III KK 313/05

Sąd Najwyższy2006-04-06
SNKarneprzestępstwa przeciwko mieniuNiskanajwyższy
wymuszeniegroźba bezprawnausiłowaniekasacjaSąd Najwyższyprawo karnerozpoznanie sprawyobrona prawna

Sąd Najwyższy oddalił kasację obrońcy skazanego A.S. jako oczywiście bezzasadną, obciążając go kosztami postępowania.

Obrońca skazanego A.S. wniósł kasację od wyroku Sądu Okręgowego, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego skazujący go za usiłowanie wymuszenia rozbójniczego. Zarzuty dotyczyły m.in. naruszenia prawa do obrony, dowolnej oceny dowodów oraz nie wyjaśnienia istotnych okoliczności. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście bezzasadną, oddalając ją i obciążając skazanego kosztami postępowania.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego A.S. od wyroku Sądu Okręgowego w S., który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w B. Skazany został uznany winnym usiłowania doprowadzenia pokrzywdzonych do niekorzystnego rozporządzenia mieniem poprzez groźbę bezprawną, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej. Obrońca w kasacji zarzucił m.in. rażące naruszenie prawa procesowego, w tym pozbawienie oskarżonego możności obrony przez rozpoznanie sprawy pod jego nieobecność, dowolną ocenę dowodów oraz nie wyjaśnienie istotnych okoliczności sprawy. Sąd Najwyższy uznał zarzut obrazy art. 6 k.p.k. za bezzasadny, wskazując, że sąd odwoławczy wykazał dobrą wolę odraczając rozprawę, a niestawiennictwo obrońcy i oskarżonego na kolejny termin nie było usprawiedliwione. Pozostałe zarzuty, dotyczące naruszenia art. 7 k.p.k. i art. 366 k.p.k., zostały uznane za niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym, ponieważ odnosiły się do ustaleń faktycznych sądu pierwszej instancji lub były nieprecyzyjne. Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną i obciążył skazanego kosztami postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli niestawiennictwo nie było usprawiedliwione obiektywnymi przyczynami, a sąd odwoławczy wykazał dobrą wolę odraczając rozprawę wcześniej.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że sąd odwoławczy wykazał dobrą wolę odraczając rozprawę apelacyjną. Niestawiennictwo obrońcy i oskarżonego na kolejny termin z powodu rzekomo złych warunków atmosferycznych nie było usprawiedliwione, gdyż warunki te nie uniemożliwiały stawienia się na rozprawę.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie kasacji

Strona wygrywająca

Skarb Państwa (w kontekście utrzymania wyroku)

Strony

NazwaTypRola
A. S.osoba_fizycznaskazany
H. D.–R.osoba_fizycznapokrzywdzony
F. R.osoba_fizycznapokrzywdzony
obrońca skazanegoinneobrońca
Prokuratura Krajowaorgan_państwowyprokurator
Prokuratura Okręgowa w S.organ_państwowyprokurator

Przepisy (9)

Główne

k.k. art. 13 § § 1

Kodeks karny

Usiłowanie doprowadzenia do niekorzystnego rozporządzenia mieniem poprzez groźbę bezprawną w celu osiągnięcia korzyści majątkowej.

k.k. art. 282

Kodeks karny

Wymuszenie rozbójnicze (w powiązaniu z art. 13 § 1 k.k. jako usiłowanie).

Pomocnicze

k.p.k. art. 6

Kodeks postępowania karnego

Prawo do obrony.

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

Sąd ocenia dowody na podstawie własnego przekonania.

k.p.k. art. 366

Kodeks postępowania karnego

Obowiązek wszechstronnego zbadania okoliczności sprawy.

k.p.k. art. 424 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania karnego

Wymogi uzasadnienia wyroku.

k.p.k. art. 4

Kodeks postępowania karnego

Obowiązek wszechstronnego zbadania i uwzględnienia okoliczności przemawiających na korzyść oskarżonego.

k.p.k. art. 5

Kodeks postępowania karnego

Zasada domniemania niewinności i rozstrzygania wątpliwości na korzyść oskarżonego.

k.p.k. art. 520 § § 2 i 523

Kodeks postępowania karnego

Wymogi formalne kasacji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja jest oczywiście bezzasadna. Nie doszło do naruszenia prawa do obrony (art. 6 k.p.k.). Niestawiennictwo na rozprawę nie było usprawiedliwione. Zarzuty dotyczące oceny dowodów i ustaleń faktycznych są niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym. Zarzuty naruszenia art. 366 k.p.k. i art. 4 i 5 k.p.k. nie zostały należycie uzasadnione.

Odrzucone argumenty

Obraza art. 6 k.p.k. przez pozbawienie oskarżonego możności obrony. Obraza art. 7 k.p.k. przez dowolną ocenę dowodów. Obraza art. 366 k.p.k. przez nie wyjaśnienie istotnych okoliczności. Obraza art. 4 i 5 k.p.k. przez nierozważenie okoliczności przemawiających na korzyść oskarżonego.

Godne uwagi sformułowania

kasacja jest niezasadna i to w stopniu oczywistym zupełnie nieudolną próbę wykazania niewłaściwego postąpienia sądu odwoławczego kasacja jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, obwarowanym szczególnymi wymogami atakuje ustalenie faktyczne (...) co w postępowaniu kasacyjnym nie jest przedmiotem bezpośredniej kontroli

Skład orzekający

Jadwiga Żywolewska−Ławniczak

przewodniczący

Feliks Tarnowski

członek

Andrzej Tomczyk

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Niska

Powoływalne dla: "Potwierdzenie dopuszczalności zarzutów w postępowaniu kasacyjnym oraz zasad rozpoznawania spraw pod nieobecność stron."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych zarzutów kasacyjnych i stanu faktycznego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy rutynowego oddalenia kasacji w sprawie karnej, z naciskiem na kwestie proceduralne związane z postępowaniem kasacyjnym, a nie na nowatorskie zagadnienia prawne.

0
Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III KK 313/05 
 
 
 
P O S T A N O W I E N I E 
 
Dnia 6 kwietnia 2006 r. 
 
Sąd Najwyższy w składzie: 
          
SSN  Jadwiga Żywolewska−Ławniczak (przewodniczący) 
 
 
 
SSN  Feliks Tarnowski 
 
 
 
SSN  Andrzej Tomczyk (sprawozdawca) 
 
 
 
 
Protokolant  Rafał Rychlicki 
przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Małgorzaty Wilkosz−Śliwy 
 
 
w sprawie A. S. 
skazanego z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 282 k.k.,  
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie 
w dniu 6 kwietnia 2006 r. 
kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego 
od wyroku Sądu Okręgowego w S. 
z dnia 3 marca 2005 r.,   
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w B. 
z dnia 19 listopada 2004 r.,   
 
 
oddala kasację jako oczywiście bezzasadną, a kosztami sądowymi  
postępowania kasacyjnego obciąża skazanego. 
 

 
2
U Z A S A D N I E N I E 
 
Wyrokiem Sądu Rejonowego w B. z dnia 19 listopada 2004 r.   A. S. 
został skazany za przestępstwo z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 282 k.k., polegające 
na tym, że w dniach 8 i 9 marca 2004 r. w B., w celu osiągnięcia korzyści 
majątkowej, używając groźby bezprawnej, usiłował doprowadzić H. D.–R. i F. 
R. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w ten sposób, że zażądał wydania 
mu pieniędzy w kwocie 4000 zł w zamian za odstąpienie od udziału w licytacji 
lokalu mieszkalnego, lecz zamierzonego celu nie osiągnął z uwagi na 
zatrzymanie go przez funkcjonariuszy policji. Za tak opisane i zakwalifikowane 
przestępstwo wymierzono mu karę roku i sześciu miesięcy pozbawienia 
wolności oraz stu stawek dziennych grzywny, przyjmując, iż jedna stawka 
dzienna jest równoważna kwocie pięćdziesięciu złotych.  
Wyrok ten zaskarżył apelacją obrońca oskarżonego, stawiając zarzuty 
obrazy przepisu prawa materialnego – art. 13 § 1 k.k. jak i przepisów 
postępowania karnego – w szczególności art. 7 k.p.k., a nawet błędu w 
ustaleniach faktycznych polegającego na błędnym przyjęciu, iż A. S. usiłował 
doprowadzić pokrzywdzonych do niekorzystnego rozporządzenia mieniem. 
W wyniku rozpoznania sprawy z powodu tej apelacji, Sąd Okręgowy w 
S., wyrokiem z dnia 3 marca 2005 r., utrzymał w mocy zaskarżony wyrok, 
uznając apelację za oczywiście bezzasadną.  
Ten z kolei wyrok zaskarżył kasacją obrońca skazanego i zarzucił „... 
rażące naruszenie prawa, które miały istotny wpływ na treść orzeczenia, i tak: 
I. 
obrazie art. 6 k.p.k. przez pozbawienie oskarżonego możności obrony 
swych praw z uwagi na rozpoznanie sprawy pod nieobecność 
oskarżonego i jego obrońcy, który wnosił o odroczenie rozprawy z 
dnia 3 marca 2005 roku z przyczyn niezależnych od niego, które 
winny zostać uwzględnione; 

 
3
II. 
obrazie art. 7 k.p.k. przez przekształcenie swobodnej oceny dowodów 
w ich dowolną ocenę; 
a)  przez przyjęcie przez Sąd II instancji za wiarygodne, iż oskarżony 
A. S. w dniu 8 i 9 marca 2004 roku usiłował doprowadzić H. D.–R. 
oraz F. R. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 
4000 złotych, 
b) pominięcie okoliczności wynikających z zeznań świadka W. D. i M. 
M., którzy w swoich zeznaniach uwiarygodnili wyjaśnienia A. S., co 
nie znalazło jednak zupełnie odzwierciedlenia w ocenie materiału 
dowodowego treści uzasadnienia Sądu I instancji; 
III. 
obrazie art. 366 k.p.k. przez nie wyjaśnienie wszystkich istotnych 
okoliczności sprawy, a zarazem obrazie art. 424 § 1 pkt 1 k.p.k. przez 
niedostateczne odniesienie się do zeznań komornika W. D. i M.M., a 
także kwestii w jakim celu skazany, mający w ocenie Sądu zamiar 
dopuścić się wymuszenia rozbójniczego, miałby udzielać adwokatowi 
zlecenia na pomoc prawną w zakresie nabycia mieszkania i 
samodzielnie sprawdzać inne lokale, 
IV. 
obrazie art. 4 i 5 k.p.k. poprzez zaniechanie wszechstronnego zbadania 
i 
uwzględnienia 
okoliczności 
przemawiających 
na 
korzyść 
oskarżonego oraz rozstrzygnięcie nie dających się usunąć wątpliwości 
na niekorzyść oskarżonego i naruszenie tym samym zasady 
domniemana niewinności”.  
Formułując powyższe zarzuty, Autor kasacji wniósł o „... uchylenie (...) 
wyroku i: 
1) Uniewinnienie oskarżonego; 
2) Rozstrzygnięcie o kosztach według norm przepisowych, z uwzględnieniem 
zwrotu wpłaty kwoty 750 zł opłaty kasacyjnej w znakach sądowych”. 
W wystąpieniu na rozprawie przed Sądem Najwyższym skorygował 
wniosek z punktu pierwszego oraz sprostował fragment uzasadnienia zarzutu I 

 
4
kasacji zawierający nieprawdziwe fakty, spowodowane – jak stwierdził – 
przekłamaniem komputera.  
W odpowiedzi na kasację prokurator Prokuratury Okręgowej w S. wniósł 
o jej oddalenie. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Kasacja jest niezasadna i to w stopniu oczywistym. 
Odnośnie do zarzutu obrazy art. 6 k.p.k. należy stwierdzić, że w 
postępowaniu przed Sądem Okręgowym w Sł. nie doszło do pozbawienia 
oskarżonego możności obrony swych praw. Przeciwnie – Sąd ten wykazał wiele 
dobrej woli odraczając rozprawę apelacyjną, wyznaczoną na dzień 27 stycznia 
2005 r., uznając wniosek obrońcy oskarżonego powołującego się na kolizję 
terminów, jako uzasadniający takie postąpienie. Jednak na kolejny termin, 
wyznaczony na dzień 3 marca 2005 r., nie stawił się ani oskarżony, ani jego 
obrońca. Jak wynika z protokołu rozprawy, obrońca przysłał fax, w którym 
zawiadomił, że nie może przybyć na rozprawę z powodu złych warunków 
atmosferycznych. Sąd odwoławczy odnotował, że warunki atmosferyczne 
panujące tego dnia nie uniemożliwiały stawienia się na rozprawę i wskazał 
przykładowo, iż w innych sprawach strony tego dnia stawiły się, mimo że 
dojeżdżały spoza siedziby sądu. Dołączony do kasacji wydruk stanu pogody z 
dnia 3 marca 2005 r. wymownie przeczy tezie lansowanej w kasacji, określając 
temperaturę powietrza na – 7o C, widzialność na 8 km, siłę wiatru na 14,4 km/h, 
a wilgotność na 63%. W zaistniałej sytuacji zarzut ten i jego zmodyfikowane 
uzasadnienie należy oceniać jako zupełnie nieudolną próbę wykazania 
niewłaściwego postąpienia sądu odwoławczego. Ta konstatacja zwalnia Sąd 
Najwyższy od ustosunkowywania się do wywodów uzasadnienia kasacji 
szermujących argumentami natury konstytucyjnej i obrony praw człowieka. 
Odnosząc się do zarzutów opisanych w punkcie II i III petitum kasacji, 
należy na wstępie stwierdzić, że kasacja jest nadzwyczajnym środkiem 
zaskarżenia, przysługującym stronom od orzeczenia sądu odwoławczego i 

 
5
obwarowanym szczególnymi wymogami, wskazanymi m.in. w art. 520 § 2 i 523 
k.p.k. To przypomnienie wydaje się niezbędne, bowiem zarzuty określone w 
punkcie II b i III wyroku odnoszą się do orzeczenia sądu pierwszej instancji, na 
co wskazuje nie tylko ich stylizacja i powołane przepisy, ale werbalne 
odniesienie się do treści uzasadnienia wyroku tego sądu. Natomiast zarzut 
opisany w punkcie II a, pod pozorem naruszenia przez sąd odwoławczy przepisu 
art. 7 k.p.k., atakuje ustalenie faktyczne (podobnie jak zarzut pierwszy apelacji), 
co w postępowaniu kasacyjnym nie jest przedmiotem bezpośredniej kontroli. 
Tym niemniej, zupełnie na marginesie, podkreślić należy, że sąd pierwszej  
instancji uczynił podstawą ustaleń m.in. zeznania M. M. i W. D., odnosząc się 
do  nich w uzasadnieniu. 
Formułując zarzut obrazy art. 4 i 5 k.p.k. (pkt IV kasacji), Autor 
nadzwyczajnego środka zaskarżenia nie wskazał żadnych okoliczności 
pozwalających na ocenę jego zasadności, czy choćby polemikę z jego treścią. Za 
takie bowiem nie można uznać dwuzdaniowej wypowiedzi na ostatniej stronie 
uzasadnienia kasacji, a tym bardziej sformułowania samego zarzutu, który 
okoliczności tych nie precyzuje.  
W zaistniałej więc sytuacji kasację należało oddalić, uznając ją za 
oczywiście bezzasadną z przyczyn omówionych wyżej. 
Na zakończenie należy się odnieść do jednozdaniowej wypowiedzi, 
zawartej w końcowej części uzasadnienia kasacji, a nawiązującej do 
lakoniczności uzasadnienia orzeczenia sądu odwoławczego. Rzeczywiście jest 
ono bardzo lakoniczne.  Nie należy jednak tracić z pola widzenia, że apelacja 
została uznana przez sąd odwoławczy za oczywiście bezzasadną. Analiza 
stawianych w niej zarzutów – nawet bardzo pobieżna – wskazuje, że obrońca 
oskarżonego wykorzystał wszystkie – poza niewspółmiernością kary – względne 
przyczyny odwoławcze, popadając w wewnętrzną sprzeczność. Trudno więc z 
taką argumentacją rzeczowo polemizować. Ponadto nieprawdziwe jest 
stwierdzenie zawarte w uzasadnieniu kasacji, że sąd odwoławczy w ogóle nie 

 
6
odniósł się do treści pisma, będącego uzupełnieniem apelacji. Mimo tego, że nie 
miał takiego obowiązku (wszak tego rodzaju pismo nie jest częścią środka 
zaskarżenia), odniósł się pośrednio – oceniając zarzuty apelacji – do problemu 
podnoszonego w punkcie pierwszym tego pisma, zaś wprost zajął stanowisko 
odnośnie do kwestii poruszonej w jego punkcie drugim. 
Reasumując, ani zarzuty, ani uzasadnienie, ani wnioski kasacyjne nie 
zawierały treści uzasadniających pożądane przez skarżącego rozstrzygnięcie i 
dlatego Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI