III KK 286/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWniosek obrońcy o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Stanisława Stankiewicza od rozpoznania kasacji w sprawie karnej został uwzględniony. Obrońca argumentował, że sędzia uzyskał nominację na podstawie rekomendacji Krajowej Rady Sądownictwa, której skład został ukształtowany na podstawie przepisów ustawy z 2017 r. o zmianie ustawy o KRS. Zdaniem obrońcy, budzi to wątpliwości co do instytucjonalnej bezstronności sędziego. Sąd Najwyższy, analizując wniosek w oparciu o art. 41 § 1 k.p.k., uznał, że istnieje uzasadniona wątpliwość co do bezstronności sędziego. Podkreślono, że ocena bezstronności musi uwzględniać wszelkie okoliczności, w tym stosunek sędziego do zmian w sądownictwie i akceptację działań władzy wykonawczej wobec sądów. Sąd odwołał się do orzecznictwa Sądu Najwyższego, Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (ETPC) i Trybunału Sprawiedliwości UE, wskazując, że udział w procedurze powołania sędziego przez KRS ukształtowaną w trybie ustawy z 2017 r. może prowadzić do nienależytej obsady sądu i naruszenia standardu niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą (art. 6 ust. 1 EKPC). Stwierdzono, że orzeczenie wydane z udziałem takiego sędziego byłoby obciążone wadą, a także mogłoby rodzić odpowiedzialność odszkodowawczą Skarbu Państwa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnianie wniosków o wyłączenie sędziego w sprawach, gdzie procedura nominacyjna budzi wątpliwości prawne, zwłaszcza w kontekście orzecznictwa ETPC i TSUE dotyczącego niezależności sądownictwa.
Dotyczy specyficznej sytuacji powołania sędziego na podstawie przepisów ustawy z 2017 r. o zmianie ustawy o KRS. Wymaga analizy indywidualnych okoliczności sprawy.
Zagadnienia prawne (1)
Czy istnieją uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziego Sądu Najwyższego, jeśli został on powołany na urząd na podstawie rekomendacji Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, istnieją uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że sam udział w procedurze powołania na stanowisko sędziego SN na wniosek KRS ukształtowanej w trybie ustawy z 2017 r. może prowadzić do nienależytej obsady sądu i naruszenia standardu niezależności i bezstronności gwarantowanego przez Konstytucję RP, Kartę Praw Podstawowych UE oraz EKPC. Odwołano się do orzecznictwa krajowego i międzynarodowego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. K. | osoba_fizyczna | skazany |
| J. J. | osoba_fizyczna | obrońca |
Przepisy (4)
Główne
k.p.k. art. 41 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.
Pomocnicze
k.p.k. art. 42 § § 1 i 4
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Nienależyta obsada sądu jako bezwzględna przyczyna odwoławcza.
Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw
Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. dotycząca kształtowania składu KRS.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wątpliwości co do instytucjonalnej bezstronności sędziego wynikające z procedury powołania na podstawie rekomendacji KRS ukształtowanej ustawą z 2017 r. • Naruszenie standardu niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą (art. 6 ust. 1 EKPC) w przypadku udziału sędziego powołanego w wadliwej procedurze. • Potencjalna odpowiedzialność odszkodowawcza Skarbu Państwa za naruszenie art. 6 EKPC.
Godne uwagi sformułowania
istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie • niekonstytucyjnych działań organów władzy wykonawczej wobec sądów • utraty przez Krajową Radę Sądownictwa przymiotu niezależności • nienależytej obsady sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. • sprzeczną z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej zależność tego organu od władzy wykonawczej i brak reprezentacji środowiska sędziowskiego • standardu niezależności i bezstronności gwarantowanego przez art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 EKPC • skład orzekający, w który wchodzi osoba tak powołana na urząd sędziego, nie stanowi w konkretnej sprawie niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą w rozumieniu art. 6 ust. 1 EKPC
Skład orzekający
Andrzej Stępka
przewodniczący
Stanisław Stankiewicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnianie wniosków o wyłączenie sędziego w sprawach, gdzie procedura nominacyjna budzi wątpliwości prawne, zwłaszcza w kontekście orzecznictwa ETPC i TSUE dotyczącego niezależności sądownictwa."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji powołania sędziego na podstawie przepisów ustawy z 2017 r. o zmianie ustawy o KRS. Wymaga analizy indywidualnych okoliczności sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii niezależności sądownictwa i bezstronności sędziów, odwołując się do orzecznictwa ETPC i TSUE, co jest tematem o dużym znaczeniu publicznym i prawniczym.
“Sąd Najwyższy wyłącza sędziego z orzekania. Kluczowa decyzja w sprawie niezależności sądownictwa.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.