IV KK 424/16

Sąd Najwyższy2017-05-10
SNKarnewykonanie karWysokanajwyższy
wyrok łącznykara ograniczenia wolnościkara pozbawienia wolnościkasacjaskład sądunaruszenie przepisów postępowaniaSąd Najwyższy

Sąd Najwyższy uchylił wyrok sądu okręgowego w sprawie o wydanie wyroku łącznego z powodu naruszenia przepisów o składzie sądu i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację obrońcy skazanego od wyroku sądu okręgowego, który utrzymał w mocy wyrok łączny sądu rejonowego. Głównym zarzutem kasacji było rażące naruszenie przepisów postępowania. Sąd Najwyższy, niezależnie od zarzutów, uchylił zaskarżony wyrok z powodu wydania go przez sąd okręgowy w składzie jednoosobowym, co stanowiło naruszenie art. 29 § 1 k.p.k. Sprawę przekazano do ponownego rozpoznania sądowi okręgowemu.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego K.W. od wyroku Sądu Okręgowego w K., który utrzymał w mocy wyrok łączny Sądu Rejonowego w L. dotyczący połączenia kar jednostkowych. Obrońca zarzucił rażące naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 4 k.p.k., wskazując na nieodpowiednie badanie okoliczności i nadmierną dolegliwość kary łącznej. Sąd Najwyższy, stosując art. 536 k.p.k. i art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., stwierdził, że zaskarżony wyrok został wydany z naruszeniem przepisów o składzie sądu, gdyż Sąd Okręgowy orzekał w składzie jednoosobowym, podczas gdy ustawa (art. 29 § 1 k.p.k.) wymaga składu trzech sędziów w postępowaniu odwoławczym, z wyjątkiem sytuacji nie mającej zastosowania w tej sprawie. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok jako obarczony bezwzględną przyczyną odwoławczą i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w K. do ponownego rozpoznania w prawidłowym składzie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd okręgowy nie może orzekać w sprawie o wydanie wyroku łącznego w składzie jednoosobowym na rozprawie apelacyjnej, jeśli nie zachodzą wyjątki przewidziane w ustawie.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że art. 29 § 1 k.p.k. wymaga orzekania w składzie trzech sędziów na rozprawie apelacyjnej, a wyjątek z art. 449 § 2 k.p.k. nie miał zastosowania w tej sprawie, gdyż nie dotyczył postępowania o wydanie wyroku łącznego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

skazany (w zakresie uchylenia wyroku)

Strony

NazwaTypRola
K.W.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (11)

Główne

k.p.k. art. 29 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Na rozprawie apelacyjnej sąd orzeka w składzie trzech sędziów, chyba że ustawa stanowi inaczej.

k.p.k. art. 439 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Wskazuje bezwzględne przyczyny odwoławcze, w tym nienależyte obsadzenie sądu.

Pomocnicze

k.p.k. art. 449 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Wyjątek od zasady orzekania w składzie trzech sędziów, nie mający zastosowania w tej sprawie.

k.p.k. art. 536

Kodeks postępowania karnego

Określa granice rozpoznania kasacji.

k.p.k. art. 436

Kodeks postępowania karnego

Wskazuje na możliwość nierozpoznania zarzutu kasacyjnego w przypadku uchylenia orzeczenia z innych przyczyn.

k.p.k. art. 518

Kodeks postępowania karnego

Stosuje przepisy dotyczące apelacji do postępowania kasacyjnego.

k.k. art. 85

Kodeks karny

Podstawa do łączenia kar.

k.k. art. 86 § § 1 i 3

Kodeks karny

Określa zasady wymiaru kary łącznej.

k.k. art. 87

Kodeks karny

Dotyczy łączenia kar różnych rodzajów.

k.p.k. art. 577

Kodeks postępowania karnego

Zaliczenie okresu odbytych kar na poczet kar łącznych.

k.p.k. art. 572

Kodeks postępowania karnego

Umorzenie postępowania o objęcie wyrokiem łącznym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd Okręgowy orzekł w składzie jednoosobowym, co stanowi naruszenie art. 29 § 1 k.p.k. i jest bezwzględną przyczyną odwoławczą (art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.).

Odrzucone argumenty

Zarzuty obrońcy dotyczące rażąco nieodpowiedniego badania okoliczności i nadmiernej dolegliwości kary łącznej nie zostały rozpoznane z uwagi na uchylenie wyroku z przyczyn proceduralnych.

Godne uwagi sformułowania

zaskarżony wyrok zapadł z obrazą art. 29 § 1 k.p.k., stanowiącą w niniejszej sprawie bezwzględną przyczynę odwoławczą podlegał on uchyleniu niezależnie od tego, czy podniesiony w kasacji zarzut jest zasadny rozpoznanie zarzutu kasacyjnego stało się w tej sytuacji procesowej bezprzedmiotowe

Skład orzekający

Henryk Gradzik

przewodniczący-sprawozdawca

Ewa Plawgo

sprawozdawca

Andrzej Ryński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Naruszenie przepisów o składzie sądu w postępowaniu odwoławczym, w szczególności w sprawach o wydanie wyroku łącznego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji orzekania w sprawie wyroku łącznego przez sąd okręgowy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak istotne są formalne wymogi proceduralne, nawet jeśli nie wpływają bezpośrednio na merytoryczne rozstrzygnięcie. Błąd w składzie sądu może prowadzić do uchylenia wyroku.

Błąd w składzie sądu uchylił wyrok łączny – co to oznacza dla skazanych?

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV KK 424/16
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 10 maja 2017 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Henryk Gradzik (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSA del. do SN Ewa Plawgo
‎
SSN Andrzej Ryński
Protokolant Danuta Bratkrajc
przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Grzegorza Krysmanna
‎
w sprawie
K.W.
‎
w przedmiocie wydania wyroku łącznego
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie
‎
w dniu 10 maja 2017 r.,
‎
kasacji, wniesionej przez obrońcę skazanego
‎
od wyroku Sądu Okręgowego w K.
‎
z dnia 29 czerwca 2016 r., sygn. akt II Ka …/16
utrzymującego w mocy wyrok łączny Sądu Rejonowego w L.
‎
z dnia 12 kwietnia 2016 r., sygn. akt II K …/16
uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Okręgowemu w K. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.
UZASADNIENIE
Orzekając na wniosek skazanego K.W. o wydanie wyroku łącznego Sąd Rejonowy w L. wyrokiem łącznym z dnia 12 kwietnia 2016 r., sygn. II K 3/16:
1.
na podstawie art. 85 k.k. i art. 86 § 1 i 3 k.k. połączył jednostkowe kary ograniczenia wolności  orzeczone wobec  K. W. w wyrokach Sądu Rejonowego w L. wydanych w sprawach sygn. II K 72/12 i II K 153/12 i wymierzył mu łączną karę 12 miesięcy ograniczenia wolności;
2.
rozwiązał orzeczenia o karach łącznych pozbawienia wolności, zawarte w wyrokach Sądu Rejonowego w S. w sprawie sygn. II K 408/13 i w sprawie Sądu Rejonowego w L. sygn. II K 159/13
3.
na podstawie art. 85 k.k., art. 86 § 1 k.k. i art. 87 k.k. połączył jednostkowe kary pozbawienia wolności i ograniczenia wolności wymierzone za zbiegające się przestępstwa, a orzeczone wyrokami Sądu Rejonowego w L. w sprawach o sygn.: II K 128/13, II K 127/13, II K 159/13, II K 57/13 oraz w wyroku Sądu Rejonowego w S. sygn. II K 408/13 i wymierzył skazanemu łączną karę 4 lat i 2 miesięcy pozbawienia wolności;
4.
na podstawie art. 577 k.p.k. zaliczył skazanemu na poczet orzeczonych łącznych kar pozbawienia wolności i ograniczenia wolności okresy odbytych kar w wykonaniu  wyroków, które podlegały połączeniu;
5.
na podstawie art. 572 k.p.k. umorzył postępowanie o objęcie wyrokiem łącznym kary wymierzonej wyrokiem Sądu Okręgowego w K. w sprawie sygn. II K 34/14.
Po rozpoznaniu apelacji wniesionej przez obrońcę skazanego Sąd Okręgowy w K. wyrokiem z dnia 29 czerwca 2016 r., sygn. II Ka 205/16 utrzymał w mocy zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego w L..
Od prawomocnego wyroku obrońca skazanego wywiódł kasację w części dotyczącej utrzymania wyroku łącznego Sądu Rejonowego w L., sygn. II K 3/16 w zakresie wymierzenia mu łącznej kary 4 lat i 2 miesięcy pozbawienia wolności.
Skarżący zarzucił prawomocnemu wyrokowi rażące naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na jego treść, a to art. 4 k.p.k. przez rażąco nieodpowiednie badanie oraz uwzględnienie okoliczności przemawiających zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść skazanego, a w konsekwencji wymierzenie takiej łącznej kary pozbawienia wolności, która w połączeniu z pozostałymi do odrębnego wykonania karami będzie dla skazanego dolegliwością poważniejszą niż miał do czasu wydania wyroku łącznego w niniejszej sprawie.
W konkluzji obrońca skazanego wniósł o uchylenie prawomocnego wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w K. oraz pozostawienie temu Sądowi rozstrzygnięcia o kosztach obrony z urzędu w postępowaniu kasacyjnym.
W odpowiedzi na kasację Prokurator Rejonowy w L. wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej.
Przy rozpoznaniu kasacji Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
W myśl art. 536 k.p.k. Sąd Najwyższy rozpoznaje kasację w granicach zaskarżenia i podniesionych zarzutów, a w zakresie szerszym, między innymi, w wypadkach określonych w art. 439 k.p.k. Zgodnie z art. 439 § 1 k.p.k., niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów oraz wpływu uchybienia na treść orzeczenia, zaskarżone orzeczenie podlega uchyleniu, jeżeli doszło do jego wydania przy zaistnieniu jednego z uchybień wymienionych w dalszej części tego przepisu. Jedno z tych uchybień zachodzi wtedy, gdy sąd orzekający był nienależycie obsadzony (art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.). W związku z tym należy zauważyć, że Sąd Okręgowy w K. wydał zaskarżony wyrok na rozprawie apelacyjnej w składzie jednoosobowym (k. 122-123). Przepisem określającym skład sądu na rozprawie apelacyjnej jest art. 29 § 1 k.p.k. Stanowi on, że na tym forum sąd orzeka w składzie trzech sędziów, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Jedyny wyjątek od zasady orzekania na rozprawie apelacyjnej w składzie trzech sędziów przewiduje się w art. 449 § 2 k.p.k. Zgodnie z jego brzmieniem, jeśli postępowanie przygotowawcze zakończyło się w formie dochodzenia, sąd odwoławczy orzeka na rozprawie jednoosobowo, chyba że prezes sądu lub sąd postanowi inaczej. Warunek zakończenia postępowania przygotowawczego w formie dochodzenia nie może odnosić się do niniejszej sprawy, w której w ogóle takie postępowanie nie toczyło się, a przedmiotem rozpoznania była tylko kwestia wydania wyroku łącznego obejmującego kary prawomocnie orzeczone. Ten wyjątkowy przepis, nie podlegający w myśl ogólnych zasad wykładni interpretacji rozszerzającej, nie mógł być zatem podstawą wyznaczenia składu jednoosobowego do orzekania na rozprawie apelacyjnej w sprawie o wyrok łączny. Prezentowane tu stanowisko co do składu orzekającego w sprawie o wyrok łączny znajduje wsparcie w piśmiennictwie (D. Świecki: Postępowanie odwoławcze w sprawach karnych. Komentarz i orzecznictwo, Warszawa 2016, s 2) i w orzecznictwie Sądu Najwyższego (wyrok SN z dnia 16 lutego 2017 r., sygn. II KK 347/16, Baza orzeczeń SN Supremus)
Skoro zatem zaskarżony wyrok zapadł z obrazą art. 29 § 1 k.p.k., stanowiącą w niniejszej sprawie bezwzględną przyczynę odwoławczą, to podlegał on uchyleniu niezależnie od tego, czy podniesiony w kasacji zarzut jest zasadny. Rozpoznanie zarzutu kasacyjnego stało się w tej sytuacji procesowej bezprzedmiotowe (art. 436 k.p.k. w zw. z art. 518 k.p.k.).
Uchylając prawomocny wyrok Sąd Najwyższy przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w K. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym we właściwym składzie orzekającym przewidzianym w art. 29 § 1 k.p.k.
Sąd ten rozstrzygnie także, na wniosek obrońcy z urzędu, o wynagrodzeniu należnym mu za czynności w postępowaniu kasacyjnym.
kc

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI