III KK 310/25

Sąd Najwyższy2025-11-05
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
sąd najwyższykasacjawyłączenie sędziegobezstronnośćrelacje zawodoweprawo karne procesowedoktorantpromotor

Sąd Najwyższy wyłączył sędziego od rozpoznania sprawy kasacyjnej z uwagi na jego relację z obrońcą, który jest jego doktorantem.

Sędzia Sądu Najwyższego W.W. złożył wniosek o wyłączenie go od udziału w sprawie kasacyjnej III KK 310/25, wskazując na relację z obrońcą strony, który jest jego doktorantem i przygotowuje pod jego kierunkiem rozprawę doktorską. Sąd Najwyższy uznał, że taka relacja mogłaby wywołać uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziego w odbiorze społecznym i uwzględnił wniosek o wyłączenie.

Sprawa o sygnaturze akt III KK 310/25 dotyczyła rozpoznania kasacji obrońcy P.L. od wyroku Sądu Okręgowego w Nowym Sączu, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Nowym Targu. Sprawa została przydzielona sędziemu Sądu Najwyższego W.W. Sędzia W.W. złożył wniosek o wyłączenie go od udziału w sprawie, powołując się na art. 42 § 1 k.p.k. w zw. z art. 41 § 1 k.p.k. Uzasadnił to faktem, że obrońca strony, adwokat S.G., jest jego doktorantem przygotowującym rozprawę doktorską pod jego kierunkiem w Katedrze Prawa Karnego Uniwersytetu Jagiellońskiego, a także utrzymywaniem z nim kontaktów prywatnych. Sąd Najwyższy, rozpatrując wniosek na posiedzeniu, uznał, że okoliczności przedstawione przez sędziego W.W. mogłyby wywołać w odbiorze społecznym uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności. Zgodnie z art. 41 § 1 k.p.k., sędzia ulega wyłączeniu, gdy istnieje okoliczność mogąca wywołać wątpliwość co do jego bezstronności. Sąd podkreślił, że wątpliwość ta powinna być rozumiana zarówno subiektywnie, jak i obiektywnie, z perspektywy rozsądnego obserwatora. W związku z tym, Sąd Najwyższy uwzględnił wniosek o wyłączenie sędziego W.W. od udziału w sprawie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, taka relacja może uzasadniać wątpliwości co do bezstronności sędziego, zwłaszcza w odbiorze społecznym.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołując się na art. 41 § 1 k.p.k. i orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego oraz Sądu Najwyższego, wskazał, że wątpliwość co do bezstronności sędziego należy rozumieć szeroko, uwzględniając także odbiór zewnętrzny. Relacja sędziego z obrońcą jako promotora i doktoranta, wraz z kontaktami prywatnymi, może budzić uzasadnione wątpliwości co do obiektywizmu sędziego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uwzględnienie wniosku o wyłączenie sędziego

Strona wygrywająca

sędzia W.W.

Strony

NazwaTypRola
P.L.osoba_fizycznaoskarżony
S.G.osoba_fizycznaobrońca
W.W.osoba_fizycznasędzia

Przepisy (5)

Główne

k.p.k. art. 41 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.

Pomocnicze

k.p.k. art. 42 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 42 § § 4

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 212 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 216 § § 1

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Relacja sędziego z obrońcą jako promotora i doktoranta, wraz z kontaktami prywatnymi, może budzić wątpliwości co do bezstronności sędziego w odbiorze społecznym.

Godne uwagi sformułowania

sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie iudex suspectus bezstronność w odbiorze zewnętrznym opartą na zobiektywizowanych przesłankach i analizowaną przez odwołanie się do oceny sytuacji dokonanej przez przeciętnego, rozsądnie i poprawnie logicznie rozumującego obserwatora procesu

Skład orzekający

Stanisław Stankiewicz

przewodniczący

W.W.

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosku o wyłączenie sędziego ze względu na relacje zawodowe i prywatne z uczestnikiem postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji relacji sędzia-doktorant w kontekście sprawy karnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne są relacje zawodowe i prywatne sędziów dla zachowania pozorów bezstronności, co jest kluczowe dla zaufania do wymiaru sprawiedliwości.

Czy promotor może być sędzią w sprawie swojego doktoranta? Sąd Najwyższy odpowiada.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
III KK 310/25
POSTANOWIENIE
Dnia 5 listopada 2025 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Stanisław Stankiewicz
w sprawie
P.L.
wobec którego warunkowo umorzono postępowanie karne o czyny z art. 212 § 1 k.k. i 216 § 1 k.k.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 5 listopada 2025 r.,
wniosku sędziego o wyłączenie od udziału w sprawie o sygn. akt III KK 310/25,
na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 i 4 k.p.k.
p o s t a n o w i ł:
uwzględnić wniosek i wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego W.W. od udziału w sprawie III KK 310/25 Sądu Najwyższego.
UZASADNIENIE
Wyrok Sądu Okręgowego w Nowym Sączu z dnia 15 listopada 2024 r., sygn. akt II Ka 373/24, utrzymujący w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Nowym Targu z dnia 29 kwietnia 2024 r., sygn. akt II K 688/21, został zaskarżony kasacją obrońcy P.L. Sprawa ta została zarejestrowana w Sądzie Najwyższym pod sygnaturą III KK 310/25. Zarządzeniem Prezesa Sądu Najwyższego kierującego pracą Izby Karnej, sprawę przydzielono SSN W.W.
Wyznaczony Sędzia SN złożył wniosek o wyłączenie go, na podstawie art. 42 § 1 k.p.k. w zw. z art. 41 § 1 k.p.k., od udziału w powyższej sprawie o sygn. akt III KK 310/25. W uzasadnieniu wskazał, że obrońca, który sporządził i wniósł kasację (adw. S.G.) jest jego doktorantem, przygotowującym w Katedrze Prawa Karnego Uniwersytetu Jagiellońskiego rozprawę doktorską, której jest promotorem, a nadto podniósł, iż utrzymuje z doktorantem kontakty prywatne.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Wniosek o wyłączenie od udziału w sprawie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 41 § 1 k.p.k. sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Podstawa wyłączenia sędziego, jako
iudex suspectus
, może być każda okoliczność, jeżeli tylko uzasadnia wątpliwość co do bezstronności sędziego, która należy rozumieć zarówno jako subiektywne odczucie sędziego, jak i jego bezstronność w odbiorze zewnętrznym opartą na zobiektywizowanych przesłankach i analizowaną przez odwołanie się do oceny sytuacji dokonanej przez przeciętnego, rozsądnie i poprawnie logicznie rozumującego obserwatora procesu, który nie jest zainteresowany jego wynikiem (zob. wyroki TK: z 27 stycznia 1999 r., K 1/98, OTK-A 1999, z.1, poz. 3; z 20 lipca 2004 r., SK 19/02, OTK-A 2004, z. 7, poz. 67; uchwała SN z 26 kwietnia 2007 r., I KZP 9/07, OSNKW 2007, z. 5, poz. 39; wyrok SN z 8 stycznia 2009 r., III KK 257/08; D. Świecki [red.], Kodeks postępowania karnego. Tom I. Komentarz aktualizowany. LEX/el 2025; J. Kosonoga,
Iudex suspectus
w procesie karnym - zagadnienia wybrane w: A. Błachnio-Parzych, J. Jakubowska-Hara, J. Kosonoga, H. Kuczyńska [red.], Problemy wymiaru sprawiedliwości karnej. Księga Jubileuszowa Profesora Jana Skupińskiego, Warszawa 2013, s. 446 i n.). Złożenie przez sędziego oświadczenia o istnieniu okoliczności, które mogłyby wywołać wątpliwość co do jego bezstronności w realiach konkretnej sprawy, do rozpoznania której został wyznaczony, obliguje zatem sąd do starannego rozważenia przedstawionych w takiej inicjatywie przesłanek, zaś w wypadku ich obiektywnego występowania, powinno generalnie prowadzić do uwzględnienia złożonego przez sędziego żądania wyłączenia, gdy w aspekcie zewnętrznym może powstać wątpliwość o określonym nastawieniu sędziego do sprawy lub uczestników postępowania.
W świetle powyższych uwarunkowań, w realiach niniejszej sprawy, okoliczności przedstawione przez SSN W.W., a dotyczące jego relacji z autorem kasacji, mogłyby wywołać w odbiorze społecznym uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziego przy rozpoznaniu przedmiotowej sprawy kasacyjnej. W określonym układzie procesowym, podzielając zatem ocenę wyrażoną przez wyznaczonego Sędziego, należało orzec jak na wstępie.
[WB]
[a.ł]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI