III KK 349/17

Sąd Najwyższy2017-09-12
SNKarneprzestępstwa skarboweŚrednianajwyższy
kasacjaprzestępstwo skarbowegry hazardoweurząd celnyakt oskarżeniak.k.s.Sąd Najwyższypostępowanie karne

Sąd Najwyższy oddalił kasację obrońcy skazanego w sprawie o przestępstwo skarbowe, uznając ją za oczywiście bezzasadną z uwagi na prawidłowe wniesienie aktu oskarżenia przez Urząd Celny w obowiązującym wówczas stanie prawnym.

Obrońca skazanego T.P. wniósł kasację od wyroku utrzymującego w mocy skazanie za przestępstwo skarbowe, zarzucając błąd proceduralny polegający na braku skargi uprawnionego oskarżyciela, gdyż akt oskarżenia wniósł Urząd Celny. Sąd Najwyższy oddalił kasację, stwierdzając, że w dacie wniesienia aktu oskarżenia (15 maja 2014 r.) finansowy organ postępowania przygotowawczego był do tego uprawniony zgodnie z obowiązującym wówczas brzmieniem art. 155 § 1 k.k.s., a późniejsze zmiany stanu prawnego nie miały zastosowania.

Sprawa dotyczyła kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego T.P. od wyroku Sądu Okręgowego w R., który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w K. skazujący T.P. za przestępstwo skarbowe z art. 107 § 1 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. i in. Obrońca zarzucił uchybienie stanowiące bezwzględną przyczynę odwoławczą (art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k.), polegające na braku skargi uprawnionego oskarżyciela, ponieważ akt oskarżenia wniósł Urząd Celny, a jego wniosek o przedłużenie postępowania nie został zatwierdzony przez prokuratora. Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną. W uzasadnieniu wskazano, że w dacie wniesienia aktu oskarżenia przez Urząd Celny (15 maja 2014 r.) obowiązywał stan prawny pozwalający finansowemu organowi postępowania przygotowawczego na samodzielne sporządzenie i wniesienie aktu oskarżenia w ciągu 14 dni od zamknięcia dochodzenia, z obowiązkiem zawiadomienia prokuratora. Zmiany prawne, które weszły w życie 1 lipca 2015 r. i wprowadziły obligatoryjny nadzór prokuratora, nie miały zastosowania do niniejszej sprawy. Sąd Najwyższy odwołał się do licznych orzeczeń potwierdzających to stanowisko.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, Urząd Celny był uprawniony do wniesienia aktu oskarżenia, ponieważ w dacie jego wniesienia (15 maja 2014 r.) obowiązywał stan prawny pozwalający na takie działanie, a późniejsze zmiany prawne wprowadzające obligatoryjny nadzór prokuratora nie miały zastosowania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że obrońca błędnie zastosował uchwałę I KZP 13/15, która odnosiła się do innego stanu prawnego. W dacie wniesienia aktu oskarżenia przez Urząd Celny, zgodnie z art. 155 § 1 k.k.s. w ówczesnym brzmieniu, organ ten był uprawniony do jego sporządzenia i wniesienia, mając jedynie obowiązek zawiadomienia prokuratora. Zmiany prawne z 1 lipca 2015 r. nie miały wpływu na skuteczność wniesionego wcześniej aktu oskarżenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie kasacji

Strona wygrywająca

Skarb Państwa (w domyśle)

Strony

NazwaTypRola
T.P.osoba_fizycznaskazany
H. Sp. z o.o.spółkainterwenient
E.P.osoba_fizycznawspółoskarżony
L.H.osoba_fizycznawspółoskarżony
Urząd Celnyorgan_państwowyoskarżyciel
Prokuratororgan_państwowynadzór nad postępowaniem
Naczelnik (...) Urzędu Celno – Skarbowego w W.organ_państwowystrona postępowania kasacyjnego

Przepisy (12)

Główne

k.k.s. art. 107 § 1

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 6 § 2

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 9 § 1

Kodeks karny skarbowy

k.p.k. art. 439 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 17 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 535 § 3

Kodeks postępowania karnego

k.k.s. art. 155 § 1

Kodeks karny skarbowy

W brzmieniu obowiązującym w dacie wniesienia aktu oskarżenia przez Urząd Celny, uprawniał do samodzielnego sporządzenia i wniesienia aktu oskarżenia.

Pomocnicze

u.o.g.h. art. 6 § 1

Ustawa o grach hazardowych

u.o.g.h. art. 2 § 3

Ustawa o grach hazardowych

u.o.g.h. art. 2 § 4

Ustawa o grach hazardowych

u.o.g.h. art. 2 § 5

Ustawa o grach hazardowych

Ustawa z dnia 27 września 2013 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego i niektórych innych ustaw

Zmiana stanu prawnego wprowadzająca obligatoryjny nadzór prokuratora, która weszła w życie 1 lipca 2015 r.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Akt oskarżenia wniesiony przez Urząd Celny w dniu 15 maja 2014 r. był skuteczny, ponieważ obowiązywał wówczas stan prawny pozwalający na takie działanie.

Odrzucone argumenty

Akt oskarżenia wniesiony przez Urząd Celny był nieskuteczny z powodu braku skargi uprawnionego oskarżyciela, gdyż postępowanie było przedłużane przez prokuratora, co uruchamiało obligatoryjny nadzór prokuratorski i pozbawiało Urząd Celny uprawnień do samodzielnego wnoszenia aktu oskarżenia.

Godne uwagi sformułowania

kasację jako oczywiście bezzasadną nie może znaleźć zastosowania w niniejszej sprawie albowiem odnosi się ono do innego stanu prawnego finansowy organ postępowania przygotowawczego w ciągu 14 dni od zamknięcia dochodzenia był uprawniony do sporządzenia aktu oskarżenia i wniesienia go do właściwego sądu

Skład orzekający

Piotr Mirek

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących uprawnień finansowych organów postępowania przygotowawczego do wnoszenia aktu oskarżenia w sprawach o przestępstwa skarbowe w kontekście zmian stanu prawnego."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed 1 lipca 2015 r. i specyficznej sytuacji, gdy akt oskarżenia wniósł Urząd Celny.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w prawie karnym skarbowym, a mianowicie uprawnień organów do wnoszenia aktu oskarżenia. Choć rozstrzygnięcie jest zgodne z utrwalonym orzecznictwem, pokazuje dynamikę zmian prawnych i potrzebę precyzyjnej analizy stanu prawnego.

Czy Urząd Celny mógł sam wnieść akt oskarżenia? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczową kwestię w prawie karnym skarbowym.

0

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III KK 349/17
POSTANOWIENIE
Dnia 12 września 2017 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Piotr Mirek
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 12 września 2017 r.,
sprawy
T.P.
skazanego z art. 107 § 1 k.k.s. i in.
z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego
od wyroku Sądu Okręgowego w R.
z dnia 22 listopada 2016 r., sygn. akt V Ka (…),
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w K.  z dnia 16 kwietnia 2015 r., sygn. akt II K (…),
p o s t a n o w i ł
1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną,
2. obciążyć skazanego kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego
.
UZASADNIENIE
T. P.  został oskarżony o to, że jako współpracownik firmy H. Sp. z o.o. ul. C. , w  W., co najmniej od dnia 1 lutego 2013 r. do dnia 28 lutego 2013 r., wspólnie i w porozumieniu z E.P. i L.H., w B., ul. W., w K., prowadził gry losowe, na urządzeniach elektronicznych o cechach automatów o nazwach A.  nr (…) oraz A. nr (…)1, wbrew przepisom art. 6 ust. 1 w zw. z art. 2 ust. 3, 4 i 5 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. nr 201, poz. 1540 z 2009 r.), tj. o przestępstwo skarbowe z art. 107 § 1 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. w zw. z art. 9 § 1 k.k.s.
Wyrokiem Sądu Rejonowego w K.  z dnia 16 kwietnia 2015 r., sygn. akt II K (…) oskarżonego T.P. uznano za winnego zarzucanego mu aktem oskarżenia czynu, tj. przestępstwa skarbowego z art. 107 § 1 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k. (należy przyjąć, iż wskazanie przepisu k.k. a nie k.k.s. miało charakter oczywistej omyłki pisarskiej) w zw. z art. 9 k.k.s. i za to na podstawie art. 107 § 1 k.k.s. w zw. z art. 23 § 3 k.k.s.  skazano go na karę grzywny w wymiarze 100 stawek dziennych po 100 złotych każda stawka. Obciążono też oskarżonego kosztami sądowymi.
Apelacje od powyższego wyroku wnieśli pełnomocnik interwenienta H. Sp. z o.o. i obrońca oskarżonego.
Sąd Okręgowy w R., po rozpoznaniu apelacji, wyrokiem z dnia 22 listopada 2016 r., sygn. akt V Ka (…), utrzymał w mocy zaskarżony wyrok.
Od powyższego wyroku kasację wywiódł obrońca skazanego zarzucając uchybienie stanowiące bezwzględną przyczynę odwoławczą opisaną w art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k., polegające na utrzymaniu w mocy skazującego oskarżonego wyroku Sądu Rejonowego w K.  z dnia 16 kwietnia 2015 r., sygn. akt II K (…), pomimo zaistnienia okoliczności z art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k. wyłączającej postępowanie przeciwko oskarżonemu, w postaci braku skargi uprawnionego oskarżyciela, w sytuacji, gdy akt oskarżenia wniósł Urząd Celny, a postępowanie było przedłużane decyzją właściwego prokuratora, zaś w świetle uchwały w sprawie I KZP 13/15 Sąd Najwyższy uznał, iż przedłużenie przez prokuratora czasu trwania dochodzenia, oznacza, że od tego momentu, to do prokuratora należy wnoszenie aktu oskarżenia, jak i jego surogatów, gdyż wniosek urzędu celnego o przedłużenie postępowania na okres ponad 6 miesięcy, uruchamia obligatoryjny nadzór prokuratora nad danym postępowaniem ze wszystkimi wynikającymi z tego faktu skutkami prawnymi, łącznie z pozbawieniem urzędu celnego możliwości samodzielnego sporządzania i wnoszenia aktu oskarżenia, który jednak w tej sprawie nie został zatwierdzony przez Prokuratora i nie stanowi skargi uprawnionej.
W konkluzji kasacji obrońca wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego w R. oraz utrzymanego nim w mocy wyroku Sądu Rejonowego w K. oraz umorzenie postępowania sądowego z uwagi na przeszkodę dla jego prowadzenia, o której mowa w art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k.
W pisemnej odpowiedzi na kasację Naczelnik (…) Urzędu Celno – Skarbowego w W.  wniósł o jej oddalenie, jako oczywiście bezzasadnej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja okazała się oczywiście bezzasadna w rozumieniu art. 535 § 3 k.p.k. Wbrew twierdzeniom obrońcy spełnione zostały przesłanki do wniesienia aktu oskarżenia przez Urząd Celny. Stanowisko obrońcy, oparte na uchwale Sądu Najwyższego z dnia 28 stycznia 2016 r., sygn. akt I KZP 13/15 (OSNKW 2016/3/17), nie może znaleźć zastosowania w niniejszej sprawie albowiem odnosi się ono do innego stanu prawnego niż ten, na gruncie którego finansowy organ postępowania przygotowawczego skierował do sądu akt oskarżenia. W sprawie nie zaistniała zatem bezwzględna przesłanka odwoławcza opisana w art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k.
Za prawidłowe i mające zastosowanie do stanu faktycznego zaistniałego w niniejszej sprawy uznać należy stanowisko prezentowane w licznych orzeczeniach Sądu Najwyższego (np. postanowienie z dnia 16 marca 2017 r., sygn. akt V KK 20/17,
LEX nr 2254807, wyrok z dnia 22 lutego 2017 r., IV KK 225/17, LEX nr 2258047), w myśl którego
sygnalizacja wskazywanego przez obrońcę uchybienia jest całkowicie nietrafna, gdyż pomija stan prawny obowiązujący w dacie wniesienia aktu oskarżenia przez Urząd Celny, tj. w dniu 15 maja 2014 r. Zgodnie z art. 155 § 1 k.k.s. w ówczesnym brzmieniu, finansowy organ postępowania przygotowawczego w ciągu 14 dni od zamknięcia dochodzenia był uprawniony do sporządzenia aktu oskarżenia i wniesienia go do właściwego sądu. Miał jedynie przy tym obowiązek zawiadomienia prokuratora o wniesieniu aktu oskarżenia i doręczenia jego odpisu. Jak wynika z akt sprawy, przesłanki wniesienia aktu oskarżenia przez Urząd Celny zostały spełnione. Dlatego też zmiana stanu prawnego obejmująca uregulowania dotyczące uprawnień prokuratora i finansowych organów postępowania przygotowawczego w zakresie wnoszenia aktu oskarżenia w sprawach o przestępstwa skarbowe, która nastąpiła z dniem 1 lipca 2015 r. (ustawa z dnia 27 września 2013 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego i niektórych innych ustaw), nie mogła mieć wpływu na skuteczność wniesionego wcześniej aktu oskarżenia. Wnioski, które skarżący wyprowadza z treści uzasadnienia powołanej uchwały Sądu Najwyższego (I KZP 13/15), miałyby oparcie tylko w stanie prawnym ukształtowanym po 1 lipca 2015 r., o ile dotyczyłyby wniesienia aktu oskarżenia finansowego organu postępowania przygotowawczego po tej dacie.
Mając na uwadze fakt, że wyrażone w kasacji stanowisko obrońcy dotyczy innego stanu prawnego niż ten, który miał zastosowanie w niniejszej sprawie należało oddalić kasację, jako oczywiście bezzasadną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI