IV KK 403/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uchylił wyrok nakazowy Sądu Rejonowego i umorzył postępowanie, uznając, że sprawa dotyczyła czynu, za który obwiniony został już prawomocnie skazany.
Prokurator Generalny wniósł kasację od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego, zarzucając rażące naruszenie prawa procesowego polegające na ponownym skazaniu za ten sam czyn. Sąd Najwyższy stwierdził, że obwiniony W. K. został już prawomocnie ukarany za wykroczenie z art. 94 § 1 k.w. przez ten sam sąd, co stanowiło bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i umorzył postępowanie.
Sprawa dotyczyła kasacji Prokuratora Generalnego od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Dąbrowie Górniczej, który skazał W. K. za wykroczenie z art. 94 § 1 k.w. (kierowanie pojazdem bez uprawnień). Prokurator zarzucił rażące naruszenie prawa procesowego, wskazując, że obwiniony został już wcześniej prawomocnie skazany za ten sam czyn przez ten sam sąd. Sąd Najwyższy, analizując akta obu spraw, potwierdził, że doszło do dwukrotnego wszczęcia postępowania o ten sam czyn. Pierwszy wyrok nakazowy zapadł 4 stycznia 2023 r. i uprawomocnił się 3 lutego 2023 r. Drugi wyrok nakazowy, zaskarżony kasacją, zapadł 20 lutego 2023 r. i uprawomocnił się 18 marca 2023 r. Sąd Najwyższy uznał, że naruszenie art. 5 § 1 pkt 8 k.p.w. (zakaz ponownego wszczynania postępowania lub nakaz umorzenia w przypadku tożsamości czynu i sprawcy) było rażące i miało istotny wpływ na treść orzeczenia. W konsekwencji, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok nakazowy i umorzył postępowanie, obciążając kosztami Skarb Państwa.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, ponowne wszczęcie postępowania o ukaranie za czyn, za który sprawca został już prawomocnie skazany, stanowi rażące naruszenie prawa procesowego, w szczególności art. 5 § 1 pkt 8 k.p.w.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że skierowanie przez Komendanta Policji dwóch wniosków o ukaranie za ten sam czyn, co doprowadziło do wydania dwóch prawomocnych wyroków nakazowych, jest naruszeniem zasady ne bis in idem i stanowi bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie wyroku nakazowego i umorzenie postępowania
Strona wygrywająca
W. K.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W. K. | osoba_fizyczna | ukarany |
| Komendant Komisariatu Policji w D. | instytucja | wnioskodawca |
Przepisy (8)
Główne
k.w. art. 94 § § 1
Kodeks wykroczeń
k.p.w. art. 5 § § 1 pkt 8
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Zakaz ponownego wszczynania postępowania lub konieczność umorzenia postępowania, gdy sprawca został już prawomocnie skazany za ten sam czyn.
k.p.w. art. 104 § § 1 pkt 7
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Bezwzględna przyczyna uchylenia orzeczenia, gdy postępowanie dotyczy czynu, za który sprawca został już prawomocnie skazany.
Pomocnicze
k.p.w. art. 110 § § 1
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
k.p.w. art. 118 § § 2
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
k.p.k. art. 535 § § 5
Kodeks postępowania karnego
k.w. art. 94 § § 3
Kodeks wykroczeń
Podstawa orzeczenia środka karnego zakazu prowadzenia pojazdów.
k.w. art. 29 § § 1 i 2
Kodeks wykroczeń
Podstawa orzeczenia środka karnego zakazu prowadzenia pojazdów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ponowne skazanie za ten sam czyn stanowi rażące naruszenie prawa procesowego (art. 5 § 1 pkt 8 k.p.w.). Istnienie prawomocnego wyroku skazującego za ten sam czyn jest bezwzględną przyczyną uchylenia orzeczenia (art. 104 § 1 pkt 7 k.p.w.).
Godne uwagi sformułowania
z niejasnego powodu Komendant Komisariatu Policji w D. skierował do Sądu Rejonowego w Dąbrowie Górniczej dwa wnioski o ukaranie W. K. za to samo wykroczenie wydając ten wyrok, nierespektujący powagi rzeczy osądzonej, Sąd nie miał wiedzy, że postępowanie co do tego samego czynu obwinionego W. K. zostało już prawomocnie zakończone doszło do rażącego i mającego istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenia art. 5 § 1 pkt 8 k.p.w., zabraniającego w zaistniałej sytuacji procesowej wszczynania postępowania, względnie nakazującego umorzenie postępowania wszczętego.
Skład orzekający
Zbigniew Puszkarski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Podkreślenie znaczenia zasady ne bis in idem w postępowaniu w sprawach o wykroczenia i konsekwencji jej naruszenia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podwójnego postępowania o ten sam czyn w sprawach o wykroczenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje ważną zasadę procesową ne bis in idem i pokazuje, jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia orzeczeń, nawet na etapie kasacji.
“Sąd Najwyższy: Nie można karać dwa razy za to samo wykroczenie!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN IV KK 403/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 października 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Puszkarski Protokolant Łukasz Biernacki w sprawie W. K. ukaranego za czyn z art. 94 § 1 k.w. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w trybie art. 535 § 5 k.p.k. na posiedzeniu w dniu 30 października 2023 r., kasacji Prokuratora Generalnego wniesionej na korzyść ukaranego od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Dąbrowie Górniczej z dnia 20 lutego 2023 r., sygn. akt II W 80/23, 1. na podstawie art. 104 § 1 pkt 7 k.p.w. w zw. z art. 5 § 1 pkt 8 k.p.w. uchyla zaskarżony wyrok nakazowy i umarza postępowanie z wniosku Komendanta Komisariatu Policji w D. z dnia 23 stycznia 2023 r. o ukaranie W. K. za wykroczenie z art. 94 § 1 k.w.; 2. kosztami postępowania w sprawie obciąża Skarb Państwa. UZASADNIENIE Komendant Komisariatu Policji w D. w dniu 24 stycznia 2023 r. skierował do Sądu Rejonowego w Dąbrowie Górniczej wniosek (opatrzony datą 23 stycznia 2023 r.) o ukaranie W. K. za to, że w dniu 29 września 2022 r. około godz. 19:16 w D. na ul. K. kierował pojazdem marki B. nr rej. […], nie posiadając do tego wymaganych uprawnień, tj. za wykroczenie z art. 94 § 1 k.w. Sąd Rejonowy w Dąbrowie Górniczej wyrokiem nakazowym z dnia 20 lutego 2023 r., sygn. akt II W 80/23, uznał obwinionego W. K. za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu (w opisie czynu wskazał, że kierował pojazdem mechanicznym) i wymierzył mu karę grzywny w wysokości 1500 zł. Orzekł wobec obwinionego środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 6 miesięcy (art. 94 § 3 k.w. w zw. z art. 29 § 1 i 2 k.w.) i zasądził od niego na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe. Wyrok ten bez sprzeciwu stron uprawomocnił się w dniu 18 marca 2023 r. Kasację od powyższego wyroku nakazowego wniósł Prokurator Generalny. Na podstawie art. 110 § 1 k.p.w. zaskarżył wyrok w całości na korzyść obwinionego W. K., zarzucając „rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie przepisu prawa procesowego, a mianowicie art. 5 § 1 pkt 8 k.p.w., polegające na skazaniu obwinionego W. K. przez Sąd Rejonowy w Dąbrowie Górniczej wyrokiem nakazowym z dnia 20 lutego 2023 r., sygn. akt II W 80/23, który uprawomocnił się w dniu 18 marca 2023 r., za czyn polegający na tym, że w dniu 9 września 2022 r. około godz. 19:16 w D. na ul. K. kierował pojazdem mechanicznym marki B. o nr rej. […], nie mając do tego wymaganych uprawnień, tj. za wykroczenie z art. 94 § 1 k.w., pomimo tego, że obwiniony za popełnienie tego samego czynu został już prawomocnie skazany wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego w Dąbrowie Górniczej z dnia 4 stycznia 2023 r., sygn. akt II W 1283/22, który uprawomocnił się w dniu 3 lutego 2023 r., wobec czego zachodziła konieczność umorzenia postępowania, co stanowi bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia wskazaną w art. 104 § 1 pkt 7 k.p.w.” Podnosząc powyższy zarzut, Prokurator Generalny wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku nakazowego i umorzenie postępowania na podstawie art. 5 § 1 pkt 8 k.p.w. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja Prokuratora Generalnego jest oczywiście zasadna, wobec czego przy zastosowaniu art. 535 § 5 k.p.k. w zw. z art. 112 k.p.w. uwzględniono ją w całości na posiedzeniu bez udziału stron. Analiza dołączonych do kasacji akt spraw W. K. o sygn. II W 1283/22 oraz II W 80/23 nie pozostawia wątpliwości co do tego, że z niejasnego powodu Komendant Komisariatu Policji w D. skierował do Sądu Rejonowego w Dąbrowie Górniczej dwa wnioski o ukaranie W. K. za to samo wykroczenie z art. 94 § 1 k.w., polegające na kierowaniu w dniu 29 września 2022 r. około godz. 19:16 w D. na drodze publicznej pojazdem (mechanicznym) marki B. o nr rej. […] bez posiadania wymaganego do tego uprawnienia. Wniosek datowany 14 grudnia 2022 r. zainicjował postępowanie w sprawie II W 1283/22, zakończone wydaniem przez Sąd Rejonowy w Dąbrowie Górniczej (II Wydział Karny) w dniu 4 stycznia 2023 r. wyroku nakazowego, którym W. K. został uznany za winnego popełnienia wymienionego wykroczenia i wymierzono mu karę grzywny w wysokości 1500 zł, orzeczono środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 6 miesięcy i obciążono kosztami sądowymi. Wyrok ten bez sprzeciwu stron uprawomocnił się z dniem 3 lutego 2023 r. Jak podano wyżej, wniosek datowany 23 stycznia 2023 r. zainicjował postępowanie w sprawie II W 80/23, zakończone wydaniem przez Sąd Rejonowy w Dąbrowie Górniczej (II Wydział Karny) w dniu 20 lutego 2023 r. wyroku nakazowego, którym W. K. został po raz drugi ukarany za to samo wykroczenie z art. 94 § 1 k.w. Najwidoczniej z powodu wadliwego obiegu informacji w II Wydziale Karnym, wydając ten wyrok, nierespektujący powagi rzeczy osądzonej, Sąd nie miał wiedzy, że postępowanie co do tego samego czynu obwinionego W. K. zostało już prawomocnie zakończone. Nie zmienia to faktu, że doszło do rażącego i mającego istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenia art. 5 § 1 pkt 8 k.p.w., zabraniającego w zaistniałej sytuacji procesowej wszczynania postępowania, względnie nakazującego umorzenie postępowania wszczętego. W tym stanie rzeczy należało postąpić zgodnie z wnioskiem kasacji, tj. uchylić zaskarżony wyrok nakazowy i umorzyć postępowanie wobec W. K., a kosztami postępowania obciążyć Skarb Państwa (art. 118 § 2 k.p.w.). Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w wyroku. [ms]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI