III KK 30/16

Sąd Najwyższy2016-03-16
SNKarnewykroczeniaWysokanajwyższy
kasacjawykroczeniepostępowanie karneSąd Najwyższyniedopuszczalność środka zaskarżeniaprawo procesowe

Sąd Najwyższy pozostawił bez rozpoznania kasację wniesioną przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego, uznając ją za niedopuszczalną w postępowaniu o wykroczenie.

Sprawa dotyczyła kasacji wniesionej przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego od wyroku Sądu Okręgowego, który zmienił wyrok Sądu Rejonowego i umorzył postępowanie w sprawie o wykroczenie. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 110 § 1 k.p.w., uznał, że kasacja w sprawach o wykroczenia jest niedopuszczalna dla stron procesowych, a może być wniesiona jedynie przez Prokuratora Generalnego, Rzecznika Praw Obywatelskich lub Rzecznika Praw Dziecka. W związku z tym kasacja została pozostawiona bez rozpoznania.

Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę z kasacji pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego dotyczącej wyroku Sądu Okręgowego w B. z dnia 15 września 2015 r., który zmienił wyrok Sądu Rejonowego w B. z dnia 22 grudnia 2014 r. i umorzył postępowanie w stosunku do oskarżonych D. T. C. i A. T. w zakresie czynu z art. 119 § 1 k.w. Pierwotnie oskarżeni byli o popełnienie przestępstwa rozboju (art. 280 § 1 k.k. w zw. z art. 31 § 2 k.k. dla A. T. i art. 280 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. dla D. T. C.), jednak Sąd Okręgowy zakwalifikował ich czyn jako wykroczenie. Pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego wniósł kasację, zarzucając obrazę przepisów prawa procesowego. Sąd Najwyższy, działając na podstawie art. 531 § 1 k.p.k. w zw. z art. 429 § 1 k.p.k. i art. 110 § 1 k.p.w., postanowił pozostawić kasację bez rozpoznania. Uzasadnił to tym, że kasacja w sprawach o wykroczenie, nawet jeśli pierwotnie dotyczyły przestępstwa, a ostatecznie zakwalifikowano je jako wykroczenie, jest niedostępna dla stron procesowych. Zgodnie z art. 110 § 1 k.p.w., kasację mogą wnieść jedynie podmioty wskazane w tym przepisie (Prokurator Generalny, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka, Naczelny Prokurator Wojskowy w sprawach wojskowych). W związku z tym, że kasacja została wniesiona przez osobę nieuprawnioną, Sąd Najwyższy pozostawił ją bez rozpoznania i zwolnił oskarżyciela posiłkowego od kosztów sądowych za postępowanie kasacyjne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, strona procesowa nie może wnieść kasacji w sprawie o wykroczenie.

Uzasadnienie

Kasacja w sprawach o wykroczenie jest środkiem nadzwyczajnym dostępnym tylko dla określonych podmiotów (Prokurator Generalny, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka, Naczelny Prokurator Wojskowy), a nie dla stron procesowych. Dotyczy to również spraw, które pierwotnie były prowadzone jako przestępstwa, ale ostatecznie zostały zakwalifikowane jako wykroczenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

pozostawić bez rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
D. T. C.osoba_fizycznaoskarżony
A. T.osoba_fizycznaoskarżony
M. K.osoba_fizycznapokrzywdzony
pełnomocnik oskarżyciela posiłkowegoinneskarżący
Prokuratororgan_państwowyinna

Przepisy (16)

Główne

k.p.w. art. 110 § 1

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Kasacja w sprawach o wykroczenie jest niedostępna dla stron procesowych, a jedynie dla Prokuratora Generalnego, Rzecznika Praw Obywatelskich, Rzecznika Praw Dziecka lub Naczelnego Prokuratora Wojskowego.

Pomocnicze

k.p.k. art. 531 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 429 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.w. art. 45 § 1

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

k.p.w. art. 5 § 1

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

k.p.w. art. 5 § 4

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

k.k. art. 280 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 31 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 64 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 281

Kodeks karny

k.k. art. 46 § 1

Kodeks karny

k.w. art. 119 § 1

Kodeks wykroczeń

k.p.k. art. 433 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 457 § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 410

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja w sprawach o wykroczenie jest niedostępna dla stron procesowych.

Godne uwagi sformułowania

Przyjęcie kasacji jako nadzwyczajnego środka odwoławczego nie jest dostępne dla stron procesowych w postępowaniu o wykroczenia. "Sprawą o wykroczenie" w rozumieniu przepisu art. 110 § 1 k.p.w. jest nie tylko sprawa prowadzona w trybie przewidzianym w kodeksie postępowania w sprawach o wykroczenia, ale także – jak w niniejszym postępowaniu - prowadzona w oparciu o przepisy kodeksu postępowania karnego, jeżeli ostatecznie dojdzie tu do wydania orzeczenia uznającego czyn za wykroczenie.

Skład orzekający

Andrzej Stępka

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Niedopuszczalność kasacji wniesionej przez stronę procesową w sprawie o wykroczenie, nawet jeśli pierwotnie dotyczyła przestępstwa."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie spraw o wykroczenia lub spraw, które zostały ostatecznie zakwalifikowane jako wykroczenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje ważną kwestię proceduralną dotyczącą dopuszczalności środków zaskarżenia, co jest kluczowe dla praktyków prawa karnego i wykroczeń.

Kasacja w sprawach o wykroczenie? Sąd Najwyższy wyjaśnia, kto może ją wnieść.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III KK 30/16
POSTANOWIENIE
Dnia 16 marca 2016 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Andrzej Stępka
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 16 marca 2016 r. na posiedzeniu bez udziału stron – w trybie art. 535 § 3 k.p.k.,
w sprawie D. T. C. i A. T.,
wobec których umorzono postępowanie w zakresie czynu z art. 119 § 1 k.w.,
z powodu kasacji wniesionej przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego,
w przedmiocie rozważenia dopuszczalności kasacji,
od wyroku Sądu Okręgowego w B. z dnia 15 września 2015 r., sygn. akt VIII Ka […], zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w B. z dnia 22 grudnia 2014 r., sygn. akt XV K […],
na podstawie art. 531 § 1 k.p.k. w zw. z art. 429 § 1 k.p.k. i art. 110 § 1 k.p.w.,
p o s t a n o w i ł
I. pozostawić bez rozpoznania kasację pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego;
II. zwolnić oskarżyciela posiłkowego od kosztów sądowych za postępowanie kasacyjne.
UZASADNIENIE
D. T. C. i A. T. zostali oskarżeni o to, że
w dniu 31 sierpnia 2013 r. w B., działając wspólnie i w porozumieniu z inną ustaloną osobą nieletnią, dokonali rozboju na M. K. w ten sposób, że używając przemocy w postaci uderzenia pięściami po twarzy, uderzenia butelką w głowę oraz kopania po całym ciele, zabrali pokrzywdzonemu w celu przywłaszczenia telefon komórkowy marki L. [...] o wartości 300 zł, okulary korekcyjne wartości 400 zł oraz czapkę z daszkiem wartości 30 zł, powodując łączne straty w kwocie 730 zł na jego szkodę, przy czym w wyniku zdarzenia pokrzywdzony doznał obrażeń ciała w postaci podbiegnięć krwawych i otarć naskórka na głowie i obu powiekach lewego oka oraz na powierzchni grzbietowej prawego nadgarstka, przy czym D. C. czynu tego dopuścił się w ciągu 5 lat po odbyciu kary 6 miesięcy pozbawienia wolności za umyśle przestępstwo podobne, zaś A. T. czynu dopuścił się mając w stopniu znacznym ograniczoną zdolność rozumienia znaczenia czynu i kierowania swoim postępowaniem – a więc oskarżono
A. T. o czyn z art. 280 § 1 k.k. w zw. z art. 31 § 2 k.k., zaś
D. T. C. o czyn z art. 280 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k.
Wyrokiem z dnia 22 grudnia 2014 r. Sąd Rejonowy w B., w sprawie o sygn. akt XV K […], uznał oskarżonych za winnych tego, że w dniu 31 sierpnia 2013 r. w B., działając wspólnie i w porozumieniu oraz z inną ustaloną osobą nieletnią, dokonali kradzieży mienia w postaci telefonu komórkowego marki L. [...] o wartości 300 zł, okularów korekcyjnych wartości 400 zł oraz czapki z daszkiem wartości 30 zł, powodując łączne straty w kwocie 730 zł na szkodę M. K., a następnie po dokonaniu kradzieży w celu utrzymania się w posiadaniu uprzednio skradzionych rzeczy używali przemocy wobec pokrzywdzonego w postaci uderzenia pięściami po twarzy, uderzenia butelką w głowę oraz kopania po całym ciele, przy czym w wyniku zdarzenia pokrzywdzony doznał obrażeń ciała w postaci podbiegnięć krwawych i otarć naskórka na głowie i obu powiekach lewego oka oraz na powierzchni grzbietowej prawego nadgarstka, a także niewielkiego, ale trwałego upośledzenia słuchu obu uszu na tonach wysokich z towarzyszącymi przemijającymi zaburzeniami równowagi i zawrotami głowy oraz okresowymi bólami głowy i stałego szumu ucha lewego, co skutkowało naruszeniem narządu ciała lub rozstrojem zdrowia na okres przekraczający 7 dni, przy czym D. T. C. czynu tego dopuścił się w ciągu 5 lat po odbyciu kary 6 miesięcy pozbawienia wolności za umyślne przestępstwo podobne, zaś A. T. czynu dopuścił się mając w stopniu znacznym ograniczoną zdolność rozumienia znaczenia czynu i kierowania swoim postępowaniem – a więc uznano
D. T. C. za winnego przestępstwa z art. 281 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k., zaś
A. T.
za winnego przestępstwa z art. 281 k.k. w zw. z art. 31 § 2 k.k. Za to przestępstwo Sąd
skazał D. T. C. na karę 2 lat i 3 miesięcy pozbawienia wolności, natomiast A. T. na karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności. Nadto Sąd orzekł na podstawie art. 46 § 1 k.k. wobec oskarżonych na rzecz pokrzywdzonego solidarnie obowiązek naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem oraz zadośćuczynienia za doznaną krzywdę.
Po rozpoznaniu apelacji wniesionych przez obrońców oskarżonych oraz pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego, Sąd Okręgowy w B. wyrokiem z dnia 15 września 2015 r., sygn. akt VIII Ka […], zmienił wyrok w ten sposób, że przyjął, iż obaj oskarżeni w dniu 31 sierpnia 2013 r. w B., działając wspólnie i w porozumieniu z inną ustaloną osobą nieletnią, dokonali kradzieży mienia w postaci telefonu komórkowego marki L. [...] o wartości 300 zł na szkodę M. K., a swoim działaniem wypełnili znamiona wykroczenia z art. 119 § 1 k.w. Następnie Sąd odwoławczy zaskarżony wyrok uchylił i na mocy art. 45 § 1 k.w. w zw. z art. 5 § 1 pkt 4 k.p.w. postępowanie w sprawie umorzył w stosunku do obydwu oskarżonych.
Kasację od tego orzeczenia wywiódł pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego, zarzucając obrazę przepisów prawa procesowego, a mianowicie art. 433 § 2 k.p.k., art. 457 § 3 k.p.k., art. 7 k.p.k. i art. 410 k.p.k. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu.
Prokurator w odpowiedzi na kasację wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Przyjęcie kasacji w sprawie niniejszej nastąpiło wbrew dyspozycji art. 110 § 1 Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia.
Kasacja jako nadzwyczajny środek odwoławczy nie jest dostępna dla stron procesowych w postępowaniu o wykroczenia. Wskazany przepis przyjmuje bowiem zasadę, że skargę kasacyjną może wnieść wyłącznie Prokurator Generalny lub Rzecznik Praw Obywatelskich,
w sprawach dotyczących naruszenia praw dziecka Rzecznik Praw Dziecka, a w sprawach podlegających orzecznictwu sądów wojskowych także Naczelny Prokurator Wojskowy.
Przedmiotowa sprawa była, co prawda, prowadzona pierwotnie o przestępstwa z kodeksu karnego, niemniej Sąd odwoławczy uznał, że czyny te stanowią tylko wykroczenia. Oznacza to, że same strony nie mają w takiej sytuacji prawa do wystąpienia z kasacją, mogą ją natomiast wnieść podmioty „specjalne” wskazane w art. 110 § 1 k.p.w.
Należy zwrócić uwagę, że
"sprawą o wykroczenie" w rozumieniu przepisu art. 110 § 1 k.p.w. jest nie tylko sprawa prowadzona w trybie przewidzianym w kodeksie postępowania w sprawach o wykroczenia, ale także – jak w niniejszym postępowaniu - prowadzona w oparciu o przepisy kodeksu postępowania karnego, jeżeli ostatecznie dojdzie tu do wydania orzeczenia uznającego czyn za wykroczenie.
(por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 15 kwietnia 2010 r., III KZ 29/10, Lex Nr 583869; z dnia 23 października 2003 r., IV KK 94/03, OSNKW 2004, z. 2, poz. 16
).
Wobec powyższego, na podstawie art. 531 § 1 k.p.k. w zw. z art. 429 § 1 k.p.k. i art. 110 § 1 k.p.kw. przyjętą kasację należało
pozostawić bez rozpoznania, gdyż została wniesiona przez osobę nieuprawnioną.
l.n

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI