III KK 304/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy wyłączył sędziego P.K. od udziału w sprawie III KK 304/25 z powodu wątpliwości co do jego bezstronności instytucjonalnej, wynikających z procedury powołania.
Pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego złożył wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego P.K. od udziału w sprawie III KK 304/25. Argumentowano, że sędzia, powołany na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej po zmianach z 2017 r., nie spełnia wymogu instytucjonalnej bezstronności, co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą. Sąd Najwyższy uznał wniosek za zasadny, powołując się na wcześniejsze orzecznictwo i standardy Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, i wyłączył sędziego od dalszego udziału w sprawie.
Wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego P.K. od udziału w sprawie III KK 304/25 został złożony przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego M.C. Podstawą wniosku były wątpliwości co do bezstronności instytucjonalnej sędziego, wynikające z procedury jego powołania na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego. Autor wniosku odwołał się do orzecznictwa kwestionującego status Krajowej Rady Sądownictwa oraz sędziów powołanych na jej wniosek, wskazując, że może to prowadzić do naruszenia art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i uznania składu orzekającego za nienależycie obsadzony. Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek, uznał go za zasadny. Powołując się na przepis art. 41 § 1 k.p.k. oraz utrwalone stanowisko Sądu Najwyższego, w tym uchwałę trzech połączonych Izb z dnia 23 stycznia 2020 r. (BSA I-4110-1/20), stwierdzono, że okoliczności związane z powołaniem sędziego P.K. skutkują uznaniem sądu z jego udziałem za nienależycie obsadzony. W konsekwencji, Sąd Najwyższy postanowił wyłączyć sędziego P.K. od udziału w sprawie III KK 304/25.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, sędzia taki powinien zostać wyłączony od udziału w sprawie, a jego udział stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że okoliczności związane z powołaniem sędziego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej po zmianach z 2017 r. skutkują uznaniem sądu z jego udziałem za nienależycie obsadzony, co narusza standardy niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą (art. 6 ust. 1 EKPC) i stanowi podstawę do wyłączenia sędziego na podstawie art. 41 § 1 k.p.k.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
wyłączenie sędziego
Strona wygrywająca
oskarżyciel posiłkowy (M.C.)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M.C. | osoba_fizyczna | oskarżyciel posiłkowy |
| P.K. | inne | sędzia |
Przepisy (4)
Główne
k.p.k. art. 42 § 4 zdanie pierwsze
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 41 § 1
Kodeks postępowania karnego
Przewiduje możliwość wyłączenia sędziego, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie, lub gdy orzekanie przez sędziego mogłoby prowadzić do naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 EKPC.
Pomocnicze
k.p.k. art. 439 § 1 pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Określa bezwzględne przyczyny odwoławcze, w tym nienależyta obsada sądu.
Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw
Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r., która wpłynęła na sposób ukształtowania składu KRS.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sędzia P.K. został powołany na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej po zmianach z 2017 r., co budzi wątpliwości co do jego instytucjonalnej bezstronności. Naruszenie wymogu instytucjonalnej bezstronności prowadzi do nienależytej obsady sądu, będącej bezwzględną przyczyną odwoławczą. Orzekanie przez sędziego w takich okolicznościach narusza standardy z art. 6 ust. 1 EKPC.
Godne uwagi sformułowania
niespełnianie przez niego wymogu instytucjonalnej bezstronności wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. nie stanowi niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą skutkują każdorazowo uznaniem Sądu z ich udziałem za nienależycie obsadzony
Skład orzekający
Jarosław Matras
przewodniczący
P.K.
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wyłączenia sędziego Sądu Najwyższego z powodu wątpliwości co do jego bezstronności instytucjonalnej wynikających z procedury powołania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji powołania sędziów Sądu Najwyższego po zmianach w KRS w 2017/2018 r.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii niezależności sądownictwa i bezstronności sędziów w kontekście zmian prawnych, co jest tematem o dużym znaczeniu publicznym i prawniczym.
“Sąd Najwyższy wyłącza sędziego: czy powołanie przez nową KRS podważa bezstronność?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN III KK 304/25 POSTANOWIENIE Dnia 2 lipca 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jarosław Matras po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 2 lipca 2025 r., wniosku pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego M.C. w przedmiocie wyłączenia sędziego Sądu Najwyższego P.K. od udziału w sprawie III KK 304/25 na podstawie art. 42 § 4 zdanie pierwsze k.p.k. w zw. z art. 41 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł wyłączyć sędziego P.K. od udziału w sprawie III KK 304/25. UZASADNIENIE W dniu 30 maja 2025 r. do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego M.C. o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego P.K. od orzekania w sprawie o sygn. akt III KK 304/25, w której wniesiono kasację prokuratora i pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego. Autor wniosku odwołując się do orzecznictwa krajowego i międzynarodowego kwestionującego status Krajowej Rady Sądownictwa, której skład ukształtowany został na mocy ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 3) oraz status sędziów, zwłaszcza sędziów Sądu Najwyższego, powołanych na stanowisko sędziego na wniosek tak ukształtowanej Rady, wniósł o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego P.K. z uwagi na niespełnianie przez niego wymogu instytucjonalnej bezstronności, prowadzącego w konsekwencji do wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek jest zasadny. Przepis art. 41 k.p.k. ustanawiający instytucję iudex suspectus przewiduje możliwość wyłączenia sędziego, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Odwołując się do stanowiska Sądu Najwyższego wyrażonego w postanowieniu z dnia 13 października 2021 r., II KO 30/21, warto przypomnieć, że wyłączenie sędziego na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. winno nastąpić nie tylko w sytuacji gdy istnieje okoliczność tego rodzaju, iż mogłaby wywołać wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie, ale również wówczas gdy orzekanie przez sędziego w sprawie mogłoby realnie prowadzić do znacznie poważniejszego uchybienia, tj. naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i uznania, że taki skład orzekający nie stanowi niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą. Taka właśnie sytuacja ma miejsce w tej sprawie. Bez wątpienia, okoliczności związane z uzyskaniem statusu sędziego Sądu Najwyższego przez P. K. w następstwie brania udziału w konkursie przed Krajową Radą Sądownictwa po 17 stycznia 2018 r. w odniesieniu do sędziów Sądu Najwyższego skutkują każdorazowo uznaniem Sądu z ich udziałem za nienależycie obsadzony (por. uchwała trzech połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/20). Z tego względu wielokrotnie już Sąd Najwyższy wskazywał na potrzebę wyłączenia P. K. od rozpoznania spraw z uwagi na brak co do jego osoby przymiotu niezawisłości i bezstronności (m.in. postanowienia SN: z dnia 21 maja 2025 r., II KK 252/24; z dnia 19 lutego 2025 r., II KK 191/23; z dnia 29 stycznia 2025 r., III KK 286/23). Sąd Najwyższy w niniejszym składzie ten pogląd aprobuje. Mając powyższe na uwadze konieczne stało się podjęcie przez Sąd Najwyższy decyzji o wyłączeniu P. K. od rozpoznania sprawy wywołanej kasacjami prokuratora i pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego (III KK 304/25). [WB] [r.g.]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI