III KK 333/21

Sąd Najwyższy2021-10-25
SNKarneprzestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacjiŚrednianajwyższy
kasacjaSąd Najwyższyprawo karneart. 177 k.k.art. 178 k.k.środek karnydwuinstancyjnośćprawo do obronypostanowienie

Sąd Najwyższy oddalił kasację skazanego M. G. uznając ją za oczywiście bezzasadną, podkreślając, że zarzuty obrony dotyczyły ustaleń faktycznych sądu pierwszej instancji i nie naruszono zasady dwuinstancyjności.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego M. G., który został skazany za czyn z art. 177§2 k.k. w zw. z art. 178§1 k.k. Kasacja zarzucała naruszenie prawa materialnego oraz rażące naruszenie prawa do obrony i zasady dwuinstancyjności. Sąd Najwyższy uznał oba zarzuty za bezzasadne, wskazując, że pierwszy zarzut kwestionuje ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji, a drugi nie znajduje potwierdzenia w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego dotyczącym zasady dwuinstancyjności. Kasacja została oddalona jako oczywiście bezzasadna.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego M. G. od wyroku Sądu Okręgowego w L., który zmieniał wyrok Sądu Rejonowego w L. w części dotyczącej orzeczenia o środku karnym. Skazany został pierwotnie uznany za winnego popełnienia czynu z art. 177§2 k.k. w zw. z art. 178§1 k.k. Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną. W odniesieniu do pierwszego zarzutu, dotyczącego naruszenia prawa materialnego (art. 177§2 k.k.), Sąd Najwyższy stwierdził, że obrona w istocie kwestionuje ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji, a nie naruszenie prawa materialnego przez sąd odwoławczy. Drugi zarzut, dotyczący rażącego naruszenia art. 42§3 k.k., art. 425§1 i §2 k.p.k. oraz zasad konstytucyjnych (art. 176 Konstytucji RP) w zakresie dwuinstancyjności postępowania, również został uznany za bezzasadny. Sąd Najwyższy przywołał orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego, zgodnie z którym zasada dwuinstancyjności nie oznacza nakazu kontroli instancyjnej poszczególnych rozstrzygnięć, a jedynie zapewnienie merytorycznej oceny sprawy przez sąd drugiej instancji. Sąd Najwyższy odnotował jedynie drobną omyłkę pisarską Sądu Okręgowego dotyczącą podstawy prawnej orzeczonego środka karnego (powinien być art. 42§2 k.k. zamiast art. 42§3 k.k.), która jednak nie miała wpływu na treść orzeczenia. W konsekwencji kasacja została oddalona, a skazanego obciążono kosztami postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut naruszenia prawa materialnego nie może być skutecznie postawiony w postępowaniu kasacyjnym, jeśli w rzeczywistości dotyczy kwestionowania ustaleń faktycznych sądu pierwszej instancji.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że sąd odwoławczy nie stosował samodzielnie przepisu prawa materialnego w sposób, który mógłby stanowić podstawę zarzutu kasacyjnego, a obrona w istocie kwestionowała ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie kasacji

Strona wygrywająca

Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
M. G.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (8)

Główne

k.k. art. 177 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 178 § 1

Kodeks karny

Pomocnicze

k.k. art. 42 § 3

Kodeks karny

Sąd Okręgowy błędnie wskazał art. 42§3 k.k. jako podstawę orzeczenia terminowego zakazu prowadzenia pojazdów, podczas gdy właściwy byłby art. 42§2 k.k. Była to jednak omyłka pisarska bez wpływu na treść orzeczenia.

k.k. art. 42 § 2

Kodeks karny

Właściwa podstawa prawna dla orzeczenia terminowego zakazu prowadzenia pojazdów.

k.p.k. art. 425 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 425 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 535 § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 536

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja jest oczywiście bezzasadna. Zarzuty obrony kwestionują ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji, a nie naruszenie prawa materialnego przez sąd odwoławczy. Zasada dwuinstancyjności postępowania nie została naruszona przez sąd odwoławczy.

Odrzucone argumenty

Naruszenie prawa materialnego przez Sąd Okręgowy (art. 177§2 k.k.). Rażące naruszenie prawa do obrony i zasady dwuinstancyjności postępowania (art. 42§3 k.k., art. 425§1 i §2 k.p.k., art. 176 Konstytucji RP).

Godne uwagi sformułowania

kasacja jest bezzasadna i to w stopniu oczywistym obrona kwestionuje poczynione w przedmiotowej sprawie przez Sad I instancji ustalenia faktyczne nie można uznać, by Sąd Okręgowy naruszył standardy konstytucyjne, czy przywołane przez skarżącego przepisy procedury karnej omyłka pisarska, pozostająca bez wpływu na treść orzeczenia

Skład orzekający

Jerzy Grubba

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zasady dwuinstancyjności w kontekście orzekania środków karnych przez sąd odwoławczy oraz dopuszczalności zarzutów kasacyjnych dotyczących ustaleń faktycznych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i zarzutów podniesionych w kasacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu karnym, takich jak zakres kontroli kasacyjnej i zasada dwuinstancyjności, co jest istotne dla praktyków prawa karnego.

Kasacja oddalona: Sąd Najwyższy wyjaśnia granice kontroli sądowej w sprawach karnych.

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt III KK 333/21
POSTANOWIENIE
Dnia 25 października 2021 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jerzy Grubba
na posiedzeniu w trybie art. 535§3 k.p.k.
po rozpoznaniu w dniu 25 października 2021r.
sprawy
M. G.
skazanego za czyn z art. 177§2 k.k. w zw. z art. 178§1 k.k.
z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego
od wyroku Sądu Okręgowego w L. z dnia 11 marca 2021r., sygn. akt V Ka (…), zmieniającego w części wyrok Sądu Rejonowego w L.  z siedzibą w Ś.  z dnia 20 października 2020r., sygn. akt II K (…)
p o s t a n o w i ł:
1. oddalić kasację uznając ją za oczywiście bezzasadną,
2. kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego obciążyć skazanego.
UZASADNIENIE
Kasacja wniesiona w imieniu skazanego jest bezzasadna i to w stopniu oczywistym.
W pierwszym z zarzutów kasacji wskazano na naruszenie przez Sąd Odwoławczy prawa materialnego, tj. art. 177§2 k.k. Wskazać zatem należy, że Sąd Okręgowy nie mógł dopuścić się powyższego uchybienia, bowiem samodzielnie nie stosował tego przepisu – nie dokonywał on odrębnej subsumpcji ani wykładni prawa w zakresie przypisanego skazanemu czynu.
Co więcej, treść zarzutu wskazuje na to, że w istocie obrona kwestionuje poczynione w przedmiotowej sprawie przez Sad I instancji ustalenia faktyczne.
Powyższe rozważania muszą skutkować wnioskiem, że postawiony w pkt I zarzut nie
został skutecznie postawiony w postępowaniu kasacyjnym
.
Z kolei sformułowany w pkt II kasacji zarzut rażącego naruszenia
art. 42§3 k.k. oraz art. 425§1 i §2 k.p.k., a także artykułów 176 pkt 1, 42 pkt. 2 oraz 87 pkt 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, w stopniu mającym istotny wpływ na treść tego wyroku, poprzez pozbawienie M. G. dwuinstancyjności postępowania w zakresie orzeczenia o zastosowaniu środka karnego (pkt III wyroku), należy uznać za całkowicie bezzasadny.
Sąd Okręgowy, utrzymując w mocy orzeczenie Sądu I instancji, w tym w części dotyczącej przypisania skazanemu odpowiedzialności za zarzucany mu czyn, dokonał modyfikacji tego orzeczenia poprzez wydanie dodatkowego rozstrzygnięcia w przedmiocie zastosowania środka karnego. Powyższe rozstrzygnięcie było wynikiem dostrzeżenia uchybienia po stronie Sądu Rejonowego w powyższym zakresie, na skutek rozpoznania apelacji prokuratora.
Jak wskazał w wyroku z dnia
12 września 2006r. Trybunał Konstytucyjny (sygn. akt SK 21/05), o
kreślona w art. 176 ust. 1 Konstytucji zasada dwuinstancyjności postępowania sądowego
nakłada na ustawodawcę obowiązek takiego ukształtowania postępowania sądowego, aby ziszczone zostały w szczególności następujące założenia: przyznanie stronom postępowania dostępu do sądu drugiej instancji, a co za tym idzie odpowiednich środków zaskarżenia, powierzenie rozpoznania sprawy w drugiej instancji - co do zasady - sądowi wyższego szczebla, a w konsekwencji nadanie środkowi zaskarżenia charakteru dewolutywnego oraz takiego ukształtowania procedury przed sądem drugiej instancji, aby sąd ten mógł wszechstronnie zbadać rozpoznawaną sprawę i wydać rozstrzygnięcie merytoryczne. Konstytucyjny standard co najmniej dwuinstancyjnego postępowania oznacza zatem, że system sądownictwa winien zapewniać możliwość rozpoznania sprawy przez instancję odwoławczą, dokonującą merytorycznej oceny rozstrzygnięć sądu pierwszej instancji. Nie może być natomiast rozumiany jako nakaz zapewnienia kontroli instancyjnej poszczególnych, konkretnych rozstrzygnięć orzeczeń sądowych (
vide
: Tuleja Piotr (red.), Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, wyd. II, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 maja 2014r., sygn. akt II CSK 509/13).
Tym samym nie można uznać, by Sąd Okręgowy naruszył standardy konstytucyjne, czy przywołane
przez skarżącego przepisy procedury karnej.
Stawiając omawiany, mieszany zarzut, obrona
wskazała również na
naruszenie prawa materialnego, jednakże w uzasadnieniu kasacji skoncentrowała się na naruszeniu prawa do obrony i zasady dwuinstancyjności postępowania. Tak sformułowany zarzut wiąże Sąd Najwyższy, bowiem zgodnie z dyspozycją art. 536 k.p.k. rozpoznaje on kasację w granicach zaskarżenia i podniesionych zarzutów, a w szerszym zakresie wyłącznie w sytuacji stwierdzenia przesłanek wymienionych w art. 439 k.p.k. oraz w wypadkach określonych w art. 435 k.p.k. i art. 455 k.p.k.
Wyłącznie na marginesie należy zatem wskazać na dostrzeżony przez Sąd Najwyższy błąd Sądu Odwoławczego polegający na wskazaniu nieprawidłowej podstawy prawnej orzeczonego środka karnego. W art. 42§3 k.k. określono przesłanki obligatoryjnego orzeczenia dożywotniego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych. Tymczasem, jak wynika z sentencji wyroku z dnia 11 marca 2021r. oraz jego uzasadnienia (str. 13), Sąd II instancji uznał za właściwe orzeczenie wobec M. G. terminowego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych - na okres 3 lat. A zatem podstawą orzeczenia tego środka karnego winien być art. 42§2 k.k. Analiza uzasadnienia orzeczenia prowadzi jednak do wniosku, że w powyższym zakresie doszło jedynie do omyłki pisarskiej, pozostającej bez wpływu na treść orzeczenia.
Podsumowując, autor kasacji nie wykazał, by Sąd Odwoławczy dopuścił się jakichkolwiek uchybień, tym bardziej zaś rażącego naruszenia prawa, które mogło mieć istotny wpływ na treść orzeczenia.
Powyższe skutkowało uznaniem kasacji za bezzasadną w stopniu oczywistym.
Skazanego obciążono kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego, nie znajdując podstaw do zwolnienia od ich ponoszenia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI