III KK 335/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uchylił wyrok skazujący za kradzież, uznając, że wartość skradzionego mienia nie przekraczała progu wykroczenia, a sprawa powinna być rozpatrzona według łagodniejszego prawa.
Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Ministra Sprawiedliwości dotyczącą wyroku skazującego M. S. za kradzież pieniędzy w kwocie 500 zł. Kasacja zarzucała rażące naruszenie prawa procesowego i materialnego, wskazując, że wartość skradzionego mienia nie przekraczała 1/4 minimalnego wynagrodzenia, co kwalifikowało czyn jako wykroczenie, a nie przestępstwo. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, podkreślając, że sąd pierwszej instancji powinien był zastosować łagodniejsze prawo wykroczeniowe.
Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację Ministra Sprawiedliwości – Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Rejonowego w C. z dnia 30 marca 2017 r., sygn. akt II K (…), którym M. S. została skazana za przestępstwo z art. 278 § 1 k.k. (kradzież pieniędzy w kwocie 500 zł). Sąd Rejonowy, uwzględniając wniosek prokuratora złożony na podstawie art. 335 § 1 k.p.k., orzekł karę 5 miesięcy ograniczenia wolności oraz obowiązek naprawienia szkody. Kasacja zarzuciła rażące naruszenie art. 343 § 7 k.p.k. w zw. z art. 335 § 1 k.p.k. oraz art. 278 § 1 k.k., argumentując, że wartość skradzionego mienia (500 zł) nie przekraczała 1/4 minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w dacie orzekania (od 1 stycznia 2017 r.), co oznaczało, że czyn ten stanowił wykroczenie z art. 119 § 1 k.w., a nie przestępstwo. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywistą i zasadną. Podkreślił, że sąd rozpoznający wniosek o skazanie w trybie uproszczonym ma obowiązek kontroli merytorycznej i legalności wniosku, w tym zgodności z prawem materialnym. W niniejszej sprawie Sąd Rejonowy nie dostrzegł, że wartość mienia nie przekraczała progu wykroczenia, a zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą, decydująca jest data orzekania. Sąd Najwyższy wskazał, że ¼ minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2017 r. wynosiła 500 zł, a zatem czyn oskarżonej nie wyczerpywał znamion przestępstwa. Zaniechanie zastosowania łagodniejszego prawa (art. 4 k.k.) i wydanie wyroku skazującego stanowiło rażące naruszenie przepisów. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w C., nakazując uwzględnienie powyższych wywodów.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Czyn ten powinien być kwalifikowany jako wykroczenie, jeśli w dacie orzekania jego wartość nie przekraczała 1/4 minimalnego wynagrodzenia, zgodnie z zasadą stosowania łagodniejszego prawa.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że decydująca dla kwalifikacji prawnej czynu jest data orzekania, a nie data jego popełnienia, jeśli nastąpiła zmiana przepisów wprowadzająca łagodniejszą odpowiedzialność. Wartość 500 zł nie przekraczała 1/4 minimalnego wynagrodzenia obowiązującego od 1 stycznia 2017 r., co kwalifikowało czyn jako wykroczenie z art. 119 § 1 k.w.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
oskarżona (M. S.)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. S. | osoba_fizyczna | oskarżona |
| J. P. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| Minister Sprawiedliwości – Prokurator Generalny | organ_państwowy | wnioskodawca (kasacja) |
Przepisy (11)
Główne
k.p.k. art. 335 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy wniosku o wydanie wyroku skazującego.
k.p.k. art. 343 § § 7
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy zwrotu sprawy prokuratorowi w przypadku niezasadności wniosku.
k.k. art. 278 § § 1
Kodeks karny
Przepis dotyczący kradzieży.
k.w. art. 119 § § 1
Kodeks wykroczeń
Przepis dotyczący wykroczenia kradzieży.
Pomocnicze
k.k. art. 4
Kodeks karny
Nakazuje stosowanie łagodniejszego prawa.
k.p.k. art. 343
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek kontroli wniosku.
k.p.k. art. 335 § § 5
Kodeks postępowania karnego
Umożliwia rozpoznanie kasacji na posiedzeniu w trybie oczywistym.
Ustawa o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw art. 2 § pkt 4
Definiuje próg wartości mienia dla wykroczenia.
Ustawa o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw
Dz. U. z 2013 r., poz. 1247
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie minimalnego wynagrodzenia za prace w 2017 r.
Ustala wysokość minimalnego wynagrodzenia.
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie minimalnego wynagrodzenia za prace w 2017 r.
Dz. U. z 2016 r., poz. 1456
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wartość skradzionego mienia nie przekraczała 1/4 minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w dacie orzekania. Czyn powinien być zakwalifikowany jako wykroczenie, a nie przestępstwo. Sąd pierwszej instancji nie dokonał należytej kontroli wniosku prokuratora. Zastosowanie łagodniejszego prawa (art. 4 k.k.) było obowiązkowe.
Godne uwagi sformułowania
kasacja jest zasadna w stopniu oczywistym decydującą dla ustalenia postaci odpowiedzialności jest data orzekania, a nie data popełnienia czynu nie przekraczała ¼ minimalnego wynagrodzenia zachowanie M. S. wyczerpywało znamiona wykroczenia z art. 119 § 1 k.w.
Skład orzekający
Tomasz Artymiuk
przewodniczący
Henryk Gradzik
członek
Michał Laskowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie momentu decydującego dla stosowania łagodniejszego prawa w przypadku zmiany przepisów między popełnieniem czynu a orzekaniem, a także zakresu kontroli wniosku o skazanie w trybie uproszczonym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany przepisów dotyczących progu odpowiedzialności karnej za kradzież/przywłaszczenie oraz stosowania trybu uproszczonego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak istotna jest precyzja w stosowaniu prawa i jak drobne zmiany legislacyjne mogą mieć znaczący wpływ na kwalifikację czynu i odpowiedzialność karną. Podkreśla rolę Sądu Najwyższego w zapewnieniu jednolitej wykładni prawa.
“Czy 500 zł to przestępstwo czy wykroczenie? Sąd Najwyższy wyjaśnia, kiedy liczy się data czynu, a kiedy data wyroku.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III KK 335/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 sierpnia 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Artymiuk (przewodniczący) SSN Henryk Gradzik SSN Michał Laskowski (sprawozdawca) w sprawie oskarżonej M. S. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 10 sierpnia 2017 r., kasacji Ministra Sprawiedliwości – Prokuratora Generalnego na korzyść od wyroku Sądu Rejonowego w C. z dnia 30 marca 2017 r., sygn. akt II K (…), uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w C. do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE M. S. skazana została wyrokiem Sądu Rejonowego w C. z dnia 30 marca 2017 r., sygn. akt II K …/17 za przestępstwo z art. 278 § 1 k.k., polegające na tym, że w dniu 21 grudnia 2016 r. w miejscowości O. zabrała w celu przywłaszczenia pieniądze w kwocie 500 zł, czym działała na szkodę J. P. Sąd wymierzył oskarżonej, biorąc pod uwagę skierowany na podstawie art. 335 § 1 k.p.k. wniosek prokuratora, uzgodnioną z nią wcześniej karę 5 miesięcy ograniczenia wolności, zobowiązując do wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 20 godzin w stosunku miesięcznym. Sąd zobowiązał nadto M. S. do naprawienia szkody poprzez zapłatę na rzecz pokrzywdzonego kwoty 500 zł. Wyrok ten nie został zaskarżony i uprawomocnił się z dniem 7 kwietnia 2017 r. Kasację od tego wyroku wniósł Minister Sprawiedliwości – Prokurator Generalny. Zaskarżył wyrok w całości na korzyść M. S. i zarzucił wyrokowi rażące i mające istotny wpływ na jego treść naruszenie przepisu prawa karnego procesowego, a mianowicie art. 343 § 7 k.p.k. w zw. z art. 335 § 1 k.p.k., polegające na niezasadnym uwzględnieniu wniosku prokuratora z dnia 26 stycznia 2017 r. o wydanie na posiedzeniu wyroku skazującego M. S. i orzeczenie uzgodnionej z oskarżoną kary za popełniony w dniu 21 grudnia 2016 r. czyn, polegający na dokonaniu zaboru w celu przywłaszczenia pieniędzy w kwocie 500 zł na szkodę J. P., to jest z rażącą i mającą istotny wpływ na treść wyroku obrazę przepisu prawa karnego materialnego, a mianowicie art. 278 § 1 k.k., gdyż w dacie kierowania wniosku i orzekania przez Sąd w niniejszej sprawie zachowanie M. S. wyczerpywało znamiona wykroczenia z art. 119 § 1 k.w., bowiem w związku z art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 27 września 2013 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2013 r., poz. 1247) wartość przywłaszczonego mienia nie przekraczała ¼ minimalnego wynagrodzenia. Minister Sprawiedliwości – Prokurator Generalny wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w C. do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja Ministra Sprawiedliwości – Prokuratora Generalnego jest zasadna w stopniu oczywistym, co uzasadnia jej rozpoznanie i uwzględnienie na posiedzeniu, w trybie przewidzianym w art. 335 § 5 k.p.k. Niewątpliwie Sąd, rozpoznający wniosek z art. 335 k.p.k. o wydanie wyroku skazującego i orzeczenie uzgodnionych z oskarżonym kar lub innych środków, zobligowany jest na podstawie art. 343 k.p.k. do dokonania kontroli zasadności i legalności wniosku zarówno merytorycznie, jak i pod kątem przepisów prawa materialnego jak i procesowego. Dopiero po dokonaniu takiej kontroli możliwe jest bądź uwzględnienie wniosku i wydanie wyroku (art. 343 § 6 k.p.k.), bądź zwrot sprawy prokuratorowi i ewentualne rozpoznanie jej na zasadach ogólnych (art. 343 § 7 k.p.k.). W toku tej kontroli w sprawie M. S. Sąd Rejonowy w C. nie dostrzegł, że w dniu skierowania wniosku oraz w dniu orzekania, zgodnie z art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 27 września 2013 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2013 r., poz. 1247), wartość przywłaszczonego przez oskarżoną mienia nie przekraczała ¼ minimalnego wynagrodzenia, a tym samym jej czyn stanowił wykroczenie z art. 119 § 1 k.w. Wprawdzie czyn popełniony został w dniu 21 grudnia 2016 r., ale wniosek prokuratora wpłynął do Sądu Rejonowego w C. w dniu 26 stycznia 2017 r., a zaskarżony kasacją wyrok wydany został w dniu 30 marca 2017 r. Zgodnie z ustaloną już linią orzecznictwa Sądu Najwyższego, decydującą dla ustalenia postaci odpowiedzialności jest data orzekania, a nie data popełnienia czynu (zob. m. in. wyrok SN z 6 sierpnia 2015 r., II KK 209/15, OSNKW z 2015 r., z. 11, poz. 94). Sąd nie wziął pod uwagę faktu, że od 1 stycznia 2017 r., zgodnie z rozporządzeniem rady Ministrów z dnia 9 września 2016 r. w sprawie minimalnego wynagrodzenia za prace w 2017 r. (Dz. U. z 2016 r., poz. 1456), wysokość minimalnego wynagrodzenia wynosi 2000 zł. W tej sytuacji ¼ minimalnego wynagrodzenia to 500 zł. Przepis art. 119 § 1 k.w. przewiduje odpowiedzialność za wykroczenie dla tego kto kradnie lub przywłaszcza sobie cudzą rzecz ruchomą, jeżeli jej wartość nie przekracza ¼ minimalnego wynagrodzenia. Kwota, której zagarnięcie przypisano M. S. wynosi dokładnie 500 zł, a więc nie przekracza tego progu. Sąd wziąć powinien pod uwagę reguły przewidziane w art. 4 k.k. i nie uwzględnić wniosku z art. 335 § 1 k.p.k. Zaniechanie tego i wydanie wyroku skazującego rażąco naruszyło przepisy wskazane w zarzucie kasacji i stało się podstawą uchylenia zaskarżonego wyroku. W toku ponownego rozpoznania Sąd powinien wziąć pod uwagę powyższe wywody i uwzględnić je przy ustalaniu odpowiedzialności oskarżonej. r.g.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI