III KK 351/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła kasacji Prokuratora Generalnego od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Gorlicach, który skazał P. P. za oszustwo i posłużenie się nierzetelnym dokumentem (art. 286 § 1 k.k. i art. 297 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.). Sąd Rejonowy, oprócz kary grzywny, orzekł również obowiązek naprawienia szkody na rzecz Ł. Banku Spółdzielczego w Ł. w kwocie 4 000 zł. Prokurator Generalny zarzucił rażące naruszenie prawa procesowego, wskazując, że roszczenie banku wynikające z tej samej umowy pożyczki zostało już prawomocnie zasądzone w postępowaniu cywilnym (sygn. akt I Nc 272/21), co wyłączało możliwość ponownego orzekania o naprawieniu szkody w procesie karnym na podstawie art. 415 § 1 k.p.k. Sąd Najwyższy przychylił się do stanowiska Prokuratora Generalnego, podkreślając klauzulę antykumulacyjną zawartą w art. 415 § 1 zd. 2 k.p.k., która zakazuje orzekania o naprawieniu szkody, jeśli roszczenie jest przedmiotem innego postępowania lub zostało już prawomocnie orzeczone. Sąd Najwyższy wskazał, że w aktach sprawy znajdował się prawomocny nakaz zapłaty z postępowania cywilnego dotyczący tej samej kwoty i tego samego zdarzenia faktycznego. Dodatkowo, Sąd Najwyższy zauważył, że oskarżona wpłaciła już część kwoty, co również wpływało na wysokość szkody. W konsekwencji, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżoną część wyroku nakazowego w zakresie obowiązku naprawienia szkody.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie zasady, że w postępowaniu karnym nie można orzec obowiązku naprawienia szkody, jeśli roszczenie zostało już prawomocnie zasądzone w postępowaniu cywilnym (klauzula antykumulacyjna z art. 415 § 1 k.p.k.).
Dotyczy sytuacji, gdy istnieje już prawomocne orzeczenie cywilne dotyczące tego samego roszczenia.
Zagadnienia prawne (1)
Czy w postępowaniu karnym można orzec obowiązek naprawienia szkody, jeśli roszczenie wynikające z popełnienia przestępstwa zostało już prawomocnie zasądzone w postępowaniu cywilnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zgodnie z art. 415 § 1 k.p.k. (klauzula antykumulacyjna), nie można orzec obowiązku naprawienia szkody w procesie karnym, jeżeli roszczenie jest przedmiotem innego postępowania lub zostało już prawomocnie orzeczone.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na przepis art. 415 § 1 zd. 2 k.p.k., który kategorycznie zakazuje rozstrzygania w różnych postępowaniach o tym samym roszczeniu wynikającym z przestępstwa i kumulowania tytułów egzekucyjnych. W analizowanej sprawie istniało prawomocne orzeczenie sądu cywilnego dotyczące tego samego roszczenia, co wyłączało możliwość orzekania w procesie karnym.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. P. | osoba_fizyczna | oskarżona |
| Ł. Bank Spółdzielczy w Ł. | spółka | pokrzywdzony |
| Prokurator Generalny | organ_państwowy | skarżący |
Przepisy (7)
Główne
k.k. art. 286 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 297 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 11 § § 2
Kodeks karny
k.p.k. art. 415 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Zakazuje orzekania obowiązku naprawienia szkody, zadośćuczynienia lub nawiązki, jeżeli roszczenie wynikające z popełnienia przestępstwa jest przedmiotem innego postępowania albo o roszczeniu tym prawomocnie orzeczono.
Pomocnicze
k.k. art. 37a § § 1
Kodeks karny
Umożliwił orzeczenie kary wolnościowej w miejsce kary pozbawienia wolności, z obligatoryjnym orzeczeniem obok niej jednego ze środków: karnego, kompensacyjnego lub przepadku (w brzmieniu obowiązującym do 30.09.2023).
k.p.k. art. 535 § § 5
Kodeks postępowania karnego
k.k. art. 46 § § 1
Kodeks karny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Roszczenie banku o naprawienie szkody zostało już prawomocnie zasądzone w postępowaniu cywilnym, co wyłącza możliwość orzekania o tym samym roszczeniu w procesie karnym na podstawie art. 415 § 1 k.p.k.
Godne uwagi sformułowania
klauzula zakazująca orzekania w procesie karnym obowiązku naprawienia szkody, zadośćuczynienia za doznaną krzywdę lub nawiązki, na rzecz pokrzywdzonego, jeżeli roszczenie wynikające z popełnienia przestępstwa jest przedmiotem innego postępowania albo o roszczeniu tym prawomocnie orzeczono. • kategoryczny (bezwzględny) zakaz rozstrzygania w różnych postępowaniach o tym samym roszczeniu wynikającym z przestępstwa i w konsekwencji kumulowania tytułów egzekucyjnych wynikających z różnych orzeczeń. • klauzula antykumulacyjna
Skład orzekający
Tomasz Artymiuk
przewodniczący
Małgorzata Gierszon
sprawozdawca
Marek Pietruszyński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że w postępowaniu karnym nie można orzec obowiązku naprawienia szkody, jeśli roszczenie zostało już prawomocnie zasądzone w postępowaniu cywilnym (klauzula antykumulacyjna z art. 415 § 1 k.p.k.)."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy istnieje już prawomocne orzeczenie cywilne dotyczące tego samego roszczenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa ilustruje ważną zasadę procesową dotyczącą unikania dublowania postępowań i tytułów egzekucyjnych, co ma istotne znaczenie praktyczne dla prawników.
“Czy można dochodzić odszkodowania dwa razy? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 4000 PLN
naprawienie_szkody: 4000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.