III KK 298/06

Sąd Najwyższy2007-04-18
SNKarneprzestępstwa przeciwko mieniu i obrotowi gospodarczemuWysokanajwyższy
korupcjafunkcja publicznapostępowanie odwoławczedowodykasacjaSąd Najwyższyuchybienia procesoweprawo karne

Sąd Najwyższy uchylił wyrok sądu okręgowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z powodu rażących uchybień procesowych w postępowaniu odwoławczym, w szczególności dotyczących nierozpatrzenia wniosków dowodowych.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację obrońcy Jerzego K. od wyroku sądu okręgowego, który zmienił wyrok sądu rejonowego skazujący oskarżonego za przestępstwa korupcyjne. Kasacja zarzucała rażącą obrazę przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym nierozpatrzenie wniosków dowodowych przez sąd odwoławczy. Sąd Najwyższy uznał zarzuty za zasadne, wskazując na istotne uchybienia procesowe sądu okręgowego w zakresie uzupełnienia materiału dowodowego, co mogło mieć wpływ na treść zaskarżonego wyroku. W konsekwencji, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę Jerzego K., skazanego za przestępstwa korupcyjne, od wyroku Sądu Okręgowego w L. z dnia 3 lutego 2006 r., który zmieniał wyrok Sądu Rejonowego w L. z dnia 25 listopada 2004 r. Sąd Rejonowy skazał Jerzego K. m.in. za przyjęcie korzyści majątkowej w zamian za wybór oferty firmy, przywłaszczenie wkładu we wspólne przedsięwzięcie oraz zażądanie korzyści majątkowej w związku z pełnioną funkcją dyrektora Zarządu Inwestycji Szkół Wyższych w L. Sąd Okręgowy dokonał pewnych zmian w wyroku sądu pierwszej instancji, m.in. w zakresie kwalifikacji prawnej czynów i orzeczonych zakazów. Obrońca skazanego zaskarżył wyrok Sądu Okręgowego w całości, zarzucając rażącą obrazę przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym art. 228 § 1 i 5 k.k., art. 452 § 1 i 2 k.p.k., art. 433 § 2 k.p.k. oraz art. 7 k.p.k. Głównym zarzutem było nierozpatrzenie przez Sąd Okręgowy wniosków dowodowych skazanego, które miały istotne znaczenie dla ustalenia, czy pełnił on funkcję publiczną, co było kluczowe dla kwalifikacji prawnej czynów. Sąd Najwyższy uznał zarzuty kasacji za w znacznej mierze zasadne. Stwierdził, że Sąd Okręgowy dopuścił się rażących uchybień procesowych, nie rozważając należycie wniosków dowodowych oskarżonego, a także nie uzupełniając materiału dowodowego z urzędu, mimo dostrzegania takiej potrzeby. Sąd Okręgowy błędnie zinterpretował przepisy dotyczące postępowania odwoławczego i dowodów co do istoty sprawy. W konsekwencji, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w L. w postępowaniu odwoławczym.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Ocena ta pozostaje w nierozerwalnym związku z oceną wniosku na gruncie art. 170 § 1 pkt 2 k.p.k. (lub art. 193 § 1 k.p.k. dla opinii biegłego). Każdy dowód co do istoty sprawy ma znaczenie dla rozstrzygnięcia.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że sąd odwoławczy musi rozważyć wnioski dowodowe z punktu widzenia wszystkich jednostek redakcyjnych art. 170 § 1 k.p.k. (lub art. 193 § 1 k.p.k.), tak jak w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji. Oddalenie wniosku na podstawie tych przepisów czyni bezprzedmiotowym jego rozważanie na gruncie art. 452 § 1 k.p.k., ale dostrzeżenie potrzeby dopuszczenia dowodu otwiera drogę do dalszych rozważań.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

oskarżony (w zakresie uchylenia wyroku)

Strony

NazwaTypRola
Jerzy K.osoba_fizycznaoskarżony
Krzysztof K.osoba_fizycznapokrzywdzony
Przedsiębiorstwo Budowlane „Z.” Spółka z o.o.spółkapodmiot gospodarczy

Przepisy (27)

Główne

k.p.k. art. 452 § 1

Kodeks postępowania karnego

Ocena, czy dowód wnioskowany przez stronę do przeprowadzenia w postępowaniu odwoławczym stanowi dowód co do istoty sprawy.

k.p.k. art. 170 § 1

Kodeks postępowania karnego

Przesłanki oddalenia wniosku dowodowego.

k.p.k. art. 193 § 1

Kodeks postępowania karnego

Przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego.

k.k. art. 228 § 1

Kodeks karny

Przyjęcie korzyści majątkowej lub osobistej w zamian za niepodejmowanie lub zakończenie czynności urzędowej.

k.k. art. 228 § 5

Kodeks karny

Przyjęcie korzyści majątkowej lub osobistej w zamian za niepodejmowanie lub zakończenie czynności urzędowej (kwalifikowana forma).

k.p.k. art. 433 § 2

Kodeks postępowania karnego

Obowiązek rozważenia zarzutów apelacji.

k.p.k. art. 457 § 3

Kodeks postępowania karnego

Obowiązek ustosunkowania się do zarzutów apelacji.

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

Zasada swobodnej oceny dowodów.

k.p.k. art. 410

Kodeks postępowania karnego

Podstawa ustaleń faktycznych.

Pomocnicze

k.k. art. 11 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 12

Kodeks karny

k.k. art. 33 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 41 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 270 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 284 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 294 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 85

Kodeks karny

k.k. art. 86 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 86 § 2

Kodeks karny

k.p.k. art. 415 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 4

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 2 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 1 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 1 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 17 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 90 § 2

Kodeks karny

k.p.k. art. 167

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rażąca obraza przepisów postępowania przez Sąd Okręgowy, w szczególności nierozpatrzenie wniosków dowodowych. Niewłaściwa interpretacja znamienia 'w związku z pełnieniem funkcji publicznej'. Obraza art. 452 § 1 i 2 k.p.k. w zw. z art. 170 § 1 k.p.k. i art. 193 § 1 k.p.k. przez oddalenie wniosków dowodowych bez przesłanek. Obraza art. 433 § 2 k.p.k. przez nierozważenie części zarzutów apelacji. Obraza art. 7 k.p.k. przez dowolną ocenę materiału dowodowego.

Odrzucone argumenty

Argumentacja Prokuratora Okręgowego o bezzasadności kasacji.

Godne uwagi sformułowania

Ocena, czy dowód wnioskowany przez stronę do przeprowadzenia w postępowaniu odwoławczym stanowi dowód co do istoty sprawy (art. 452 § 1 k.p.k.), pozostaje w nierozerwalnym związku z oceną tego wniosku przede wszystkim na gruncie art. 170 § 1 pkt 2 k.p.k. Wprawdzie nie każdy dowód stwierdzający okoliczność mającą znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy mieści się w kategorii dowodów co do jej istoty, ale z całą pewnością każdy dowód co do istoty sprawy nosi atrybut dowodu mającego znaczenie dla jej rozstrzygnięcia. Sąd Okręgowy nie wywiązał się jednak jak należy, czyniąc przy tym szereg rażących uchybień procesowych, których zaistnienie mogło mieć istotny wpływ na dokonanie prawidłowych w tym zakresie ustaleń i ostatecznego stwierdzenia, czy czyny przypisane oskarżonemu w punktach I i III wypełniły dyspozycję art. 228 § 1 i 5 k.k.

Skład orzekający

J. Żywolewska-Ławniczak

przewodniczący

M. Buliński

członek

D. Rysińska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących postępowania dowodowego w postępowaniu odwoławczym (art. 452 k.p.k.), obowiązki sądu odwoławczego w zakresie rozpatrywania wniosków dowodowych, zasady oceny dowodów."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania karnego i roli sądu odwoławczego w kontekście dowodów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu karnym, które mają bezpośredni wpływ na sprawiedliwość wyroku. Pokazuje, jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia wyroku, nawet jeśli zarzuty materialnoprawne są złożone.

Błędy proceduralne w sądzie odwoławczym doprowadziły do uchylenia wyroku skazującego. Czy można było uniknąć tych błędów?

Dane finansowe

powództwo cywilne: 161 851 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
WYROK  Z  DNIA  18  KWIETNIA  2007  R. 
III KK 298/06 
 
Ocena, czy dowód wnioskowany przez stronę do przeprowadzenia w 
postępowaniu odwoławczym stanowi dowód co do istoty sprawy (art. 452 § 
1 k.p.k.), pozostaje w nierozerwalnym związku z oceną tego wniosku prze-
de wszystkim na gruncie art. 170 § 1 pkt 2 k.p.k., a gdy chodzi o przepro-
wadzenie dowodu z opinii biegłego, na płaszczyźnie art. 193 § 1 k.p.k. 
Wprawdzie nie każdy dowód stwierdzający okoliczność mającą znaczenie 
dla rozstrzygnięcia sprawy mieści się w kategorii dowodów co do jej istoty, 
ale z całą pewnością każdy dowód co do istoty sprawy nosi atrybut dowodu 
mającego znaczenie dla jej rozstrzygnięcia, jak o tym mowa w wymienio-
nych przepisach. 
 
Przewodniczący: sędzia SN J. Żywolewska-Ławniczak. 
Sędziowie SN: M. Buliński, D. Rysińska (sprawozdawca). 
Prokurator Prokuratury Krajowej: W. Grzeszczyk. 
 
Sąd Najwyższy w sprawie Jerzego K., skazanego z art. 228 § 5 k.k. i 
innych po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 18 kwietnia 
2007 r. kasacji, wniesionej przez obrońcę od wyroku Sądu Okręgowego w 
L. z dnia 3 lutego 2006 r., zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w L. z 
dnia 25 listopada 2004 r., 
 
u c h y l i ł   zaskarżony wyrok i   p r z e k a z a ł   sprawę Sądowi Okręgo-
wemu w L. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. 
 

 
2
Z   u z a s a d n i e n i a : 
 
Wyrokiem z dnia 25 listopada 2004 r. Sąd Rejonowy w L. uznał 
oskarżonego Jerzego K. za winnego tego, że: 
I. pełniąc funkcję dyrektora Zarządu Inwestycji Szkół Wyższych w L., 
działając z powziętym z góry zamiarem, w nieustalonym dniu lipca 1993 r. 
w L., zażądał od Krzysztofa K. korzyści majątkowej w wysokości od 3 % do 
5 % wartości inwestycji – rozbudowy Zespołu Szkół Zawodowych w L., czy-
li w wysokości od 90 000 zł do 150 000 zł (po denominacji) w zamian za 
obietnicę wyboru oferty Przedsiębiorstwa Budowlanego „Z.” Spółka z o.o. w 
L. na generalne wykonawstwo w zakresie rozbudowy Zespołu Szkół Zawo-
dowych w L., a następnie w nieustalonym dniu, w okresie od dnia 15 do 
dnia 17 października 1993 r. w miejscowości M., przyjął od Krzysztofa K. 
korzyść majątkową znacznej wartości, w postaci samochodu osobowego 
marki Mercedes, o wartości 52 241 marek niemieckich, co odpowiada kwo-
cie 64 778,84 zł (po denominacji), i kwalifikując ten czyn z art. 228 § 1 k.k. i 
art. 228 § 5 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i art. 12 k.k., na podstawie art. 228 
§ 5 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. oraz art. 33 § 2 k.k. wymierzył mu karę 3 lat 
pozbawienia wolności oraz 200 stawek dziennych grzywny po 100 zł każ-
da; na podstawie art. 41 § 1 k.k. orzekł zakaz zajmowania kierowniczych 
stanowisk w instytucjach państwowych w okresie 5 lat od uprawomocnienia 
się wyroku; 
II. uniewinnił oskarżonego od popełnienia zarzucanego mu czynu 
kwalifikowanego z art. 270 § 1 k.k.; 
uznał Jerzego K. nadto za winnego tego, że: 
III. w nieustalonym dniu lipca 1999 r. w L., w związku z pełnioną 
funkcją dyrektora Zarządu Inwestycji Szkół Wyższych w L. zażądał od 
Krzysztofa K. korzyści majątkowej w kwocie 100 000 zł, w zamian za za-
pewnienie przychylności inwestora zastępczego wobec generalnego wyko-

 
3
nawcy Przedsiębiorstwa Budowlanego „Z.” Spółka z o.o. w L., w ramach 
zawartego wcześniej kontraktu o generalne wykonawstwo obiektu pod na-
zwą Instytut Ochrony Środowiska (...), i za ten czyn, na podstawie art. 228 
§ 1 k.k. i art. 33 § 2 k.k. skazał go na karę 2 lat pozbawienia wolności oraz 
150 stawek grzywny po 100 zł każda; 
IV. umorzył wobec oskarżonego postępowanie karne o czyn kwalifi-
kowany z art. 270 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. – na podstawie art. 1 § 2 k.k. 
w zw. z art. 17 § 1 pkt 3 k.k.; 
ponadto uznał oskarżonego za winnego tego, że:  
V. dnia 15 grudnia 1999 r. w L. przywłaszczył sobie powierzony mu w 
dniu 16 czerwca 1993 r. przez Krzysztofa K. wkład we wspólne przedsię-
wzięcie gospodarcze wynoszący 75 000 marek niemieckich – odpowiada-
jący kwocie 161 851 zł, i za ten czyn,  na podstawie art. 284 § 2 k.k. w zw. 
z art. 294 § 1 k.k. oraz art. 33 § 2 k.k. skazał go na karę 2 lat i 6 miesięcy 
pozbawienia wolności oraz grzywnę w wysokości 200 stawek dziennych po 
100 zł każda. 
Na podstawie art. 85 k.k. i art. 86 § 1 i 2 k.k. Sąd Rejonowy wymierzył 
Jerzemu K. karę łączną 4 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności, zaliczając 
na jej poczet okres jego tymczasowego aresztowania w sprawie od dnia 23 
października 2000 r. do dnia 17 lipca 2001 r., oraz karę łączną grzywny w 
wysokości 360 stawek dziennych po 100 zł każda. Nadto, na podstawie art. 
415 § 1 k.p.k., Sąd Rejonowy zasądził od oskarżonego na rzecz Krzysztofa 
K. kwotę 161 851 zł z tytułu uwzględnienia powództwa cywilnego, z usta-
wowymi odsetkami od dnia 15 grudnia 1999 r. 
Powyższy wyrok zaskarżyli apelacjami obrońca oskarżonego, oskar-
żony oraz prokurator. (...) 
Po rozpoznaniu wniesionych apelacji Sąd Okręgowy w L. wyrokiem z 
dnia 3 lutego 2006 r. orzekł następująco: zmienił zaskarżony wyrok w ten 
sposób, że: 

 
4
- przyjął, iż czyn przypisany oskarżonemu w pkt. I wyczerpuje dyspo-
zycję art. 228 § 5 k.k. i jako podstawę prawną wymiaru kary za ten czyn 
przyjął ten przepis; 
- przyjął, iż orzeczony za czyn z pkt. I zakaz zajmowania stanowisk 
kierowniczych dotyczy instytucji dysponujących środkami publicznymi; 
- orzekł wobec oskarżonego, na podstawie art. 41 § 1 k.k., za czyn 
przypisany mu w pkt. III, zakaz zajmowania stanowisk kierowniczych w in-
stytucjach dysponujących środkami publicznymi na okres 3 lat od uprawo-
mocnienia się wyroku; 
- połączył, na podstawie art. 90 § 2 k.k., art. 85 k.k. i art. 86 k.k., 
orzeczone wobec oskarżonego zakazy zajmowania stanowisk kierowni-
czych w instytucjach dysponujących środkami publicznymi i orzekł wobec 
niego opisany środek karny na okres 7 lat od uprawomocnienia się wyroku; 
w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżony wyrok oraz orzekł o 
opłatach i kosztach procesu. 
Od prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego kasację na korzyść 
skazanego Jerzego K. wniósł jego obrońca, który zaskarżając w całości 
powyższe orzeczenie, zarzucił mu rażącą obrazę przepisów postępowania 
i prawa materialnego, mającą wpływ na treść wyroku, tj. obrazę: 
1. art. 228 § 1 i § 5 k.k. w zw. z art. 1 § 1 k.k., przez przyjęcie niewła-
ściwej interpretacji znamienia „w związku z pełnieniem funkcji publicznej”, a 
ponadto przez uznanie skazanego winnym popełnienia tych przestępstw, 
mimo iż w czynach przypisanych brak jest tych znamion; 
2. art. 452 § 1 i § 2 k.p.k. w zw. z art. 2 § 2 k.p.k., art. 4 k.p.k., przez: 
a. oddalenie wniosków skazanego na podstawie art. 452 § 1 k.p.k., 
mimo braku przesłanek określonych w art. 170 § 1 k.p.k. i art. 193 § 1 
k.p.k.; 
b. dokonanie samodzielnych ustaleń i ocen, po uzupełnieniu przewo-
du sądowego jednym dokumentem, zamiast przeprowadzenia kontroli in-

 
5
stancyjnej zaskarżonego wyroku i uchylenia zaskarżonego wyroku z prze-
kazaniem sprawy do ponownego rozpoznania, co naruszyło zasadę praw-
dy materialnej i zasadę obiektywizmu; 
3. art. 433 § 2 k.p.k., art. 457 § 3 k.p.k. przez nierozważenie części 
zarzutów wskazanych w apelacjach skazanego i jego obrońcy oraz przez 
niepodanie, dlaczego zarzuty te zostały pominięte; 
4. art. 7 k.p.k., przez zaakceptowanie dowolnej oceny dokonanej 
przez Sąd Rejonowy zebranego materiału dowodowego, a ponadto przez 
dokonanie własnej oceny ustalonych samodzielnie okoliczności faktycz-
nych z naruszeniem zasad doświadczenie życiowego i prawidłowego ro-
zumowania. 
Podnosząc powyższe zarzuty kasacyjne, obrońca wniósł o uchylenie 
wyroku Sądu Okręgowego i objętego nim wyroku Sądu Rejonowego i o 
przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instan-
cji. 
W pisemnej odpowiedzi na kasację Prokurator Okręgowy w L. wniósł 
o jej oddalenie jako bezzasadnej, a występujący na rozprawie kasacyjnej 
Prokurator Krajowy, o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje. 
Zarzuty kasacji są w znacznej mierze zasadne, dlatego też skarga ta 
zasługuje na uwzględnienie. 
Na wstępie należy stwierdzić, że w toku rozpoznania niniejszej spra-
wy zarysowały się dwa zasadnicze problemy, istotne z punktu widzenia 
konstrukcji wniesionej kasacji. Pierwszy z nich obejmował kwestię szeroko 
rozumianych ustaleń co do sprawstwa Jerzego K. w zakresie zachowań, 
jakie zarzucono mu w punktach I, III i V aktu oskarżenia, drugi zaś z nich 
dotyczył kwestii oceny, czy zachowania wskazane w punktach I i III wypeł-
niały dyspozycję norm opisujących tzw. łapownictwo bierne, których zna-
mieniem niezbędnym dla poniesienia odpowiedzialności karnej jest pełnie-

 
6
nie przez sprawcę funkcji publicznej, w związku z czym następuje przyjęcie 
przez niego korzyści. W tym świetle nie budzi zastrzeżeń fakt postawienia 
w kasacji – równolegle – zarówno zarzutu obrazy przepisów prawa proce-
sowego, jak i zarzutu obrazy prawa materialnego. Pierwszy, koncentruje 
się bowiem na nieprawidłowościach w postępowaniu Sądu odwoławczego 
prowadzących do błędów, bądź niedostatków w ocenie stanowiska Sądu 
pierwszej instancji w przedmiocie ustaleń faktycznych sprawy, stanowią-
cych podstawę skazania, gdy tymczasem drugi z nich – w sposób nieza-
leżny – kwestionuje dokonaną przez sąd wykładnię opisywanego wyżej 
znamienia przestępstwa w kontekście przyjętych, i w tym punkcie niekwe-
stionowanych ustaleń faktycznych sprawy, a jednocześnie podważa za-
sadność skazania oskarżonego na podstawie przyjętego w opisie czynów 
ujęcia wskazanego znamienia. (...) 
Również co do drugiego z aspektów zarzucanych kasacją naruszeń 
przepisów prawa – dotyczących postępowania sądu odwoławczego 
zwłaszcza w kwestii ustalenia, że będąca przedmiotem rozważań w spra-
wie funkcja, jaką pełnił Jerzy K., była funkcją publiczną – należy uznać, że 
postawione w skardze zarzuty (w pkt. 2 i 4) okazały się zasadne. 
Z przebiegu tego postępowania wynika, że Sąd Okręgowy uznał, iż 
we wskazanej wyżej kwestii postępowanie przed Sądem pierwszej instancji 
nie przyniosło wystarczających rezultatów i że przewód sądowy wymaga 
uzupełnienia. O powyższym świadczy fakt, że Sąd Okręgowy zarówno 
rozważał wnioski dowodowe oskarżonego, jak i z urzędu dostrzegał ko-
nieczność dopuszczenia dowodów, w szczególności na okoliczność usta-
lenia statusu prawnego Zarządu Inwestycji Szkół Wyższych w L., w którym 
Jerzy K. zajmował stanowisko dyrektora, jak i charakteru tej funkcji. Z tak 
(słusznie) wyznaczonego zadania Sąd Okręgowy nie wywiązał się jednak 
jak należy, czyniąc przy tym szereg rażących uchybień procesowych, któ-
rych zaistnienie mogło mieć istotny wpływ na dokonanie prawidłowych w 

 
7
tym zakresie ustaleń i ostatecznego stwierdzenia, czy czyny przypisane 
oskarżonemu w punktach I i III wypełniły dyspozycję art. 228 § 1 i 5 k.k. O 
powyższym przekonuje zestawienie następujących faktów procesowych. 
W toku postępowania apelacyjnego Jerzy K. trzykrotnie składał wnio-
ski o uzupełnienie przewodu sądowego. Jako pierwszy, w dniu 21 paź-
dziernika 2005 r., został przez niego złożony wniosek o dopuszczenie do-
wodu z pisma Departamentu Ekonomicznego Ministerstwa Edukacji Naro-
dowej, skierowanego do Zarządu Inwestycji Szkół Wyższych w L., po wej-
ściu w życie nowej ustawy o szkolnictwie wyższym (na okoliczność zmiany 
statusu prawnego tej placówki), nadto o dopuszczenie dowodu z operacji 
na rachunkach bankowych Krzysztofa K. i jego żony w okresie po dniu 28 
lipca 1993 r. (na okoliczność zwrotu gotówki opisanej w zarzucie z pkt. V) 
oraz o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego na okoliczność prawidłowo-
ści przeprowadzenia przetargu na budowę Zespołu Szkół w L. (co do czynu 
I). Co do tych wniosków Sąd Okręgowy rozstrzygnął w ten sposób, że do-
puścił dowód z żądanego pisma MEN – uznając jego przydatność dla me-
rytorycznego rozpoznania sprawy, natomiast pozostałe wnioski oddalił 
stwierdzając, że w związku z dyspozycją art. 452 § 1 k.p.k. nie może prze-
prowadzać postępowania co do istoty sprawy (postanowienie z dnia 27 
października 2005 r.). 
Opisywane stanowisko Sądu Okręgowego należy bez wątpienia 
uznać, z jednej strony, za niezrozumiałe, z drugiej zaś, za wewnętrznie 
sprzeczne. Zupełnie bowiem nie wiadomo, z jakich przyczyn Sąd odwoław-
czy potraktował część zawnioskowanych przez oskarżonego dowodów jako 
dowody co do istoty sprawy (niemożliwe do przeprowadzenia w postępo-
waniu odwoławczym), skoro jednocześnie uznał, że inny, dopuszczony 
dowód (dążący do ustalenia, czy oskarżony pełnił funkcję publiczną) nie 
nosi takiego charakteru. Bardziej istotne jest jednak to, że z faktu uznania 
przez sąd odwoławczy, iż omawiane dowody odnosiły się do istoty sprawy 

 
8
należałoby wnioskować, że sąd ten ocenił jednocześnie, iż dowody te mają 
znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Konsekwencją takiego stanowiska 
powinno być zatem – co oczywiste – uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu 
Rejonowego w celu ponowienia przewodu sądowego w pierwszej instancji i 
objęcia nim także tych istotnych dla wyrokowania, nieprzeprowadzonych 
dotąd i niemożliwych do przeprowadzenia w instancji odwoławczej, dowo-
dów. W sprawie niniejszej zapadło jednak odmienne, pozostające w 
sprzeczności z powyższym, orzeczenie końcowe, z treści którego wynika, 
że Sąd odwoławczy nie stwierdził potrzeby poszerzenia podstawy dowo-
dowej rozstrzygania w sprawie. 
Przyczyny takiego stanu rzeczy jawią się w sposób jednoznaczny. 
Wynikają one – co celnie podniesiono w kasacji – z rażącej obrazy przepi-
sów art. 452 § 1 i 2 k.p.k. oraz art. 170 § 1 i art. 193 § 1 k.p.k., do jakiej do-
szło w postępowaniu Sądu odwoławczego. Mianowicie, umknęło Sądowi 
Okręgowemu, że pierwszoplanową powinnością sądu ad quem odnoszącą 
się do wniosków dowodowych zgłaszanych na tym etapie postępowania, 
jest ich rozważenie z punktu widzenia wszystkich jednostek redakcyjnych 
art. 170 § 1 k.p.k. (odpowiednio w świetle art. 193 § 1 k.p.k.), tak jak czyni 
się to w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji. W tej bowiem kwe-
stii – dotyczącej oceny dopuszczalności dowodu, jego przydatności dla 
stwierdzenia danej okoliczności, możliwości jego przeprowadzenia i intencji 
jego zgłoszenia, podobnie jak jego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy – 
przepisy regulujące postępowanie apelacyjne (art. 458 k.p.k.) nie stanowią 
inaczej (zob. także wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 19 sierpnia 2004 r., II 
K 388/03, OSNKW 2004, z. 11-12, poz. 103 i z dnia 15 lutego 2005 r., III 
KK 166/04, Lex 146200). Sąd Okręgowy zupełnie przy tym pominął, że 
ocena, czy dowód wnioskowany przez stronę do przeprowadzenia w po-
stępowaniu odwoławczym stanowi dowód co do istoty sprawy (art. 452 § 1 
k.p.k.), pozostaje w nierozerwalnym związku z oceną tego wniosku przede 

 
9
wszystkim na gruncie art. 170 § 1 pkt 2 k.p.k., a gdy chodzi o przeprowa-
dzenie dowodu z opinii biegłego, na płaszczyźnie art. 193 § 1 k.p.k. 
Wprawdzie nie każdy dowód stwierdzający okoliczność mającą znaczenie 
dla rozstrzygnięcia sprawy mieści się w kategorii dowodów co do jej istoty, 
ale z całą pewnością każdy dowód co do istoty sprawy nosi atrybut dowodu 
mającego znaczenie dla jej rozstrzygnięcia, jak o tym mowa w wymienio-
nych przepisach. Oczywiste więc jest, że o ile oddalenie wniosku dowodo-
wego na podstawie art. 170 § 1 k.p.k. (art. 193 § 1 k.p.k.) czyni już bez-
przedmiotowym jego rozważanie na gruncie art. 452 § 1 k.p.k., to dostrze-
żenie potrzeby dopuszczenia dowodu otwiera dopiero drogę do rozważań 
na przytaczanym gruncie, jak również w kontekście unormowania art. 452 
§ 2 k.p.k., wyznaczającego warunki skorzystania z wyjątkowej możliwości 
uzupełnienia przewodu sądowego w instancji odwoławczej. Takiej oceny, 
warunkowanej przytaczanymi wyżej przepisami, Sąd Okręgowy nie prze-
prowadził w odniesieniu do omawianych wniosków dowodowych oskarżo-
nego, skutkiem czego do ich oddalenia doszło z rażącą obrazą tych prze-
pisów, mogącą mieć – z uwagi na treść wniosków i efekt sprzeczności ich 
rozstrzygnięcia – istotny wpływ na treść zaskarżonego kasacją wyroku. 
Kolejne wnioski dowodowe oskarżony złożył w dniach 24 listopada 
2005r. i 22 grudnia 2005 r. Do pierwszego z pism procesowych dołączył 
dokument z dnia 22 czerwca 2004 r., skierowany do niego przez Departa-
ment Ekonomiczny Ministerstwa Edukacji Narodowej i Sportu, dotyczący 
statusu Z.I.S.W. w L. Z kolei w drugim z nich – w czasie poprzedzającym 
ostatnią rozprawę odwoławczą – złożył wniosek o dopuszczenie dowodu z 
dołączonych do tego pisma szeregu dokumentów, z których 16 (pochodzą-
cych głównie z MEN) miało wykazywać, że oskarżony wykonując obowiązki 
dyrektora Z.I.S.W. w L. nie pełnił funkcji publicznej, zaś dwa kolejne miały 
wykazywać niezasadność stanowiska Sądu Rejonowego co do powodów, 
dla których pomówienie Krzysztofa K. Sąd ten uznał za wiarygodne. Prze-

 
10 
prowadzając rozprawę w dniu 27 stycznia 2006 r., Sąd Okręgowy odebrał 
od oskarżonego oświadczenie co do znajdujących się w aktach sprawy 
pism MEN z dnia 15 grudnia 1992 r. i z dnia 25 lutego 1994 r. – z których 
dowód dopuścił opisywanym na wstępie postanowieniem – natomiast nie 
podjął żadnej decyzji co do opisanych wyżej pisemnych wniosków oskar-
żonego o zaliczenie do materiału dowodowego wymienionych dokumen-
tów. 
Już tylko dodatkowo należy w tym miejscu zauważyć, że temu sa-
memu celowi poszerzenia materiału dowodowego służył wniosek oskarżo-
nego o dopuszczenie dowodu z zeznań Jana G. – Dyrektora Administra-
cyjnego UMCS, likwidatora Z.I.S.W. (na okoliczność statusu prawnego tej 
jednostki i, co za tym idzie, pełnionej przez oskarżonego funkcji), którego 
niezasadne oddalenie oskarżony zarzucił Sądowi Rejonowemu w swej 
osobistej apelacji. Zarzutu tego, z obrazą art. 433 § 2 k.p.k., Sąd Okręgowy 
nie rozpoznał, ani też nie ustosunkował się do niego w żaden inny sposób, 
chociaż oskarżony ponowił tę kwestię w piśmie procesowym zatytułowa-
nym „uzupełnienie apelacji”, zaś Sąd, prowadząc korespondencję z różny-
mi instytucjami mogącymi dysponować informacjami co do kompetencji i 
sposobu działania Z.I.S.W., czynił też ustalenia co do osoby likwidatora te-
go podmiotu. 
Z kolei trzeba też uwzględnić, że Sąd Okręgowy sam zwracał się do 
różnych placówek o nadesłanie dokumentów opisujących status Z.I.S.W. w 
L. i charakter funkcji dyrektora tej jednostki, a nadto o dokumenty w postaci 
zawieranych umów. Z żadnego z protokołów przeprowadzonych rozpraw 
nie wynika jednak, by dokumenty, jakie nadesłano (akta personalne oskar-
żonego, umowa o zastępstwo inwestycyjne między Z.I.S.W. a Kuratorium 
Oświaty w L. z dnia 2 sierpnia 1993 r. i związane z nią dokumenty) zostały 
odczytane, bądź by podjęto decyzję o ich zaliczeniu w poczet dowodów 
bez odczytywania. 

 
11 
Przytaczane okoliczności świadczą jednoznacznie, że w postępowa-
niu Sądu Okręgowego doszło do naruszenia przepisów art. 452 § 2 w zw. z 
art. 167 i art. 170 § 1 i 2 k.p.k., których istotą było zaniechanie uzupełnienia 
przewodu sądowego w zakresie dowodów, których potrzebę przeprowa-
dzenia dostrzegał z urzędu Sąd odwoławczy, oraz dowodów, o których do-
puszczenie wnioskował oskarżony, i o których przydatności dla rozstrzy-
gnięcia Sąd Okręgowy w ogóle się nie wypowiedział. Rażący charakter 
tych uchybień nie ulega wątpliwości, podobnie jak i to, że uchybienia te 
mogły mieć istotny wpływ na treść zaskarżonego kasacją wyroku, i to z 
dwóch zasadniczych powodów. 
Po pierwsze, niewątpliwie istotne dokumenty, które nie zostały ujaw-
nione w toku przewodu sądowego (nadesłane na żądanie sądu oraz jeden 
dokument, spośród wszystkich złożonych przez oskarżonego) stały się 
podstawą zaskarżonego wyroku Sądu odwoławczego w zakresie ustaleń i 
ocen dotyczących charakteru pełnionej przez oskarżonego funkcji, w tym 
odnoszących się do statusu jednostki, którą kierował oraz do zakresu 
umowy o zastępstwo inwestycyjne, zawartej z jednym z kontrahentów. 
Z drugiej zaś strony, w podstawie przytaczanych ustaleń i ocen (tak-
że ustaleń związanych z pozostałymi tezami wniosku dowodowego oskar-
żonego) zabrakło dowodów, które poruszały wskazane kwestie i które 
ewentualnie mogły poszerzyć pole rozważań Sądu Okręgowego w przed-
miocie pełnionej przez oskarżonego funkcji, o czym bliżej będzie jeszcze 
mowa. 
Powyższe dobitnie więc obrazuje, że w konsekwencji opisanych 
uchybień w sposób wręcz oczywisty doszło do rażącej obrazy reguł oceny 
dowodów określonych w przepisach art. 410 i art. 7 k.p.k., jaki to kolejny 
zarzut trafnie podniesiono w kasacji. Oceny tej nie oparto bowiem na cało-
kształcie ujawnionych w sprawie okoliczności. Należy zaś ją uznać za wa-
dliwą tym bardziej, że Sąd Okręgowy nie uwzględnił w niej ponadto oko-

 
12 
liczności wynikających także i z innych dowodów – ujawnionych w toku 
procesu, a przy tym z części rozważanych okoliczności wyciągnął nie do 
końca uprawnione wnioski, z czym przyjdzie się rozprawić w kolejnej części 
wywodu. (...)

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI