III KK 300/12

Sąd Najwyższy2012-10-09
SAOSKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
kasacjasąd najwyższypostępowanie karnedowodyustalenia faktycznekontrola kasacyjnaprawo procesowe karne

Sąd Najwyższy oddalił kasację obrońcy skazanej jako oczywiście bezzasadną, uznając, że próba podważenia ustaleń faktycznych i wiarygodności dowodów stanowi naruszenie ograniczeń postępowania kasacyjnego.

Obrońca skazanej K. W. wniósł kasację od wyroku Sądu Apelacyjnego, zarzucając obrazę przepisów prawa procesowego i kwestionując ustalenia faktyczne oraz ocenę dowodów. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście bezzasadną, podkreślając, że postępowanie kasacyjne nie jest kolejną instancją odwoławczą służącą do ponownej oceny dowodów i ustaleń faktycznych.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanej K. W., która została skazana za przestępstwa z art. 158 § 1 kk, art. 157 § 2 kk i inne. Kasacja zarzucała obrazę przepisów prawa procesowego, w tym art. 433 § 2 k.p.k., art. 457 § 3 k.p.k., art. 2 § 2 k.p.k., art. 7 k.p.k., art. 410 k.p.k. i art. 424 k.p.k. Głównym celem skarżącego była ponowna próba podważenia wiarygodności dowodów i zakwestionowania ustaleń faktycznych dokonanych przez sądy niższych instancji, w szczególności poprzez negowanie relacji pokrzywdzonych i podkreślanie linii obrony. Sąd Najwyższy stwierdził, że takie działania stanowią naruszenie ograniczeń postępowania kasacyjnego (art. 523 k.p.k.) i próbę przekształcenia kontroli kasacyjnej w kolejną kontrolę apelacyjną. Sąd wskazał, że sąd odwoławczy nie miał obowiązku prowadzenia polemiki ze spekulacjami dotyczącymi związków rodzinnych ani nie musiał przyjmować wyjaśnień oskarżonej za jedyny wiarygodny dowód. Ponadto, Sąd Najwyższy wyjaśnił, że przepisy takie jak art. 410 k.p.k. i art. 424 k.p.k. nie miały zastosowania w sytuacji, gdy sąd odwoławczy nie uzupełniał postępowania dowodowego ani nie dokonywał odmiennej oceny dowodów. Kasacja została oddalona jako oczywiście bezzasadna, a obrońcy zasądzono wynagrodzenie z urzędu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, stanowi naruszenie ograniczeń postępowania kasacyjnego i jest próbą przekształcenia kontroli kasacyjnej w kolejną kontrolę apelacyjną.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że postępowanie kasacyjne nie służy do ponownej oceny dowodów i ustaleń faktycznych, a jedynie do kontroli prawomocnego orzeczenia sądu odwoławczego pod kątem naruszeń prawa procesowego lub materialnego. Samo negowanie wiarygodności dowodów lub kwestionowanie ustaleń faktycznych, które są niekorzystne dla oskarżonego, nie może być skuteczną podstawą kasacji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie kasacji

Strona wygrywająca

Skarb Państwa (w zakresie kosztów)

Strony

NazwaTypRola
K. W.osoba_fizycznaskazana
obrońca K. W.inneobrońca
adw. P. B.innepełnomocnik z urzędu
pokrzywdzeniinnepokrzywdzeni
śwd. R. R.inneświadek
D. M.inneinna strona/osoba związana
śwd. E. W.inneświadek

Przepisy (11)

Główne

k.p.k. art. 535 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do oddalenia kasacji jako oczywiście bezzasadnej na posiedzeniu.

Pomocnicze

k.k. art. 158 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 157 § § 2

Kodeks karny

k.p.k. art. 433 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Zarzut naruszenia przez sąd odwoławczy obowiązku rozważenia zarzutów apelacji.

k.p.k. art. 457 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Zarzut naruszenia przez sąd odwoławczy obowiązku ustosunkowania się do zarzutów apelacji.

k.p.k. art. 2 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Zarzut naruszenia ogólnych zasad postępowania.

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

Zarzut naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów.

k.p.k. art. 410

Kodeks postępowania karnego

Zarzut naruszenia obowiązku oparcia rozstrzygnięcia na ujawnionych dowodach.

k.p.k. art. 424

Kodeks postępowania karnego

Zarzut naruszenia wymogów uzasadnienia wyroku.

k.p.k. art. 523

Kodeks postępowania karnego

Ograniczenia kasacji.

k.p.k. art. 519

Kodeks postępowania karnego

Przedmiot skargi kasacyjnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja jako próba ponownej oceny dowodów i ustaleń faktycznych narusza ograniczenia postępowania kasacyjnego. Sąd odwoławczy nie miał obowiązku stosowania art. 424 k.p.k. w sytuacji braku uzupełniania postępowania dowodowego lub odmiennej oceny dowodów. Zarzuty dotyczące oceny dowodów i ustaleń faktycznych są skierowane przeciwko wyrokowi sądu pierwszej instancji i stanowią próbę obejścia art. 519 k.p.k.

Odrzucone argumenty

Obraza przepisów prawa procesowego poprzez naruszenie art. 433 § 2 k.p.k., art. 457 § 3 k.p.k., art. 2 § 2 k.p.k., art. 7 k.p.k., art. 410 k.p.k., art. 424 k.p.k. Niesłuszne zakwestionowanie wiarygodności poszczególnych źródeł dowodowych i ustaleń faktycznych. Niewykazanie błędów w rozumowaniu sądu odwoławczego.

Godne uwagi sformułowania

kasacja jako oczywiście bezzasadna ponowna próba podważenia wiarygodności poszczególnych źródeł dowodowych i zakwestionowania ustaleń faktycznych przekształcenie kontroli kasacyjnej w kolejną kontrolę apelacyjną próba obejścia nakazu wynikającego z art. 519 k.p.k.

Skład orzekający

Przemysław Kalinowski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska Sądu Najwyższego co do ograniczeń postępowania kasacyjnego i niedopuszczalności ponownej oceny dowodów."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania kasacyjnego w sprawach karnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie jasno przedstawia ograniczenia postępowania kasacyjnego i wyjaśnia, dlaczego próby ponownej oceny dowodów są nieskuteczne. Jest to kluczowa wiedza dla praktyków prawa karnego.

Kasacja to nie apelacja: Sąd Najwyższy przypomina o granicach kontroli kasacyjnej.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III KK 300/12 POSTANOWIENIE Dnia 9 października 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Przemysław Kalinowski na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 kpk po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 9 października 2012 r., sprawy K. W. skazanej z art. 158 § 1 kk, art. 157 § 2 kk i in. z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanej od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 26 kwietnia 2012 r., zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego z dnia 29 listopada 2011 r., p o s t a n o w i ł: 1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną, 2. zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz adw. P. B. kancelaria adwokacka kwotę 738 zł /siedemset trzydzieści osiem/ w tym 23 % podatku VAT, tytułem wynagrodzenia za sporządzenie i wniesienie z urzędu kasacji na korzyść K. W., 3. zwolnić skazaną K. W. od kosztów sądowych postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE 2 Kasacja obrońcy skazanej K. W. okazała się bezzasadna w stopniu oczywistym o jakim mowa w przepisie art. 535 § 3 k.p.k. Formalnie rzecz biorąc podniesiono w niej zarzuty obrazy przepisów prawa procesowego mające polegać na naruszeniu dyspozycji art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k., a nadto art. 2 § 2 k.p.k., art. 7 k.p.k., art. 410 k.p.k., art. 424 k.p.k. Jednak już analiza ich treści, a także części motywacyjnej skargi kasacyjnej prowadzi do przekonania, że w istocie autorowi chodziło o ponowną próbę podważenia wiarygodności poszczególnych źródeł dowodowych i zakwestionowania ustaleń faktycznych poczynionych na tej podstawie. W szczególny sposób wywody te miały wykazać, że niezasadne było przyjęcie relacji pokrzywdzonych za podstawę odtworzenia stanu faktycznego, przy jednoczesnym odrzuceniu linii obrony zaprezentowanej przez ówcześnie oskarżoną. Tymczasem, w świetle obowiązującej regulacji prawnej taki zabieg w postępowaniu kasacyjnym nie może być skuteczny. Jak już wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie Sądu Najwyższego, podstawą zarzutów kasacyjnych nie może być samo negowanie wiarygodności istniejących dowodów, będących oparciem dla dokonanych ustaleń faktycznych, tylko dlatego, że są niekorzystne dla oskarżonego i przeciwstawianie im innych dowodów, bardziej dla niego korzystnych. Podejmowane próby takich zabiegów są jawnym naruszeniem ograniczeń zawartych w art. 523 k.p.k. i stanowią niczym nie uprawnione dążenie do przekształcenia kontroli kasacyjnej w kolejną kontrolę apelacyjną. Tymczasem, taki właśnie charakter mają wywody zaprezentowane w skardze kasacyjnej wniesionej w tej sprawie. W istocie bowiem, skarżący ani nie wykazuje, że zarzuty ponoszone przez niego w apelacji zostały pominięte przez sad odwoławczy, ani nie wykazuje błędów jakimi miałoby być dotknięte rozumowanie tego sądu. Poza generalnym zanegowaniem trafności ocen wyrażonych w pisemnych motywach Sądu Apelacyjnego i ogólnym odwołaniem się do faktu „nieustalenia pewnych istotnych okoliczności w sprawie” – bez ich skonkretyzowania, autor skargi upatruje niedostatek kontroli kasacyjnej w pominięciu znaczenia zeznań śwd. R. R. przy ustalaniu przebiegu zajścia z dnia 29 czerwca 2010 r. oraz bliżej nie sprecyzowane możliwości pomówień wynikające ze związków rodzinnych łączących oskarżoną z D. M. Zauważyć jednak należy, że rzeczywista treść zeznań w/w świadka sytuuje zdarzenia przywoływane jako elementy alibi osk. K. W. w innych punktach czasowych niż mające znaczenie z punktu widzenia przyjętej linii obrony. Nie było natomiast rzeczą Sądu Apelacyjnego prowadzenie polemiki ze spekulacjami na 3 temat znaczenia związków rodzinnych łączących oskarżoną z D. M., zwłaszcza gdy nie wykazano, że kwestia ta może mieć jakiekolwiek znaczenie przy ocenie prawidłowości analizy materiału dowodowego. Zupełnie chybionym zabiegiem okazała się natomiast próba odwoływania się do dyrektywy zawartej w art. 410 k.p.k., a także art. 7 k.p.k. oraz do dyspozycji art. 433 § 2 k.p.k. – przez pryzmat dokonanej przez sądy obu instancji oceny wiarygodności wyjaśnień osk. K. W., a także oceny różnic w kolejnych relacjach pokrzywdzonej śwd. E. W. W sytuacji, gdy sąd odwoławczy nie uzupełniał postępowania dowodowego, pierwszy z przywołanych przez skarżącego przepisów nie odnosi się w ogóle do reguł kształtujących zakres kontroli odwoławczej i obowiązków sądu II instancji. Podobnie, w takiej konfiguracji procesowej, jaka występowała w niniejszej sprawie, nie ma w ogóle zastosowania przepis art. 424 k.p.k., który co do zasady określa zakres uzasadnienia wyroku Sądu I instancji. Natomiast sąd odwoławczy uwzględnia dyrektywy zawarte w tym przepisie tylko wtedy, gdy sam albo przeprowadza nowe dowody i dokonuje ich konfrontacji z dotychczasowym materiałem dowodowym albo decyduje się na nową – odmienną od wyrażonej przez Sąd I instancji – całościową ocenę już zgromadzonych dowodów. Żadna z tych sytuacji nie zaistniała w tej sprawie, a więc nie mogło być mowy o obowiązku zastosowania się do reguł wyrażonych w art. 424 k.p.k. ani tym bardziej o ich naruszeniu przez sąd odwoławczy. Z kolei, nakaz wynikający z treści art. 433 § 2 k.p.k. nie oznacza wcale obowiązku przyjmowania wyjaśnień oskarżonej za jedynie wiarygodny dowód w sprawie, zwłaszcza gdy podważają go relacje uzyskane z innych źródeł dowodowych. Konsekwentnie odrzucić też trzeba tezę odwołującą się do naruszenia dyspozycji art. 2 § 2 k.p.k. i art. 4 k.p.k. Przepisy te mają charakter norm generalnych i funkcjonują w powiązaniu z normami kształtującymi konkretne instytucje procesowe. Zatem, czynienie z nich samodzielnych podstaw normatywnych w odniesieniu do zarzutów nadzwyczajnego środka zaskarżenia nie znajduje dostatecznego oparcia w obowiązującej regulacji procesowej. Na koniec zauważyć też trzeba, że zarzuty kasacyjne zaprezentowane w niniejszej sprawie a odwołujące się do kwestii okazania oskarżonej, jej rozpoznania a także odtwarzania przebiegu wydarzeń przez pokrzywdzonych, wprost kwestionują nie tyle wyniki kontroli instancyjnej, ile ustalenia faktyczne, które 4 doprowadziły do przypisania winy osk. K. W. Nie ulega więc wątpliwości, że tak naprawdę są one skierowane przeciwko wyrokowi sądu I instancji. Dodatkowo umacnia to przekonanie, że stanowiły one próbę obejścia nakazu wynikającego z art. 519 k.p.k., zgodnie z którym przedmiotem skargi kasacyjnej ma być wyrok sądu odwoławczego. Mając to wszystko na uwadze Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI