III KK 300/25

Sąd Najwyższy2026-04-10
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
wyłączenie sędziegobezstronnośćkasacjaSąd Najwyższykodeks postępowania karnegoorzecznictwoprocedura karna

Sąd Najwyższy wyłączył sędziego od rozpoznania kasacji z powodu jego wcześniejszego udziału w wydaniu orzeczenia kasatoryjnego w tej samej sprawie, co mogło budzić wątpliwości co do bezstronności.

Obrońca skazanego M.W. złożył wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego S.S. od rozpoznania kasacji, argumentując, że sędzia ten brał udział w wydaniu orzeczenia kasatoryjnego w poprzedniej instancji, które miało wpływ na dalszy tok postępowania. Sąd Najwyższy uznał wniosek za zasadny, stwierdzając, że udział sędziego w wydaniu orzeczenia, które bezpośrednio lub pośrednio wpływa na rozpoznawaną sprawę, może budzić uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności.

Wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego S.S. od rozpoznania kasacji w sprawie III KK 300/25 został złożony przez obrońcę skazanego M.W. Podstawą wniosku było twierdzenie, że sędzia S.S., jako sprawozdawca, brał udział w wydaniu wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 27 września 2018 r. (sygn. akt II AKa 57/18), który częściowo uchylił wyrok sądu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu tego wyroku sędzia S.S. wyraził pogląd co do kierunku dalszego postępowania. Choć sędzia S.S. nie brał udziału w wydaniu wyroku Sądu Apelacyjnego zaskarżonego obecną kasacją, to obie sprawy są ze sobą ściśle powiązane. Sąd Najwyższy, rozpatrując wniosek, podkreślił, że choć sam fakt wcześniejszego udziału w orzekaniu kasatoryjnym nie jest przeszkodą, to jednak sytuacja, w której sędzia miałby kontrolować kasacyjnie orzeczenie wydane przez siebie w sądzie niższej instancji, może budzić wątpliwości co do jego bezstronności. Sąd uznał, że okoliczność ta jest zbliżona do przesłanek wyłączenia z mocy prawa i dlatego postanowił wyłączyć sędziego S.S. od rozpoznania kasacji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli istnieje uzasadniona wątpliwość co do jego bezstronności.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że choć sam fakt wcześniejszego udziału w orzekaniu kasatoryjnym nie jest automatycznie przeszkodą, to sytuacja, w której sędzia miałby kontrolować kasacyjnie orzeczenie wydane przez siebie w sądzie niższej instancji, może budzić wątpliwości co do jego bezstronności, co jest zbliżone do przesłanek wyłączenia z mocy prawa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

wyłączono sędziego

Strona wygrywająca

skazany M.W. (poprzez swojego obrońcę)

Strony

NazwaTypRola
M.W.osoba_fizycznaskazany
K.D.osoba_fizycznaskazany
K.S.inneobrońca
S.S.innesędzia

Przepisy (3)

Główne

k.p.k. art. 41 § 1

Kodeks postępowania karnego

Sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.

Pomocnicze

k.p.k. art. 42 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 40 § 1

Kodeks postępowania karnego

Okoliczność ta w praktyce zbliżona jest do przesłanek wyłączenia z mocy prawa w ujęciu art. 40 § 1 k.p.k.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sędzia S.S. brał udział w wydaniu orzeczenia kasatoryjnego w sprawie II AKa 57/18, które miało wpływ na dalsze postępowanie. Udział sędziego w kontroli kasacyjnej orzeczenia wydanego przez siebie w sądzie niższej instancji budzi wątpliwości co do jego bezstronności.

Godne uwagi sformułowania

istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie dla postronnego obserwatora zachodzą w realiach sprawy takie okoliczności, które w odbiorze społecznym mogą budzić wątpliwości co do bezstronności sędziego uzewnętrznienie swojego stanowiska, między innymi poprzez wydanie orzeczenia w innej sprawie pozostającej w ścisłym i nierozerwalnym związku ze sprawą aktualnie rozpoznawaną (...) uznawane jest za powód do powstania uzasadnionej wątpliwości co do bezstronności sędziego chociaż pośrednio, sędzia S.S. – obecnie sędzia Sądu Najwyższego, brałby udział w kontroli kasacyjnej orzeczenia wydanego przez siebie w sądzie niższego rzędu, co ze wszech miar nie byłoby pożądane i mogłoby budzić wątpliwości stron postępowania co do bezstronności sędziego.

Skład orzekający

Andrzej Stępka

przewodniczący

S.S.

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o wyłączeniu sędziego w sytuacji, gdy sędzia brał udział w wydaniu orzeczenia kasatoryjnego w tej samej sprawie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej w postępowaniu karnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy kluczowego aspektu wymiaru sprawiedliwości – bezstronności sędziego, co jest zawsze interesujące dla prawników i może być zrozumiałe dla szerszej publiczności.

Czy sędzia może orzekać w sprawie, w której sam wydał wcześniejsze rozstrzygnięcie?

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
III KK 300/25
POSTANOWIENIE
Dnia 10 kwietnia 2026 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Andrzej Stępka
po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia
2026 r. na posiedzeniu bez udziału stron
w sprawie
M.W. i K.D.
skazanych z art. 286 § 1 k.k. i innych,
wniosku obrońcy
skazanego
M.W. – adwokata K.S.
– o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego S.S.
od rozpoznania kasacji w sprawie o sygn. akt III KK 300/25,
na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 k.p.k.,
p o s t a n o w i ł
wyłączyć
sędziego Sądu Najwyższego S.S. od rozpoznania kasacji w sprawie o sygnaturze akt III KK
300/25.
UZASADNIENIE
Zarządzeniem z dnia 18 lutego 2026 r. do rozpoznania wniesionych w niniejszej sprawie kasacji obrońców, do składu trzyosobowego Sądu Najwyższego został wyznaczony między innymi sędzia tego Sądu
S.S.
W dniu 18 marca 2026 r. do
Sądu Najwyższego wpłynął wniosek obrońcy skazanego M.W. – adwokata K.S. – o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego S.S. od rozpoznania tej sprawy. W ocenie obrońcy, w sprawie zachodzi przesłanka z art. 41 § 1 k.p.k., bowiem
SSN
S.S. „jako sprawozdawca brał udział w wydaniu wyroku z 27 września 2018 roku w sprawie II AKa 57/18, na skutek, którego to wyroku doszło do ponownego rozpoznania sprawy M.W. przez Sąd Okręgowy w Szczecinie i czego skutkiem był wyrok z 9 listopada 2023 roku w sprawie III K 293/18,
w którego sentencji Sąd Okręgowy w Szczecinie uzupełnił opis czynów, (…) który to zapis jest przedmiotem jednego z zarzutów kasacji w niniejszej sprawie (…). Jakkolwiek SSN S.S. nie brał udziału w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, to jednak brał udział w wydaniu orzeczenia w toku sprawy, a które zdaniem Sądu Okręgowego i Sądu Apelacyjnego (w ramach zaskarżonego orzeczenia - II AKa 57/25) stało się prawomocne i to oddziaływało na postępowanie Sądu. To mając na względzie SSN S.S. winien ulec wyłączeniu od rozpoznawania niniejszej sprawy, bowiem orzekając musiałby dokonywać ocen orzeczeń, które wprost odwoływały się do jego własnego orzeczenia w sprawie”.
Sąd Najwyższy zważył co następuje.
Wniosek obrońcy zasługiwał na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 41 § 1 k.p.k. sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. O potrzebie zastosowania instytucji wyłączenia sędziego decyduje między innymi ocena, czy dla postronnego obserwatora zachodzą w realiach sprawy takie okoliczności, które w odbiorze społecznym mogą budzić wątpliwości co do bezstronności sędziego.
Fakt, iż określony sędzia brał uprzednio udział w wydaniu orzeczenia kasatoryjnego przez sąd odwoławczy, nie jest sam w sobie przeszkodą do uczestniczenia przez niego w składzie sądzącym przy rozpatrywaniu ponownego środka odwoławczego od wyroku sądu
meriti
, jaki zapadł po uchyleniu pierwszego z wydanych wyroków. Uprzedni udział w orzekaniu kasatoryjnym nie świadczy bowiem automatycznie o braku bezstronności tego sędziego przy rozpoznawaniu obecnego środka zaskarżenia.
Jednakże uzewnętrznienie swojego stanowiska, między innymi poprzez wydanie orzeczenia w innej sprawie pozostającej w ścisłym i nierozerwalnym związku ze sprawą aktualnie rozpoznawaną (w tym zwłaszcza przez sposób uzasadnienia rozstrzygnięcia), uznawane jest za powód do powstania uzasadnionej wątpliwości co do bezstronności sędziego w danej sprawie
(por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 kwietnia 2016 r., II KK 294/15, OSNKW 2016, z. 7, poz. 49).
Jest faktem, że sędzia
S.S. – wówczas sędzia Sądu Apelacyjnego
w Szczecinie – jako sprawozdawca był członkiem składu tego Sądu i brał udział w wydaniu wyroku z dnia 27 września 2018 r., w sprawie II AKa 57/18, którym częściowo uchylono wyrok Sądu I instancji i sprawę przekazano do ponownego rozpoznania. W obszernym uzasadnieniu wyroku sędzia sprawozdawca wyraził jednoznaczny pogląd co do kierunku procedowania przez
Sąd Okręgowy w Szczecinie w ponownym postępowaniu. Jakkolwiek
sędzia S.S. nie brał udziału w wydaniu wyroku Sądu Apelacyjnego zaskarżonego obecnie kasacją, to jest oczywiste, że obie sprawy są ze sobą ściśle powiązane. W konsekwencji więc, chociaż pośrednio, sędzia
S.S. – obecnie sędzia Sądu Najwyższego, brałby udział w kontroli kasacyjnej orzeczenia wydanego przez siebie w sądzie niższego rzędu, co ze wszech miar nie byłoby pożądane i mogłoby budzić wątpliwości stron postępowania co do bezstronności sędziego. Okoliczność ta w praktyce zbliżona jest do przesłanek wyłączenia z mocy prawa w ujęciu art. 40 § 1 k.p.k.
Z tych przyczyn orzeczono jak w sentencji postanowienia.
[WB]
[r.g.]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI