III KK 342/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację Rzecznika Praw Obywatelskich od wyroku Sądu Rejonowego w G. z dnia 21 czerwca 2012 r., którym B.K. został skazany za przestępstwo oszustwa na karę 8 miesięcy pozbawienia wolności. Kasacja podniesiona została na korzyść skazanego z powodu rażącego naruszenia przepisów postępowania karnego, konkretnie art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k. w zw. z art. 377 § 3 i art. 374 § 1 k.p.k. Zarzucono, że sprawa została rozpoznana w trybie zwyczajnym bez udziału oskarżonego, mimo że nie został on osobiście zawiadomiony o terminie rozprawy. Sąd Najwyższy przychylił się do argumentacji kasacji, stwierdzając, że choć wezwanie na rozprawę zostało doręczone prawidłowo dorosłemu domownikowi zgodnie z art. 132 § 2 k.p.k., to nie spełniało ono wymogu osobistego zawiadomienia oskarżonego, o którym mowa w art. 377 § 3 k.p.k. jako warunku prowadzenia rozprawy pod jego nieobecność. Brak osobistego zawiadomienia stanowił bezwzględną przyczynę odwoławczą, nakazującą uchylenie zaskarżonego wyroku niezależnie od jego wpływu na treść orzeczenia. W konsekwencji Sąd Najwyższy uchylił wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących obowiązkowej obecności oskarżonego na rozprawie i warunków prowadzenia jej pod jego nieobecność, a także znaczenie osobistego zawiadomienia.
Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia prawa do obrony w postępowaniu karnym.
Zagadnienia prawne (2)
Czy rozprawa karna może być prowadzona pod nieobecność oskarżonego, jeśli wezwanie zostało doręczone dorosłemu domownikowi, a nie osobiście oskarżonemu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, prowadzenie rozprawy pod nieobecność oskarżonego, który nie został osobiście zawiadomiony o jej terminie, stanowi rażące naruszenie przepisów postępowania karnego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że art. 377 § 3 k.p.k. wymaga osobistego zawiadomienia oskarżonego o terminie rozprawy jako warunku prowadzenia jej pod jego nieobecność. Samo prawidłowe doręczenie wezwania dorosłemu domownikowi (art. 132 § 2 k.p.k.) nie jest równoznaczne z osobistym zawiadomieniem. Jest to odstępstwo od zasady obowiązkowej obecności oskarżonego (art. 374 § 1 k.p.k.), które należy interpretować ściśle.
Czy naruszenie przepisów dotyczących obecności oskarżonego na rozprawie jest bezwzględną przyczyną odwoławczą?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, naruszenie art. 377 § 3 k.p.k. w kontekście art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k. jest bezwzględną przyczyną uchylenia wyroku.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że zaistnienie uchybienia określonego w art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k. (rozpoznanie sprawy w trybie zwyczajnym bez udziału oskarżonego, mimo że nie został on osobiście zawiadomiony o terminie rozprawy) nakazuje bezwzględnie uchylenie zaskarżonego wyroku, niezależnie od jego wpływu na treść orzeczenia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B.K. | osoba_fizyczna | skazany |
| I./…/ Bank S.A. w W. | spółka | pokrzywdzony |
| Rzecznik Praw Obywatelskich | organ_państwowy | skarżący (kasacja) |
| P. K. | osoba_fizyczna | domownik (doręczenie pisma) |
Przepisy (10)
Główne
k.k. art. 286 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 297 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 11 § § 2
Kodeks karny
k.p.k. art. 535 § § 5
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 439 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 377 § § 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 374 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 132 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Pomocnicze
k.k. art. 46 § § 1
Kodeks karny
k.p.k. art. 132 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie art. 377 § 3 k.p.k. poprzez prowadzenie rozprawy pod nieobecność oskarżonego, który nie został osobiście zawiadomiony o jej terminie. • Zaistnienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k.
Godne uwagi sformułowania
Kasacja ta jest zasadna w oczywistym stopniu • nie spełniało to warunku, od którego art. 377 § 3 k.p.k. uzależnia możliwość prowadzenia rozprawy pod nieobecność zawiadomionego oskarżonego. Warunkiem tym bowiem jest jedynie osobiste zawiadomienie o tej rozprawie oskarżonego, a nie pozostawienie takiego pisma dorosłemu domownikowi. • Taka wykładnia powyższego przepisu związana jest z faktem zasadnego traktowania rozwiązań zawartych w art. 377 k.p.k. jako odstępstw od zasady przewidzianej w art. 374 § 1 k.p.k., które jako wyjątki, muszą być traktowane ściśle i restryktywnie. • Tym samym jednak doszło w tej sprawie do zaistnienia uchybienia, o jakim mowa w art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k., co z kolei w sposób bezwzględny nakazuje Sądowi Najwyższemu uchylenie zaskarżonego wyroku, niezależnie od jego wpływu na treść orzeczenia.
Skład orzekający
Tomasz Grzegorczyk
przewodniczący-sprawozdawca
Dorota Rysińska
członek
Włodzimierz Wróbel
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obowiązkowej obecności oskarżonego na rozprawie i warunków prowadzenia jej pod jego nieobecność, a także znaczenie osobistego zawiadomienia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia prawa do obrony w postępowaniu karnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa ilustruje fundamentalne prawo do obrony w procesie karnym i pokazuje, jak drobne uchybienia proceduralne mogą prowadzić do uchylenia wyroku. Jest to ważna lekcja dla prawników i przypomnienie o rygorach proceduralnych.
“Czy rozprawa bez oskarżonego jest legalna? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe zasady prawa do obrony.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.