III KK 350/19

Sąd Najwyższy2020-07-09
SNKarnewykroczeniaŚrednianajwyższy
wykroczeniezakaz prowadzenia pojazdówśrodek karnykasacjaSąd Najwyższyprawo karne wykonawczeokres zakazu

Sąd Najwyższy uchylił wyrok nakazowy w części dotyczącej zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych z powodu braku określenia jego okresu i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w B., który orzekł karę grzywny oraz zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych. Kasacja dotyczyła braku wskazania okresu obowiązywania zakazu, co stanowiło naruszenie przepisów prawa materialnego. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej zakazu i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy w składzie orzekającym w Izbie Karnej rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na korzyść ukaranego M. K. od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w B. z dnia 12 lutego 2019 r. Sąd Rejonowy uznał obwinionego za winnego popełnienia wykroczenia z art. 86 § 1 k.w. i in., wymierzając karę grzywny w wysokości 1000 zł oraz orzekając zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych. Wyrok uprawomocnił się bez zaskarżenia. Prokurator Generalny zarzucił orzeczeniu rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 29 § 1 k.w. w zw. z art. 28 § 1 pkt 1 k.w., polegające na orzeczeniu zakazu prowadzenia pojazdów bez wskazania jego okresu, podczas gdy przepisy te obligują sąd do określenia czasu obowiązywania zakazu w miesiącach lub latach, od 6 miesięcy do 3 lat. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście zasadną, stwierdzając rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, które istotnie wpłynęło na treść wyroku. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej zakazu prowadzenia pojazdów i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania, wskazując na konieczność przestrzegania ustawowych granic wymiaru środka karnego oraz uwzględnienia okresu już wykonanego zakazu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, orzeczenie zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych bez wskazania jego okresu stanowi rażące naruszenie prawa materialnego.

Uzasadnienie

Przepis art. 29 § 1 k.w. w zw. z art. 28 § 1 pkt 1 k.w. obliguje sąd do określenia w wyroku czasu obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów w miesiącach lub latach, w granicach od 6 miesięcy do 3 lat. Brak wskazania okresu zakazu jest istotnym naruszeniem prawa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

M. K.

Strony

NazwaTypRola
M. K.osoba_fizycznaukaranego

Przepisy (12)

Główne

k.w. art. 86 § § 1

Kodeks wykroczeń

k.w. art. 92 § § 1

Kodeks wykroczeń

k.w. art. 94 § § 1

Kodeks wykroczeń

k.w. art. 9 § § 1

Kodeks wykroczeń

k.w. art. 29 § § 1

Kodeks wykroczeń

Zakaz prowadzenia pojazdów wymierza się w miesiącach lub latach, na okres od 6 miesięcy do 3 lat. Sąd jest zobligowany do wskazania wymiaru tego zakazu.

k.w. art. 28 § § 1 pkt 1

Kodeks wykroczeń

Pomocnicze

k.p.k. art. 535 § § 5

Kodeks postępowania karnego

k.k.w. art. 13 § § 1

Kodeks karny wykonawczy

k.p.k. art. 538 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.w. art. 112

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

k.p.k. art. 638

Kodeks postępowania karnego

k.p.w. art. 121 § § 1

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Argumenty

Skuteczne argumenty

Orzeczenie zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych bez wskazania jego okresu stanowi rażące naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 29 § 1 k.w. w zw. z art. 28 § 1 pkt 1 k.w.).

Godne uwagi sformułowania

rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, które w istotny wręcz sposób rzutowało na treść zaskarżonego wyroku obowiązkiem sądu orzekającego zakaz prowadzenia pojazdów, o którym mowa w art. 28 § 1 pkt 1 k.w., jest określenie w wyroku – i to we wskazanych granicach - czasu obowiązywania tego zakazu Nie wchodzi więc w rachubę doprecyzowanie dopiero w postępowaniu wykonawczym okresu przedmiotowego zakazu domaganie się określenia czasu trwania środka karnego w sytuacji, gdy w wyroku okres ten nie został określony, jest działaniem na korzyść obwinionego, bowiem brak określenia czasu sprawia, iż orzeczony środek obowiązywałby bez żadnych ograniczeń czasowych, bezterminowo

Skład orzekający

Dariusz Świecki

przewodniczący-sprawozdawca

Piotr Mirek

członek

Małgorzata Wąsek-Wiaderek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących orzekania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych jako środka karnego, w szczególności wymogu określenia jego okresu."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie wykroczeń i środków karnych w postępowaniu w sprawach o wykroczenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy istotnego błędu proceduralnego w orzekaniu środka karnego, co ma praktyczne znaczenie dla prawników zajmujących się sprawami wykroczeniowymi. Pokazuje, jak ważne jest precyzyjne stosowanie przepisów.

Brak okresu zakazu prowadzenia pojazdów? Sąd Najwyższy wyjaśnia, dlaczego to błąd!

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt III KK 350/19
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 9 lipca 2020 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Dariusz Świecki (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Piotr Mirek
‎
SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek
w sprawie
M. K.
ukaranego z art. 86 § 1 k.w. i in.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
w dniu 9 lipca 2020 r.,
kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść ukaranego
od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w B. z dnia 12 lutego 2019 r., sygn. akt IV W (…),
1. uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia o środku karnym zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych i w tym zakresie przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w B. do ponownego rozpoznania;
2. wydatkami postępowania kasacyjnego obciąża Skarb Państwa.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w B., wyrokiem nakazowym z dnia 12 lutego 2019 r., sygn. akt IV W (…), uznał obwinionego M. K. za winnego popełnienia zarzucanych czynów, z tym ustaleniem, że stanowią one jedno wykroczenie kwalifikowane z art. 86 § 1 k.w. i art. 92 § 1 k.w. i art. 94 § 1 k.w. w zw. z art. 9 § 1 k.w. i za to wymierzył mu karę grzywny w wysokości 1.000 zł. Nadto, orzekł wobec obwinionego zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, a także rozstrzygnął o kosztach sądowych.
Wyrok ten uprawomocnił się bez zaskarżenia w dniu 20 marca 2019 r.
Z kasacją od tego orzeczenia, zaskarżając je w części dotyczącej orzeczonego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, na korzyść ukaranego, wystąpił Prokurator Generalny. Orzeczeniu temu zarzucił rażące i mające istotny wpływ na jego treść naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 29 § 1 k.w. w zw. z art. 28 § 1 pkt 1 k.w., polegające na orzeczeniu wobec obwinionego M. K. środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych bez wskazania okresu obowiązywania tego zakazu, podczas gdy przepis art. 29 § 1 k.w. wskazuje, że zakaz prowadzenia pojazdów określony w art. 28 § 1 pkt 1 k.w. wymierza się w miesiącach lub latach, na okres od 6 miesięcy do lat 3, co obliguje sąd do wskazania wymiaru tego zakazu przez określenie czasookresu obowiązywania tego środka.
Wywodząc w ten sposób, skarżący wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Rejonowemu w B. do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja jest w całości oczywiście zasadna i w związku z tym podlega uwzględnieniu na posiedzeniu, o jakim mowa w art. 535 § 5 k.p.k.
Bez wątpienia doszło do rażącego naruszenia art. 29 § 1 k.w., które w istotny wręcz sposób rzutowało na treść zaskarżonego wyroku. Przepis ten stanowi bowiem, że zakaz prowadzenia pojazdów wymierza się w miesiącach lub latach, na okres od 6 miesięcy do 3 lat. Tym samym obowiązkiem sądu orzekającego zakaz prowadzenia pojazdów, o którym mowa w art. 28 § 1 pkt 1 k.w., jest określenie w wyroku – i to we wskazanych granicach - czasu obowiązywania tego zakazu. Nie wchodzi więc w rachubę doprecyzowanie dopiero w postępowaniu wykonawczym okresu przedmiotowego zakazu w trybie, o jakim mowa w art. 13 § 1 k.k.w. Zgodzić się przy tym należy z utrwalonym już w orzecznictwie poglądem, że domaganie się określenia czasu trwania środka karnego w sytuacji, gdy w wyroku okres ten nie został określony, jest działaniem na korzyść obwinionego, bowiem brak określenia czasu sprawia, iż orzeczony środek obowiązywałby bez żadnych ograniczeń czasowych, bezterminowo (zob. np. wyroki SN: z dnia 14 października 2014 r., III KK 125/14 czy z dnia 30 marca 2015 r., II KK 75/15).
Ze wskazanych tu względów rozstrzygnięcie o przedmiotowym środku karnym zawarte w wyroku Sądu Rejonowego w B. ostać się nie mogło. Dlatego też Sąd Najwyższy uchylił je i przekazał sprawę w tym tylko zakresie temu Sądowi do ponownego rozpoznania.
W postępowaniu ponownym Sąd ten zobligowany będzie do przestrzegania określonych ustawowo granic wymiaru omawianego środka karnego. Nadto, Sąd baczył będzie na kierunek kasacji i okoliczność, że zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych obowiązuje od uprawomocnienia się orzeczenia. Orzekając zaś zakaz nakłada się obowiązek zwrotu dokumentu uprawniającego do prowadzenia pojazdu, jeżeli dokument ten nie został zatrzymany; wtedy to do chwili wykonania tego obowiązku okres, na który orzeczono zakaz, nie biegnie (art. 29 § 3 k.w.). Stosownie zaś do art. 538 § 1 k.p.k. w zw. z art. 112 k.p.w. z chwilą uchylenia wyroku wykonanie środka karnego ustaje, a środek karny już wykonany zalicza się odpowiednio na poczet nowo orzeczonego środka karnego.
A maiori ad minus
, okres, w jakim doszło już do wykonania przez ukaranego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, należy zatem zaliczyć mu na poczet ponownie orzeczonego środka tego rodzaju. Brak jest przy tym przeszkód prawnych, aby w ponownym postępowaniu sprawa w przekazanym zakresie znów została skierowana do trybu nakazowego.
Orzeczenie o wydatkach związanych z kasacją Prokuratora Generalnego oparto na podstawie art. 638 k.p.k. w zw. z art. 121 § 1 k.p.w.
Z tych wszystkich względów, orzeczono jak w wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI