.04.2013 r. (III K 305/12) wskazano ponadto, że co do w/w skazanego połączono także kary z wyroku Sądu Rejonowego w P. z dnia 30 stycznia 1995 r., sygn. akt VI K 139/95 oraz z wyroku Sądu Rejonowego w K. z dnia 21 lutego 1996 r., sygn. akt II K 132/96 wymierzając karę grzywny w wysokości 100 (sto) stawek dziennych po 10 (dziesięć) zł każda z nich.
Wyrokiem łącznym z dnia 8 kwietnia 2013 r. (sygn. III K 305/12) Sąd Rejonowy w W.:
I. na podstawie art. 569 k.p.k., art. 85 k.k. i art. 86 § 1 k.k. połączył jednostkowe kary orzeczone wyrokami opisanymi wyżej w pkt. 11, 12 i 13 i orzekł wobec T. G.  karę łączną 2 (dwóch) lat pozbawienia wolności;
II. na podstawie art. 569 k.p.k., art. 85 k.k. i art. 86 § 1 k.k. połączył jednostkowe kary orzeczone wyrokami opisanymi wyżej w pkt. 15, 16, 17, 18 i 19 i orzekł wobec T. G. karę łączną 3 (trzech) lat i 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności;
III. na podstawie art. 569 k.p.k., art. 85 k.k. i art. 86 § 1 k.k. połączył jednostkowe kary orzeczone wyrokami opisanymi wyżej w pkt 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29 i 30 i orzekł wobec T. G. karę łączną 7 (siedmiu) lat i 9 (dziewięciu) miesięcy pozbawienia wolności;
IV. w pozostałym zakresie połączone wyroki pozostawił odrębnemu wykonaniu;
V. na podstawie art. 577 k.p.k. ustalił, że na poczet orzeczonej w pkt. I kary łącznej pozbawienia wolności zaliczeniu podlega okres odbytej kary w sprawie o sygn. akt II K 846/01 oraz okres odbytej kary w sprawie o sygn. akt II K 1546/01;
VI. na podstawie art. 572 k.p.k. w pozostałym zakresie postępowanie o wydanie wyroku łącznego umorzył;
VII. na podstawie art. 624 § 1 k.p.k. zwolnił skazanego T. G. od ponoszenia kosztów procesu związanych z wydaniem wyroku łącznego, które przejął w całości na rachunek Skarbu Państwa.
Kasację od prawomocnego wyroku łącznego Sądu Rejonowego w W. z dnia 8 kwietnia 2013 r. (sygn. III K 305/12) wniósł Prokurator Generalny, zaskarżając ten wyrok w części dotyczącej rozstrzygnięć przyjętych w punktach II i III, na korzyść skazanego T. G.
Na zasadzie art. 523 § 1 k.p.k., art. 526 § 1 k.p.k. i art. 537 § 1 i 2 k.p.k. Prokurator Generalny zarzucił:
1. rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 4 § 1 k.k., polegające na zastosowaniu przez sąd ustawy nowej i orzeczeniu - stosownie do dyspozycji art. 89 § 1a k.k. - kary łącznej bezwzględnego pozbawienia wolności za zbiegające się przestępstwa, za które na mocy wyroków jednostkowych orzeczono karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania oraz kary pozbawienia wolności o charakterze bezwzględnym, mimo że w czasie popełnienia przestępstw obowiązywała ustawa względniejsza dla skazanego, albowiem przepis art. 89 § 1 k.k. w brzmieniu obowiązującym do dnia 8 czerwca 2010 r. wykluczał możliwość orzeczenia w takim wypadku kary łącznej bezwzględnego pozbawienia wolności, co obligowało sąd do jego zastosowania;
2. rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie przepisów art. 569 § 1 k.p.k. w zw. z art. 85 k.k., polegające na niedostrzeżeniu, że czyny objęte wydanymi w stosunku do T. G. wyrokami jednostkowymi opisanymi w punktach: 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 27, 28, 29 i 30 pozostają w realnym zbiegu i w konsekwencji zaniechanie orzeczenia w tym zakresie jednej kary łącznej pozbawienia wolności, pomimo istnienia ku temu warunków.
Prokurator Generalny wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Rejonowemu w W. do ponownego rozpoznania.
