Orzeczenie · 2024-12-17

III KK 328/24

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2024-12-17
SNKarneprzestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacjiWysokanajwyższy
prawo karnekodeks karnyart. 178a k.k.sąd najwyższykasacjanienależyta obsada sąduniezależność sądownictwapraworządność

Sąd Najwyższy w składzie Jarosław Matras (przewodniczący), Andrzej Stępka (sprawozdawca) i Eugeniusz Wildowicz rozpoznał kasację obrońcy skazanego L.F. od wyroku Sądu Okręgowego w Koszalinie z dnia 5 marca 2024 r., sygn. akt V Ka 48/24, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Sławnie z dnia 7 listopada 2023 r., sygn. akt II K 253/23. Sąd Rejonowy skazał L.F. za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości (art. 178a § 1 k.k.), wymierzając mu karę 6 miesięcy ograniczenia wolności, zakaz prowadzenia pojazdów na 3 lata oraz świadczenie pieniężne. Kasacja obrońcy zarzuciła obrazę prawa procesowego, w szczególności naruszenie art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w związku z art. 45 ust. 1 i art. 176 ust. 1 Konstytucji RP, wskazując na nienależytą obsadę Sądu Okręgowego w Koszalinie. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywistą i zasadną, stwierdzając wystąpienie bezwzględnej przesłanki odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Uzasadnienie opierało się na uchwałach Sądu Najwyższego dotyczących nienależytej obsady sądu w kontekście wadliwego procesu powoływania sędziów przez Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną nowelą z 2017 r. Sąd Najwyższy odwołał się do wcześniejszych orzeczeń dotyczących sędzi X.Y., która orzekała w Sądzie Okręgowym, wskazując na jej zaangażowanie w proces nominacyjny oraz poparcie dla kandydatury do KRS, co budziło wątpliwości co do niezależności i bezstronności sądu. W konsekwencji, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w Koszalinie do ponownego rozpoznania w składzie nierodzącym wątpliwości.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ugruntowanie linii orzeczniczej dotyczącej nienależytej obsady sądu w kontekście wadliwego procesu nominacyjnego sędziów przez KRS.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy spraw, w których podniesiono zarzut nienależytej obsady sądu z powodu wadliwego procesu nominacyjnego sędziego.

Zagadnienia prawne (2)

Czy sąd okręgowy, w którego składzie orzekała sędzia powołana przez Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną nowelą z 2017 r., jest nienależycie obsadzony w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli wadliwość procesu powoływania sędziego prowadzi do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołując się na swoje wcześniejsze uchwały i orzecznictwo, stwierdził, że sędzia powołany przez KRS ukształtowaną nowelą z 2017 r. może prowadzić do nienależytej obsady sądu, jeśli istnieją wątpliwości co do jego niezależności i bezstronności. W analizowanym przypadku, szczegółowa analiza kariery sędzi X.Y., w tym jej zaangażowanie w proces nominacyjny i poparcie dla kandydatury do KRS, doprowadziły do wniosku o zaistnieniu bezwzględnej przesłanki odwoławczej.

Czy sędzia, który poparł kandydaturę do Krajowej Rady Sądownictwa, która następnie go nominowała, orzekając w sprawie, spełnia standardy niezawisłości i bezstronności?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

W pewnych okolicznościach, zwłaszcza gdy proces nominacyjny jest wadliwy, takie działanie może podważać niezawisłość i bezstronność.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że sędzia wspierający kandydaturę do KRS, która następnie go nominowała, musi zdawać sobie sprawę z obiektywnej oceny takiego postępowania, szczególnie w kontekście wadliwości procesu nominacyjnego i naruszenia standardów praworządności.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
L.F.

Strony

NazwaTypRola
L.F.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (16)

Główne

k.p.k. art. 439 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Wystąpienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. (nienależyta obsada sądu) skutkuje koniecznością uchylenia wyroku.

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do sądu ustanowionego ustawą, niezawisłego i bezstronnego.

k.k. art. 178a § § 1

Kodeks karny

Przepis określający przestępstwo prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości.

u.o.KRS

Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa

Przepisy dotyczące Krajowej Rady Sądownictwa, w tym nowela z 2017 r.

Pomocnicze

Konstytucja RP art. 176 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Postępowanie sądowe jest dwuinstancyjne.

k.k. art. 34 § § 1 i § 1a pkt 1

Kodeks karny

Okoliczności dotyczące wymiaru kary ograniczenia wolności.

k.k. art. 35 § § 1

Kodeks karny

Okoliczności dotyczące wymiaru kary ograniczenia wolności.

k.k. art. 63 § § 1

Kodeks karny

Zaliczenie okresu zatrzymania na poczet kary.

k.k. art. 42 § § 2

Kodeks karny

Orzeczenie zakazu prowadzenia pojazdów.

k.k. art. 43 § § 1

Kodeks karny

Okres zakazu prowadzenia pojazdów.

k.k. art. 43a § § 2

Kodeks karny

Świadczenie pieniężne na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej.

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

Zasady oceny dowodów.

k.p.k. art. 410

Kodeks postępowania karnego

Granice oceny dowodów.

k.p.k. art. 366 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Obowiązek wszechstronnego rozważenia okoliczności sprawy.

k.p.k. art. 2 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Obowiązek działania na rzecz prawdy.

k.k. art. 4 § § 1

Kodeks karny

Zasada stosowania ustawy względniejszej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nienależyta obsada Sądu Okręgowego w Koszalinie z uwagi na sposób powołania sędziego przez wadliwie ukształtowaną KRS. • Naruszenie art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w związku z art. 45 ust. 1 i art. 176 ust. 1 Konstytucji RP.

Godne uwagi sformułowania

Sąd Najwyższy stwierdził, że w niniejszej sprawie doszło do wystąpienia bezwzględnej przesłanki odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. • Sąd Okręgowy w Koszalinie był nienależycie obsadzony z uwagi na to, iż w jego jednoosobowym składzie zasiadała sędzia X.Y., która została powołana na sędziego Sądu Okręgowego w Koszalinie przez Krajową Radę Sądownictwa, której skład został ukształtowany nowelą ustawy z 2017 r. • Konsekwencją powyższego jest konstatacja, że w stosunku do osób, które przystąpiły do konkursów sędziowskich po dniu 17 stycznia 2018 r. upadło domniemanie niezawisłości i bezstronności sędziego nominowanego na wniosek nowej Krajowej Rady Sądownictwa, a ustalenie czy konkretny sędzia, który uzyskał nominację w opisywanych warunkach, nie jest stronniczy, wymaga przeprowadzenia dowodu bezstronności. • Sąd Najwyższy zwrócił szczególną uwagę na fakt, iż sędzia X.Y. wsparła kandydaturę sędziego Ł.P. do niekonstytucyjnego organu, jakim jest od 2018 r. Krajowa Rada Sądownictwa.

Skład orzekający

Jarosław Matras

przewodniczący

Andrzej Stępka

sprawozdawca

Eugeniusz Wildowicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie linii orzeczniczej dotyczącej nienależytej obsady sądu w kontekście wadliwego procesu nominacyjnego sędziów przez KRS."

Ograniczenia: Dotyczy spraw, w których podniesiono zarzut nienależytej obsady sądu z powodu wadliwego procesu nominacyjnego sędziego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności i niezależności sądownictwa, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie publiczne i prawnicze.

Sąd Najwyższy uchyla wyrok z powodu sędziego powołanego przez wadliwą KRS – kluczowa decyzja dla praworządności.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst