III KK 324/20

Sąd Najwyższy2020-12-02
SNKarneprzestępstwa przeciwko wiarygodności dokumentówWysokanajwyższy
warunkowe umorzenieniekaralnośćkasacjaprawo karne materialneSąd Najwyższyczynkara

Sąd Najwyższy uchylił wyrok sądu rejonowego o warunkowym umorzeniu postępowania karnego z powodu naruszenia prawa materialnego, gdyż oskarżona nie spełniała wymogu niekaralności za przestępstwo umyślne.

Sąd Rejonowy w I. warunkowo umorzył postępowanie karne wobec oskarżonej B. K. za czyn z art. 270 § 1 k.k., orzekając świadczenie pieniężne. Kasację na niekorzyść oskarżonej wniósł Prokurator Generalny, zarzucając rażące naruszenie art. 66 § 1 k.k. poprzez umorzenie postępowania mimo wcześniejszej karalności oskarżonej za przestępstwa umyślne. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, stwierdzając, że warunek niekaralności za przestępstwo umyślne jest bezwzględny i nie został spełniony przez oskarżoną, co skutkowało uchyleniem wyroku i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania.

Sąd Rejonowy w I. warunkowo umorzył postępowanie karne wobec oskarżonej B. K. z powodu popełnienia czynu z art. 270 § 1 k.k., uznając jego winę i społeczną szkodliwość za nieznaczne. Postępowanie zostało umorzone na okres próby wynoszący rok, a wobec oskarżonej orzeczono świadczenie pieniężne w wysokości 500 zł na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej. Wyrok ten uprawomocnił się bez zaskarżenia. Następnie Prokurator Generalny wniósł kasację na niekorzyść oskarżonej, zarzucając rażące naruszenie prawa materialnego, a konkretnie art. 66 § 1 k.k. Głównym zarzutem było warunkowe umorzenie postępowania pomimo tego, że oskarżona była wcześniej karana za umyślne przestępstwa z art. 286 § 1 k.k. Sąd Najwyższy, rozpoznając kasację, przychylił się do argumentacji Prokuratora Generalnego. Stwierdził, że przesłanka niekaralności za przestępstwo umyślne, wymagana do skorzystania z dobrodziejstwa warunkowego umorzenia, ma charakter bezwzględny. Analiza akt wykazała, że oskarżona nie spełniała tego wymogu, gdyż była skazana wyrokiem Sądu Rejonowego w I. z dnia 28 sierpnia 2019 r. za umyślne przestępstwa popełnione w lipcu 2013 r., który uprawomocnił się w grudniu 2019 r. Sąd Najwyższy podkreślił, że brak karalności jest obiektywnym warunkiem, niezależnym od wiedzy sądu o karalności w chwili wyrokowania. Uchybienie to miało istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, prowadząc do bezpodstawnego zastosowania instytucji warunkowego umorzenia. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił wyrok sądu rejonowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, warunkowe umorzenie postępowania karnego może skorzystać wyłącznie sprawca niekarany za przestępstwo umyślne. Przesłanka ta ma charakter bezwzględny.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że art. 66 § 1 k.k. jednoznacznie wymaga, aby sprawca nie był karany za przestępstwo umyślne w chwili wyrokowania. Brak spełnienia tego warunku, niezależnie od wiedzy sądu o karalności, skutkuje niemożnością zastosowania instytucji warunkowego umorzenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

Prokurator Generalny

Strony

NazwaTypRola
B. K.osoba_fizycznaoskarżona

Przepisy (7)

Główne

k.k. art. 66 § § 1

Kodeks karny

Warunkowe umorzenie postępowania może skorzystać wyłącznie sprawca niekarany za przestępstwo umyślne. Przesłanka ta ma charakter bezwzględny i uzależnia orzekanie o warunkowym umorzeniu od ustalenia, że w chwili wyrokowania sprawca nie jest karany za jakiekolwiek przestępstwo umyślne.

Pomocnicze

k.k. art. 270 § § 1

Kodeks karny

Czyn oskarżonej został zakwalifikowany z tego przepisu.

k.k. art. 67 § § 1

Kodeks karny

Podstawa do warunkowego umorzenia postępowania.

k.k. art. 67 § § 3

Kodeks karny

Podstawa do orzeczenia świadczenia pieniężnego.

k.k. art. 39 § pkt 7

Kodeks karny

Wymienienie świadczenia pieniężnego jako środka karnego.

k.p.k. art. 535 § § 5

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do rozpoznania kasacji na posiedzeniu.

k.k. art. 286 § § 1

Kodeks karny

Przestępstwo, za które oskarżona była wcześniej karana.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zaskarżony wyrok został wydany z rażącym naruszeniem prawa materialnego, a mianowicie art. 66 § 1 k.k., polegającym na warunkowym umorzeniu postępowania karnego przeciwko B. K., pomimo braku określonej w tym przepisie przesłanki uprzedniej niekaralności sprawcy za przestępstwo umyślne, gdyż oskarżona była już wcześniej karana za przestępstwa z art. 286 § 1 k.k.

Godne uwagi sformułowania

z dobrodziejstwa warunkowego umorzenia postępowania może skorzystać wyłącznie sprawca niekarny za przestępstwo umyślne przesłanka ta ma charakter bezwzględny warunek braku karalności za przestępstwo umyślne ma charakter obiektywny i konieczność jego spełnienia nie jest zależna od wiedzy sądu rozpoznającego sprawę

Skład orzekający

Kazimierz Klugiewicz

przewodniczący

Piotr Mirek

sprawozdawca

Igor Zgoliński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja bezwzględnego charakteru przesłanki niekaralności przy warunkowym umorzeniu postępowania karnego oraz obiektywnego charakteru tej przesłanki."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie spraw karnych, w których rozważane jest warunkowe umorzenie postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej instytucji prawa karnego materialnego - warunkowego umorzenia postępowania - i precyzuje kluczowe przesłanki jego zastosowania, co jest istotne dla praktyków.

Czy wcześniejsza karalność zawsze blokuje warunkowe umorzenie? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt III KK 324/20
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 2 grudnia 2020 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Kazimierz Klugiewicz (przewodniczący)
‎
SSN Piotr Mirek (sprawozdawca)
‎
SSN Igor Zgoliński
Protokolant Jolanta Grabowska
w sprawie
B. K.
‎
oskarżonej z art. 270 § 1 k.k.
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
‎
w dniu 2 grudnia 2020 r.,
‎
kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść
‎
od wyroku Sądu Rejonowego w I.
‎
z dnia 21 stycznia 2020 r., sygn. akt II K (...),
uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w I. do ponownego rozpoznania.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w I., wyrokiem z dnia 21 stycznia 2020 r., sygn. akt K […], uznał oskarżoną B. K. za sprawcę zarzucanego jej czynu z art. 270 § 1 k.k. i przyjmując, że wina oskarżanej i społeczna szkodliwość jej czynu nie są znaczne, a okoliczności jego popełnienia nie budzą wątpliwości, na podstawie art. 66 § 1 k.k. w zw. z art. 67 § 1 k.k. umorzył warunkowo postępowanie karne przeciwko B. K. na okres roku próby. Na podstawie art. 67 § 3 k.k. i art. 39 pkt 7 k.k. orzekł wobec oskarżonej świadczenie pieniężne w wysokości 500 zł na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej.
Wyrok nie został zaskarżony przez żadną ze stron i uprawomocnił się z dniem 29 stycznia 2020 r.
Kasację od tego wyroku wniósł na niekorzyść oskarżonej Prokurator Generalny. Zaskarżając go w całości zarzucił rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa karnego materialnego, a mianowicie art. 66 § 1 k.k., polegające na warunkowym umorzeniu postępowania karnego przeciwko B. K., pomimo braku określonej w tym przepisie przesłanki uprzedniej niekaralności sprawcy za przestępstwo umyślne, gdyż oskarżona była już wcześniej karana za przestępstwa z art. 286 § 1 k.k.
W konkluzji kasacji Prokurator Generalny wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w I. do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy stwierdził, co następuje.
Kasacja jest zasadna, gdyż ma rację Prokurator Generalny, że zaskarżony wyrok został wydany z rażącym naruszeniem prawa materialnego, opisanym w zarzucie kasacji.
Z treści przepisu art. 66 § 1 k.k. wynika jednoznacznie, iż z dobrodziejstwa warunkowego umorzenia postępowania może skorzystać wyłącznie sprawca niekarny za przestępstwo umyślne. Podkreślić przy tym trzeba, że przesłanka ta ma charakter bezwzględny i uzależnia orzekanie o warunkowym umorzeniu postępowania od ustalenia, że w chwili wyrokowania sprawca nie jest karany za jakiekolwiek przestępstwo umyślne, niezależnie od jego podobieństwa do czynu będącego przedmiotem postępowania i rodzaju wymierzonej uprzednio kary.
Lektura akt niniejszej sprawy nie pozostawia wątpliwości, że oskarżona tego wymogu nie spełniała. Wyrokiem Sądu Rejonowego w I. z dnia 28 sierpnia 2019 r., sygn. akt II K (...), B. K. została skazana za umyślne przestępstwa z art. 286 § 1 k.k., które popełniła w dniach 8 i 11 lipca 2013 r. Orzeczenie to uprawomocniło się z dniem 13 grudnia 2019 r. (k. 62, 64). W chwili wyrokowania przez Sąd Rejonowy oskarżona nie posiadała zatem statusu sprawcy wymienionego w art. 66 § 1 k.k. Niczego w tej kwestii nie zmienia to, że wydając zaskarżony wyrok, Sąd Rejonowy w I. dysponował danymi o karalności, z których wynikało, że oskarżona nie była karana. Warunek braku karalności za przestępstwo umyślne ma charakter obiektywny i konieczność jego spełnienia nie jest zależna od wiedzy sądu rozpoznającego sprawę.
Stwierdzone uchybienie miało istotny wpływ na treść orzeczenia Sądu Rejonowego, gdyż skutkowało bezpodstawnym zastosowaniem instytucji warunkowego umorzenia postępowania.
Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w I. do ponownego rozpoznania.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI