III KK 288/26Oddalenie kasacji oszustwo sąd najwyższy 10
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał kasację prokuratora Prokuratury Rejonowej w Krośnie od wyroku Sądu Okręgowego w Krośnie, który zmienił wyrok Sądu Rejonowego w Krośnie i uniewinnił oskarżonego K.Z. od zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 286§1 k.k. Kasacja zarzucała rażące naruszenie prawa, które miało istotny wpływ na treść orzeczenia, w szczególności wadliwą ocenę przesłanek przypisania odpowiedzialności karnej i błędny pogląd, że skazanie przez Sąd I instancji nastąpiło niezgodnie z zasadą nullum crimen sine lege przez brak powiązania w znamionach zarzutu aktu oskarżenia i wyroku sądu I instancji z wprowadzeniem w błąd pokrzywdzonego. Sąd Najwyższy, analizując uzasadnienie Sądu Odwoławczego, stwierdził, że sąd ten słusznie uznał, iż w opisie zarzucanego czynu nie odwołano się wprost ani pośrednio do znamienia „wprowadzenia w błąd”. Sąd I instancji przypisał czyn polegający na doprowadzeniu firmy do niekorzystnego rozporządzenia mieniem poprzez pobranie towaru na wydłużony termin płatności i niewywiązanie się z zobowiązania zapłaty. Sąd Najwyższy podzielił stanowisko sądu odwoławczego, że samo niewywiązanie się z obowiązku zapłaty nie jest równoznaczne z wprowadzeniem w błąd. Wobec braku możliwości konwalidacji wadliwego wyroku z uwagi na zakaz reformationis in peius (apelacja na korzyść), sąd odwoławczy postąpił właściwie, uniewinniając oskarżonego. W konsekwencji Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną i obciążył Skarb Państwa kosztami postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja znamion przestępstwa oszustwa (art. 286 § 1 k.k.), w szczególności znaczenia pojęcia „wprowadzenia w błąd” oraz stosowanie zakazu reformationis in peius w postępowaniu kasacyjnym.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i faktycznej; kluczowe jest ścisłe brzmienie opisu czynu.
Zagadnienia prawne (2)
Czy opis czynu w akcie oskarżenia i wyroku sądu pierwszej instancji, wskazujący na doprowadzenie do niekorzystnego rozporządzenia mieniem poprzez niewywiązanie się z obowiązku zapłaty za towar, zawiera znamiona przestępstwa oszustwa z art. 286 § 1 k.k., w szczególności znamię „wprowadzenia w błąd”?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, opis czynu nie zawiera znamienia „wprowadzenia w błąd” ani jego odpowiednika, co skutkuje dekompletacją znamion czynu zabronionego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podzielił stanowisko sądu odwoławczego, że brak było w opisie czynu bezpośredniego lub pośredniego wskazania na wprowadzenie pokrzywdzonego w błąd. Samo niewywiązanie się z obowiązku zapłaty za towar nie jest równoznaczne z wprowadzeniem w błąd, a jedynie może prowadzić do niekorzystnego rozporządzenia mieniem. Brak tego znamienia powoduje, że czyn nie jest przestępstwem z art. 286 § 1 k.k.
Czy sąd odwoławczy, uniewinniając oskarżonego z powodu braku znamion czynu zabronionego, naruszył zakaz reformationis in peius, w sytuacji gdy apelacja prokuratora była wniesiona na korzyść oskarżonego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd odwoławczy postąpił właściwie, uniewinniając oskarżonego z uwagi na niemożność konwalidacji wadliwego wyroku pierwszej instancji bez naruszenia zakazu reformationis in peius.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że w sytuacji, gdy wyrok sądu pierwszej instancji był wadliwy z powodu braku znamion czynu zabronionego, a apelacja prokuratora była wniesiona na korzyść oskarżonego, sąd odwoławczy nie mógł dokonać korekty wyroku w sposób, który pogorszyłby sytuację oskarżonego. Jedynym właściwym rozwiązaniem było uniewinnienie.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K.Z. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Prokurator Prokuratury Rejonowej w Krośnie | organ_państwowy | skarżący |
| Sąd Okręgowy w Krośnie | instytucja | sąd odwoławczy |
| Sąd Rejonowy w Krośnie | instytucja | sąd pierwszej instancji |
| firma Y. | spółka | pokrzywdzony |
Przepisy (5)
Główne
k.k. art. 286 § § 1
Kodeks karny
Przepis dotyczy oszustwa, które polega na doprowadzeniu innej osoby do niekorzystnego rozporządzenia własnym lub cudzym mieniem za pomocą wprowadzenia jej w błąd albo wyzyskania błędu lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania. Sąd podkreślił, że samo niewywiązanie się z zobowiązania zapłaty nie jest równoznaczne z wprowadzeniem w błąd.
Pomocnicze
k.p.k. art. 413 § § 2 pkt 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy wymogów wyroku skazującego, w tym konieczności dokładnego określenia przypisanego czynu.
k.p.k. art. 433 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy obowiązku sądu odwoławczego do rozpoznania zarzutów podniesionych w środku odwoławczym.
k.p.k. art. 434 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy zakazu orzekania na niekorzyść oskarżonego, który wniósł środek odwoławczy na jego korzyść.
k.p.k. art. 535 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Reguluje tryb rozpoznawania kasacji na posiedzeniu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak w opisie czynu znamienia „wprowadzenia w błąd” lub jego odpowiednika. • Niemożność konwalidacji wadliwego wyroku pierwszej instancji z uwagi na zakaz reformationis in peius.
Odrzucone argumenty
Zarzut rażącego naruszenia prawa przez sąd odwoławczy w ocenie znamion czynu oszustwa.
Godne uwagi sformułowania
kasacja jest bezzasadna w stopniu oczywistym • dekompletacja znamion czynu z art. 286§1 k.k. • urzeczywistnił się zakaz reformationis in peius
Skład orzekający
Jerzy Grubba
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja znamion przestępstwa oszustwa (art. 286 § 1 k.k.), w szczególności znaczenia pojęcia „wprowadzenia w błąd” oraz stosowanie zakazu reformationis in peius w postępowaniu kasacyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i faktycznej; kluczowe jest ścisłe brzmienie opisu czynu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy kluczowego przestępstwa gospodarczego i precyzyjnej interpretacji jego znamion, co jest istotne dla praktyków prawa karnego. Pokazuje też znaczenie formalnych zasad procesowych.
“Czy brak zapłaty to już oszustwo? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe znamiona przestępstwa.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.