III KK 344/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez pełnomocnika oskarżyciela prywatnego od wyroku Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 28 czerwca 2024 r., sygn. akt IX Ka 1931/23, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Kielcach z dnia 10 sierpnia 2023 r., sygn. akt II K 603/22. Wyrok sądu pierwszej instancji umorzył postępowanie karne wobec A.S. o czyn z art. 216 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k., uznając go za społecznie nieznaczny. Kasacja zarzucała rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym art. 115 § 2 k.k. i art. 1 § 2 k.k., poprzez niewłaściwe zastosowanie i uznanie znikomej społecznej szkodliwości czynu, a także naruszenie przepisów prawa procesowego, w tym art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k. Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną. W uzasadnieniu wskazano, że nie doszło do obrazy przepisów prawa karnego materialnego, a sądy obu instancji prawidłowo oceniły stopień społecznej szkodliwości czynu, uwzględniając szczególne uwarunkowania konfliktu między stronami. Sąd Najwyższy podkreślił, że ocena stopnia społecznej szkodliwości czynu jest kwestią ustaleń faktycznych, które zasadniczo pozostają poza kognicją kasacyjną, a sądy prawidłowo zastosowały art. 1 § 2 k.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 3 k.p.k. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania nastąpiło na podstawie art. 637a w zw. z art. 636 § 1 k.p.k.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie stosowania art. 1 § 2 k.k. w sprawach o znieważenie, zwłaszcza w kontekście długotrwałych konfliktów między stronami.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i oceny społecznej szkodliwości w konkretnym przypadku.
Zagadnienia prawne (2)
Czy czyn kwalifikowany z art. 216 § 1 k.k. może zostać umorzony na podstawie art. 1 § 2 k.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 3 k.p.k. z uwagi na znikomą społeczną szkodliwość, nawet jeśli słowa użyte przez oskarżoną miały charakter znieważający?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, czyn może zostać umorzony, jeśli sądy prawidłowo ocenią, że jego społeczna szkodliwość jest znikoma, uwzględniając wszystkie okoliczności sprawy, w tym kontekst konfliktu między stronami.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że sądy obu instancji prawidłowo oceniły stopień społecznej szkodliwości czynu, uwzględniając długotrwały konflikt między stronami, brak porozumienia co do opieki nad dzieckiem i inne okoliczności, które uzasadniały zastosowanie art. 1 § 2 k.k. Sąd podkreślił, że ocena społecznej szkodliwości jest kwestią ustaleń faktycznych, a nie obrazy prawa materialnego.
Czy sąd odwoławczy prawidłowo rozpoznał zarzuty apelacji dotyczące oceny społecznej szkodliwości czynu, w tym uwzględnienia braku uprzedniej karalności oskarżonej i kontekstu konfliktu między stronami?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd odwoławczy prawidłowo rozpoznał zarzuty apelacji, wykazując powody uwzględnienia bądź nieuwzględnienia poszczególnych zarzutów i dokonując ponownej oceny normatywnych przesłanek oceny społecznej szkodliwości.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że sąd odwoławczy nie naruszył przepisów prawa procesowego, w tym art. 433 § 2 k.p.k., ponieważ nie miał obowiązku ponawiania analizy całego materiału dowodowego, lecz wykazał powody uwzględnienia lub nieuwzględnienia zarzutów apelacji. Sąd odwoławczy dokonał powtórnej oceny przesłanek społecznej szkodliwości, dochodząc do wniosków tożsamych z sądem pierwszej instancji.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A.S. | osoba_fizyczna | oskarżona |
| W.N. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony/oskarżyciel prywatny |
Przepisy (17)
Główne
k.k. art. 1 § § 2
Kodeks karny
Umorzenie postępowania z powodu znikomej społecznej szkodliwości czynu.
k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 3
Kodeks postępowania karnego
Okoliczność wyłączająca ściganie karne - znikoma społeczna szkodliwość czynu.
k.k. art. 216 § § 1
Kodeks karny
Przestępstwo zniewagi.
k.k. art. 115 § § 2
Kodeks karny
Kryteria oceny społecznej szkodliwości czynu.
Pomocnicze
k.k. art. 12 § § 1
Kodeks karny
Czyn ciągły.
k.p.k. art. 535 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Rozpoznanie kasacji na posiedzeniu bez udziału stron w przypadku oczywistej bezzasadności.
k.p.k. art. 433 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek sądu odwoławczego rozważenia wszystkich zarzutów i wniosków apelacji.
k.p.k. art. 457 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek sądu odwoławczego ustosunkowania się do zarzutów apelacji.
k.p.k. art. 438 § pkt 1a
Kodeks postępowania karnego
Podstawa kasacji - wydanie wyroku z obrazą prawa materialnego.
k.p.k. art. 4
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek działania na rzecz prawdy.
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
k.p.k. art. 410
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek oparcia wyroku na całokształcie materiału dowodowego.
k.p.k. art. 424 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania karnego
Wymogi uzasadnienia wyroku.
k.k. art. 91 § § 1
Kodeks karny
Czyn ciągły (w kontekście pierwotnego zarzutu).
k.p.k. art. 637a
Kodeks postępowania karnego
Koszty postępowania kasacyjnego.
k.p.k. art. 636 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Koszty postępowania.
k.k. art. 8 § § 1
Kodeks karny
Zasada samodzielności jurysdykcyjnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawidłowa ocena stopnia społecznej szkodliwości czynu przez sądy obu instancji, uwzględniająca kontekst konfliktu między stronami. • Zastosowanie art. 1 § 2 k.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 3 k.p.k. z powodu znikomej społecznej szkodliwości czynu. • Brak obrazy przepisów prawa materialnego i procesowego przez sądy niższych instancji.
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące rażącego naruszenia prawa materialnego (art. 115 § 2 k.k., art. 1 § 2 k.k.) poprzez niewłaściwe zastosowanie i uznanie znikomej społecznej szkodliwości czynu. • Zarzuty dotyczące naruszenia prawa procesowego (art. 433 § 2 k.p.k., art. 457 § 3 k.p.k.) poprzez nierozważenie wszystkich zarzutów apelacji. • Zarzuty dotyczące błędnych ustaleń faktycznych w zakresie oceny społecznej szkodliwości czynu.
Godne uwagi sformułowania
kasacja okazała się oczywiście bezzasadna • nie doszło w niniejszej sprawie do obrazy przepisów prawa karnego materialnego • brak jest in casu społecznej racji penalizacji zarzuconych jej zachowań • należy bowiem odróżnić obrazę prawa materialnego od ustaleń faktycznych, które zasadniczo pozostają poza kognicją kasacyjną • nie można podzielić zapatrywań, by w tej mierze sąd odwoławczy dopuścił się naruszenia obowiązków kontrolnych • nie jest tak, jak zaprezentowała to skarżąca, że wobec skonfliktowanych stron zapadać muszą tej samej treści wyroki.
Skład orzekający
Igor Zgoliński
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania art. 1 § 2 k.k. w sprawach o znieważenie, zwłaszcza w kontekście długotrwałych konfliktów między stronami."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i oceny społecznej szkodliwości w konkretnym przypadku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy interpretacji pojęcia znikomej społecznej szkodliwości w kontekście zniewagi, co jest istotne dla praktyków prawa karnego. Pokazuje, jak kontekst konfliktu między stronami może wpływać na ocenę czynu.
“Czy konflikt rodzinny usprawiedliwia znieważanie? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice odpowiedzialności karnej.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.