W toku rozprawy kasacyjnej prokurator Prokuratury Generalnej wniosła o pozostawienie kasacji bez rozpoznania w części dotyczącej pkt. III wyroku łącznego, zaś w pozostałej części domagała się uwzględnienia kasacji.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja Prokuratora Generalnego – wniesiona na korzyść skazanego – okazała  się zasadna w części dotyczącej pkt. II zaskarżonego wyroku łącznego, zarówno co do wskazanych, rażących naruszeń przepisów prawa karnego materialnego, mających istotny wpływ na treść wyroku łącznego,   jak i w zakresie, w którym autor kasacji domagał się uchylenia wyroku łącznego w powyższej części i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. W pozostałej części należało pozostawić kasację bez rozpoznania.
Wyjaśniając przyczyny wydania rozstrzygnięcia zamieszczonego w pkt. 1 wyroku kasacyjnego trzeba nadmienić, że do dnia wejścia w życie przepisu art. 89 § 1a k.k. tj. do 8.06.2010 r. (vide art. 1 pkt 19 lit. b ustawy z 5.11.2009 r. zmieniającej kodeks karny - Dz.U. z 2009 r., Nr 206, poz. 1589), mając na uwadze treść art. 89 §1 k.k.,  nie było możliwe wymierzenie kary bezwzględnej pozbawienia wolności jako kary łącznej w sytuacji, gdy obok bezwzględnej jednostkowej kary pozbawienia wolności istniała także podlegająca łączeniu kara pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawieszono (tak też trafnie Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 7.11.2014 r., II KK 284/14, Biul. PK
2014/11/20-24). Dopiero wprowadzenie z dniem 8.06.2010 r. do kodeksu karnego art. 89 § 1a k.k.
stworzyło podstawę normatywną do wymierzenia na bazie bezwzględnej kary pozbawienia wolności i kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania kary łącznej bezwzględnego pozbawienia wolności. Stanowisko to
a fortiori
ma swoje zakotwiczenie w treści art. 89a § 1 k.k. Temu
przepisowi nadano następujące brzmienie: „w
razie skazania za zbiegające się przestępstwa na kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem ich wykonania sąd może w wyroku łącznym orzec karę łączną pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania”. Skoro w niniejszej sprawie wszystkie przestępstwa, za które skazano T. G. wyrokami opisanymi wyżej pod poz. 15, 16, 17, 18, 19 popełnione zostały przed datą 8.06.2010 r., obowiązkiem Sądu Rejonowego było rozważenie, czy wyrokując należy zastosować ustawę nową, a więc obowiązującą od 8.06.2010 r. (także w dacie orzekania), czy też ustawę obowiązującą poprzednio, jako względniejszą dla sprawcy (art. 4 § 1 k.k.). Nie może budzić jakichkolwiek wątpliwości, że ustawa obowiązująca przed 8.06.2010 r. była dla sprawcy względniejsza, skoro treść art. 89 § 1 k.k. nie pozwalała na bazie kar jednostkowych z wyroków opisanych wyżej pod poz. 15, 16, 17, 18, 19 wymierzyć jednej kary łącznej bezwzględnego pozbawienia wolności. Kara pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania orzeczona wyrokiem nr 15 nie powinna być objęta węzłem kary łącznej (choć sam wyrok Sądu Rejonowego w K. z dnia 22 grudnia 2006 r., sygn. akt VI K 909/06, stanowił cezurę realnego zbiegu przestępstw w rozumieniu art. 85 k.k.) i w zakresie odnoszącym się do tej kary należało postępowanie o wydanie wyroku łącznego umorzyć. Sąd Rejonowy nie postąpił w ten sposób. Naruszając dyspozycję art. 4 § 1 k.k. i w konsekwencji także treść art. 89 § 1 k.k. połączył wszystkie kary jednostkowe pozbawienia wolności orzeczone wyrokami nr 15, 16, 17, 18, 19 i wymierzył karę łączną trzech lat i sześciu miesięcy pozbawienia wolności (pkt II wyroku łącznego). W ten sposób, co słusznie podniósł w kasacji Prokurator Generalny,  dopuścił się rażącego naruszenia przepisów prawa karnego materialnego tj. art. 4 § 1 k.k. i art. 89 § 1 k.k.  poprzez ich nieuwzględnienie, co miało istotny wpływ na treść wyroku łącznego. Tak więc zaktualizowała się podstawa kasacyjna z art. 523 § 1 k.p.k.
Prokurator Generalny domagając się uchylenia wyroku łącznego (w pkt. II) i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, działał na korzyść skazanego, skoro kara jednostkowa pozbawienia wolności z wyroku opisanego wyżej pod poz. 15 z pewnością wpłynęła na wymiar kary łącznej (trzech lat i sześciu miesięcy pozbawienia wolności) orzeczonej przez Sąd Rejonowy. Kara łączna bezwzględnego pozbawienia wolności wymierzona w pkt. II nie została bowiem sformułowana na zasadzie absorpcji, lecz na zasadzie asperacji.
W związku z koniecznością uchylenia zaskarżonego wyroku łącznego w pkt. II, przekazano sprawę Sądowi Rejonowemu w W. do ponownego rozpoznania (art. 537 § 1 i 2 k.p.k.).
Uwzględniając treść sentencji wyroku Sądu Najwyższego (pkt 1), nie było podstaw do zamieszczania w tym zakresie rozstrzygnięcia o kosztach procesu. Tego rodzaju rozstrzygnięcie zamieszcza się jedynie w wyroku kończącym postępowanie (art. 626 § 1 k.p.k.). Takiej cechy nie ma wyrok Sądu Najwyższego uchylający zaskarżone orzeczenie i przekazujący sprawę do ponownego rozpoznania. Jedynie dla porządku, w perspektywie przyszłego orzeczenia o kosztach procesu trzeba więc nadmienić, że wydatki poniesione przez sąd, związane z rozpoznaniem kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego, ponosi Skarb Państwa (art. 638 k.p.k.).
Jeśli chodzi o kasację w części skierowanej do pkt. III wyroku łącznego, to w tym zakresie należało pozostawić ją bez rozpoznania. Autor nadzwyczajnego środka zaskarżenia nie dostrzegł, że prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w K. z 11.07.2014 r. (II Ko 1332/14), wydanym w formule kontrawencjonalizacyjnej (art. 50 ustawy z 27.09.2013 r. o zmianie ustawy kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw – Dz. U. z 2013 r., poz. 1247), zamieniono skazanemu T. G. karę 6 miesięcy pozbawienia wolności, orzeczoną wyrokiem Sądu Rejonowego w K. z 7.11.2007 r. (VI K 878/06; II Ka 24/08), na karę aresztu w rozmiarze 30 dni (k. 318). W związku z powyższym wyrok łączny Sądu Rejonowego w W. z dnia 8 kwietnia 2013 r. (sygn. akt III K 305/12) w pkt. III utracił moc. Kara łączna orzeczona w pkt. III wskazanego wyroku łącznego oparta była bowiem m.in. na karze jednostkowej pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego w K. z 7.11.2007 r. (VI K 878/06; II Ka 24/08) skazującym za przestępstwo z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. W związku z wydaniem w dniu 11.07.2014 r. (II Ko 1332/14) opisanego postanowienia przez Sąd Rejonowy w K., uległ zmianie jeden z wyroków stanowiących podstawę wyroku łącznego. Zaktualizował się  więc stan o jakim mowa w art. 575 § 2 k.p.k., co w konsekwencji  spowodowało utratę mocy
(ex lege)
wyroku łącznego  Sądu Rejonowego w W. z dnia 8 kwietnia 2013 r. (sygn. akt III K 305/12) co do  pkt. III.
Konsekwencją utraty mocy w powyższym zakresie (pkt. III) wyroku łącznego stała się niedopuszczalność (z mocy ustawy) kasacji w tej części. Oczywiste jest, że nadzwyczajny środek zaskarżenia pozostaje prawnie dopuszczalny jedynie wówczas, gdy istnieje substrat zaskarżenia. W tej sprawie substrat ten w części przestał istnieć, skoro doszło do utraty mocy wyroku łącznego w pkt. III, zaś ten właśnie punkt wyroku łącznego (oprócz pkt. II) został zaskarżony w kasacji. Wobec tego, w świetle treści art. 531 § 1 zd. I k.p.k. w zw. z art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 429 § 1 k.p.k., konieczne było wydanie rozstrzygnięcia zamieszczonego w pkt. 2 wyroku kasacyjnego.
Mając na uwadze treść art. 638 k.p.k., wydatkami postępowania kasacyjnego w części dotyczącej rozstrzygnięcia zamieszczonego w pkt. 2 wyroku Sądu Najwyższego, obciążono Skarb Państwa.
W toku dalszego postępowania Sąd Rejonowy, przy uwzględnieniu powyższych i poniższych wskazań, respektując obowiązujący zakaz
reformationis in peius
wynikający z kierunku nadzwyczajnego środka zaskarżenia wniesionego przez Prokuratora Generalnego (art. 443 k.p.k.),  przeprowadzi w toku rozprawy postępowanie dowodowe umożliwiające wydanie prawidłowego rozstrzygnięcia o przedmiocie procesu. Po zgromadzeniu odpowiednich dowodów i dokonaniu ich oceny uwzględniającej dyspozycję art. 7 k.p.k. sąd
meriti
wyda wyrok łączny i w razie konieczności uzasadni go zgodnie z art. 424 k.p.k.
Ponownie procedując Sąd Rejonowy powinien prawidłowo ustalić cezurę realnego zbiegu przestępstw. Najwcześniejszym wyrokiem, który w zaistniałym układzie procesowym należy mieć na uwadze, jest  wyrok Sądu Rejonowego w K. z dnia 22 grudnia 2006 r. (sygn. akt VI K 909/06). Skazano nim T. G.  za przestępstwo z art. 178 a § 1 k.k. popełnione w dniu 12 października 2006 r. m.in. na karę jednego roku i sześciu miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszaniem jej wykonania na okres próby wynoszący pięć lat. Choć kara z tego wyroku nie może być, mając na względzie wskazania art. 4 § 1 k.k. w zw. z art. 89 § 1 k.k., objęta węzłem kary łącznej (na co zwrócono już wyżej uwagę), to on właśnie wytycza w istniejącym obecnie układzie procesowym cezurę pierwszego realnego zbiegu przestępstw (zob. D. Kala, Zbiór orzeczeń z zakresu prawa karnego materialnego - część ogólna wraz z komentarzami [w:] D. Kala, A. Kiełtyka, D. Kuberski, R. Pelewicz, A. Pilch, J. Raglewski, M. Siwek pod red. J. Raglewskiego, Kraków 2014, s. 231 – 233).  Aktualizuje się tutaj bowiem sytuacja z art. 85 k.k. wyrażona treścią: „jeżeli sprawca popełnił dwa lub więcej przestępstw, zanim zapadł pierwszy wyrok, chociażby nieprawomocny, co do któregokolwiek z tych przestępstw (…)”.  Nie ma więc racji Prokurator Generalny, że cezurę realnego zbiegu określa wyrok Sądu Rejonowego w K. z 22.03.2007 r. (sygn. akt VI K 99/07).
Przed datą wydania wyroku VI K 909/06 (22 grudnia 2006 r.) zostały popełnione przestępstwa wynikające z wyroków opisanych wyżej w pkt. 16 - 22, 24 (w odniesieniu do tego wyroku, jak wcześniej wskazano,  doszło do zamiany kary pozbawienia wolności na karę aresztu), 27, 29 – 30. Oczywiście wyrok Sądu Rejonowego w K. z dnia 22 grudnia 2006 r. (sygn. akt VI K 909/06) stanowił będzie cezurę realnego zbiegu dopóty, dopóki nie nastąpi zatarcie skazania w tym zakresie (
vide
art. 76 k.k.). Tę ostatnią okoliczność zobowiązany jest mieć niezmiennie w swej optyce Sąd Rejonowy.
Natomiast kolejną chronologicznie cezurę realnego zbiegu przestępstw (zbieg nr 2) tworzy wyrok Sądu Rejonowego w K. z dnia 6.11.2007 r. (VII K 451/07). Przed datą tego wyroku popełnione zostały przestępstwa wynikające z wyroków opisanych wyżej w pkt. 25, 26, 28.
Sąd Rejonowy zobowiązany będzie także zbadać, czy zachodzą warunki do orzeczenia kary łącznej na bazie kary wynikającej z wyroku Sądu Rejonowego w P. (III K 1104/14), który zapadł po wydaniu, zaskarżonego kasacją, wyroku łącznego Sądu Rejonowego w W.
Kierując się przytoczoną wyżej argumentacją orzeczono jak w pkt. 1 i 2 wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI