III KK 232/20

SN
Sygn. akt III KK 232/20
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 19 października 2020 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Zbigniew Puszkarski (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Kazimierz Klugiewicz
‎
SSN Marek Pietruszyński
Protokolant Patrycja Kotlarska
w sprawie
Z. K.
‎
wobec którego warunkowo umorzono postępowanie o czyn z art. 62 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
‎
w dniu 19 października 2020 r.,
‎
kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść oskarżonego
‎
od wyroku Sądu Rejonowego w B.
‎
z dnia 26 sierpnia 2019 r., sygn. akt II K (…),
uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w B .
UZASADNIENIE
Prokurator Prokuratury Rejonowej w B.  skierował do właściwego sądu określony w art. 336 § 1 k.p.k. wniosek o warunkowe umorzenie postępowania karnego wobec Z.  K., któremu przedstawiono zarzut, że w dniu 1 kwietnia 2019 r. w B.  przy ul. N. , woj. (…), wbrew przepisom ustawy, posiadał plastikowy woreczek z zawartością ziela konopi innych niż włókniste o masie netto 0,27 grama, co stanowi wypadek mniejszej wagi, tj. popełnienia czynu z art. 62 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii.
Sąd Rejonowy w B. wyrokiem z dnia 26 sierpnia 2019 r., sygn. akt II K (…), ustalając, że Z.  K. dopuścił się zarzucanego mu czynu stanowiącego występek z art. 62 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii oraz że wina i społeczna szkodliwość tego czynu nie są znaczne, na podstawie art. 66 § 1 i 2 k.k. w zw. z art. 67 § 1 k.k. postępowanie karne warunkowo umorzył na okres próby 1 roku od uprawomocnienia się orzeczenia. Nadto orzekł:
- podstawie art. 70 ust. 2 wymienionej ustawy i art. 45a § 1 k.k. przepadek na rzecz Skarbu Państwa dowodu rzeczowego w postaci woreczka plastikowego z zawartością suszu roślinnego o masie netto 0,27 grama;
- na podstawie art. 67 § 3 k.k. i art. 39 pkt 7 k.k. kwotę 500 zł tytułem świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej.
Zasądził od Z. K. na rzecz Skarbu Państwa 60 zł tytułem opłaty i obciążył go pozostałymi kosztami sądowymi.
Wyrok nie został zaskarżony przez żadną ze stron i uprawomocnił się w dniu 3 września 2019 r.
Kasację od tego wyroku wniósł Prokurator Generalny. Na podstawie art. 521 § 1 k.p.k. zaskarżył wyrok w całości, na niekorzyść Z.  K., zarzucając „rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa karnego materialnego - art. 66 § 1 k.k., polegające na wydaniu wobec oskarżonego Z. K. wyroku warunkowo umarzającego postępowanie karne o czyn z art. 62 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii
, pomimo braku spełnienia określonej w tym przepisie przesłanki uprzedniej niekaralności sprawcy za przestępstwo umyślne”.
Podnosząc tak sformułowany zarzut, Prokurator Generalny wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w B.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja, wniesiona w dniu 3 sierpnia 2020 r., zatem przed upływem roku od daty uprawomocnienia się orzeczenia (art. 524 § 3 k.p.k.), jest zasadna w stopniu oczywistym, co przy zastosowaniu art. 535 § 5 k.p.k. pozwoliło uwzględnić ją w całości na posiedzeniu bez udziału stron.
Zgodzić się należy z Prokuratorem Generalnym, że zaskarżony wyrok jest wadliwy, gdyż zapadł z rażącym naruszeniem art. 66 § 1 k.k. Przepis ten stanowi, że sąd może warunkowo umorzyć postępowanie karne, jeżeli wina i społeczna szkodliwość czynu nie są znaczne, okoliczności jego popełnienia nie budzą wątpliwości, a postawa sprawcy niekaranego za przestępstwo umyślne, jego właściwości i warunki osobiste oraz dotychczasowy sposób życia uzasadniają przypuszczenie, że pomimo umorzenia postępowania będzie przestrzegał porządku prawnego, w szczególności nie popełni przestępstwa.
W przypadku Z.  K. przynajmniej jedna z koniecznych przesłanek warunkowego umorzenia postępowania – brak uprzedniej karalności za przestępstwo umyślne – nie była spełniona. Prokurator Generalny przedstawił bowiem wyrok Sądu Rejonowego w B.  z dnia 31 lipca 2019 r., sygn. akt II K (…), mocą którego Z.  K. za czyn z art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii został skazany na karę 4 miesięcy ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 20 godzin w stosunku miesięcznym. Wyrok ten uprawomocnił się z dniem 8 sierpnia 2019 r., tj. przed wydaniem przez Sąd Rejonowy w B. w dniu 26 sierpnia 2019 r. wyroku w niniejszej sprawie, co wykluczało uwzględnienie wniosku prokuratora i warunkowe umorzenie postępowania wobec Z.  K.
Faktem jest, że prokurator kierując wniosek o warunkowe umorzenie postępowania karnego oraz Sąd Rejonowy orzekający w przedmiotowej sprawie dysponowali datowaną 1 kwietnia 2019 r. informacją Krajowego Rejestru Karnego, z której wynikało, że Z.  K. nie figuruje w Kartotece Karnej tego Rejestru (k. 36 akt sprawy). Trzeba jednak zaznaczyć, że warunek uprzedniej niekaralności sprawcy za przestępstwo umyślne ma charakter obiektywny oraz bezwzględny i nie zależy od stanu wiedzy sądu rozpoznającego sprawę (zob. np. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 8 kwietnia 2009 r., IV KK 408/08; z dnia 1 lutego 2011 r., IV KK 406/10; z dnia 1 czerwca 2016 r., V KK 61/16; z dnia 27 czerwca 2018 r., III KK 432/17) oraz że wydając wyrok sąd powinien dołożyć należytej staranności, aby poczynić prawidłowe ustalenia w zakresie uprzedniej karalności oskarżonego (zob. wymieniony wyrok Sądu Najwyższego z dnia 1 czerwca 2016 r., V KK 61/16). Przyjmuje się również, że zastosowanie instytucji, o której mowa w art. 66 § 1 k.k. wchodzi w rachubę, gdy sprawca jest niekarany za przestępstwo umyślne w dacie orzekania o warunkowym umorzeniu postępowania, a nie w dacie popełnienia zarzuconego mu przestępstwa (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 1 października 2010 r., II KK 141/10, OSNKW 2010, z. 11, poz. 102).
Stwierdzone w niniejszej sprawie naruszenie prawa jest rażące i miało istotny wpływ na treść wyroku, albowiem jego skutkiem było niedopuszczalne warunkowe umorzenie postępowania karnego wobec Z. K.. W tym stanie rzeczy należało uchylić zaskarżony kasacją wyrok i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w B. , który wyda orzeczenie zgodne z prawem.