III KK 280/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWniosek obrońcy skazanego o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego P.K. od rozpoznania kasacji w sprawie III KK 280/25 został złożony w oparciu o zarzut wadliwości procedury powołania sędziego przez Krajową Radę Sądownictwa, ukształtowaną na podstawie ustawy z 8 grudnia 2017 r. Obrońca argumentował, że niezależność i zgodność tej procedury z konstytucją i standardami europejskimi jest kwestionowana. Sąd Najwyższy, rozpatrując wniosek na posiedzeniu w dniu 29 kwietnia 2026 r., postanowił pozostawić go bez rozpoznania. Uzasadnienie opiera się na obowiązującym brzmieniu ustawy o Sądzie Najwyższym, które stanowi, że okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego nie mogą być wyłączną podstawą do podważenia orzeczenia lub kwestionowania jego niezawisłości i bezstronności. Sąd odwołał się również do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 4 marca 2020 r. (P 22/19), który stwierdził niezgodność przepisów k.p.k. w zakresie dopuszczającym rozpoznanie wniosku o wyłączenie sędziego z powodu wadliwości powołania na wniosek KRS ukształtowanej na podstawie przepisów z 2011 r. z Konstytucją RP. Sąd Najwyższy podkreślił, że decyzja o wyłączeniu sędziego nie może opierać się wyłącznie na wadliwości procedury powołania. Ponadto, wskazano, że orzeczenia ETPCz i TSUE mają znaczenie argumentacyjne, a nie wiążące dla Sądu Najwyższego, zwłaszcza w kontekście orzecznictwa TK. Sąd zaznaczył, że wniosek nie wykazał konkretnych okoliczności wskazujących na stronniczość sędziego P.K. w rozstrzyganiu sprawy, a jedynie odwoływał się do abstrakcyjnych rozwiązań ustrojowych. Wobec powyższego, Sąd Najwyższy uznał, że żaden z argumentów nie podważa zaufania do sędziego P.K. i możliwości niezależnego oraz bezstronnego rozpoznania sprawy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnianie wniosków o wyłączenie sędziego w sprawach dotyczących wadliwości procedury nominacyjnej, interpretacja przepisów k.p.k. i Konstytucji RP w kontekście niezależności sądownictwa.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej w Polsce związanej z reformami wymiaru sprawiedliwości i orzecznictwem TK.
Zagadnienia prawne (3)
Czy okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego Sądu Najwyższego, w tym sposób ukształtowania Krajowej Rady Sądownictwa, mogą stanowić wyłączną podstawę do wyłączenia sędziego od rozpoznania sprawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego Sądu Najwyższego nie mogą stanowić wyłącznej podstawy do podważenia orzeczenia wydanego z udziałem tego sędziego lub kwestionowania jego niezawisłości i bezstronności.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na przepisy ustawy o Sądzie Najwyższym oraz orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego, które wykluczają możliwość wyłączenia sędziego na podstawie wyłącznie wadliwości procedury nominacyjnej. Podkreślono, że wniosek nie wykazał konkretnych okoliczności wskazujących na stronniczość sędziego.
Jaki jest status prawny i moc wiążąca orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego, Europejskiego Trybunału Praw Człowieka oraz Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w polskim porządku prawnym w kontekście wyłączania sędziów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne. Orzeczenia ETPCz i TSUE mają znaczenie argumentacyjne, a nie wiążące dla Sądu Najwyższego, zwłaszcza gdy pozostają w sprzeczności z Konstytucją RP.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że orzeczenia TK są ostateczne i obowiązują wszystkie organy władzy publicznej, w tym SN. Orzeczenia międzynarodowych trybunałów nie mogą być podstawą do kwestionowania orzecznictwa TK ani stanowić źródła prawa powszechnie obowiązującego w Polsce, jeśli są sprzeczne z Konstytucją.
Czy wniosek o wyłączenie sędziego musi wykazywać konkretne okoliczności wskazujące na jego stronniczość, czy wystarczające jest powołanie się na ogólne wątpliwości co do procedury nominacyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wniosek o wyłączenie sędziego musi wykazywać konkretne okoliczności faktyczne wskazujące na stronniczość, a nie opierać się na abstrakcyjnych rozwiązaniach ustrojowych.
Uzasadnienie
Przepis art. 41 § 1 k.p.k. służy wyeliminowaniu wątpliwości co do bezstronności w rozstrzygnięciu konkretnej sprawy, a nie odnosi się do ogólnych wadliwości ustrojowych czy procedur nominacyjnych.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A.R. | osoba_fizyczna | skazany |
Przepisy (20)
Główne
k.p.k. art. 41 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Przepis ten służy wyeliminowaniu wątpliwości co bezstronności w rozstrzygnięciu sprawy, a więc wątpliwości co do tego, że sprawa taka zostałaby rozstrzygnięta w sposób stronniczy, a więc z nieuzasadnioną korzyścią procesową dla którejkolwiek ze stron. Regulacja zawarta w art. 41 § 1 k.p.k. ma wymiar konkretny, związany z określonymi okolicznościami faktycznymi, a nie abstrakcyjny, związany z rozwiązaniami ustrojowymi.
u.SN art. 29 § § 4
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego Sądu Najwyższego nie mogą stanowić wyłącznej podstawy do podważenia orzeczenia wydanego z udziałem tego sędziego lub kwestionowania jego niezawisłości i bezstronności.
Konstytucja RP art. 179
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
W kontekście wyroku TK P 22/19 dotyczącego niezgodności przepisów k.p.k. z art. 179 w zw. z art. 144 ust. 3 pkt 17 Konstytucji RP.
Konstytucja RP art. 144 § ust. 3 pkt 17
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
W kontekście wyroku TK P 22/19 dotyczącego niezgodności przepisów k.p.k. z art. 179 w zw. z art. 144 ust. 3 pkt 17 Konstytucji RP.
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Wskazany jako podstawa niezgodności orzekania w postulowanym zakresie z Konstytucją RP.
Konstytucja RP art. 8 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Wskazany jako podstawa, że standard wynikający z art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności musi pozostawać w zgodzie z Konstytucją RP.
Konstytucja RP art. 190 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne.
Konstytucja RP art. 188 § pkt 1 i 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
W kontekście wyroku TK K 7/21 dotyczącego niezgodności art. 6 ust. 1 Konwencji z art. 188 pkt 1 i 2 Konstytucji RP.
Konstytucja RP art. 190 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Skutkiem wejścia w życie orzeczenia TK jest utrata mocy obowiązującej aktu, którego niezgodność z normami prawnymi wyższego rzędu została stwierdzona.
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
W kontekście wyroku TK U 2/20 dotyczącego niezgodności uchwały SN z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP.
Konstytucja RP art. 187 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
W kontekście wyroku TK K 7/21 dotyczącego niezgodności art. 6 ust. 1 Konwencji z art. 187 ust. 1 w związku z art. 187 ust. 4 Konstytucji RP.
Konstytucja RP art. 176 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
W kontekście wyroku TK K 7/21 dotyczącego niezgodności art. 6 ust. 1 Konwencji z art. 176 ust. 2 Konstytucji RP.
Konstytucja RP art. 89 § ust. 1 pkt 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
W kontekście wyroku TK K 7/21 dotyczącego niezgodności art. 6 ust. 1 Konwencji z art. 89 ust. 1 pkt 2 Konstytucji RP.
Pomocnicze
k.p.k. art. 42 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.k. art. 178a § § 4
Kodeks karny
k.k. art. 178a § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 4 § § 1
Kodeks karny
Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw
Ustawa z 8 grudnia 2017 r., która według obrońcy wpłynęła na wadliwość procedury powołania sędziego.
Konstytucja RP art. 87
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
W kontekście braku powszechnie obowiązującego charakteru orzeczeń ETPCz i TSUE w Polsce.
Konstytucja RP art. 439 § § 1 pkt 1 i 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
W kontekście potencjalnych uchybień wymienionych w tych przepisach, które jednak nie zostały wykazane przez wnioskodawcę.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Wniosek o wyłączenie sędziego P.K. z powodu wadliwości procedury jego powołania przez KRS ukształtowaną na podstawie ustawy z 2017 r.
Godne uwagi sformułowania
okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego Sądu Najwyższego nie mogą stanowić wyłącznej podstawy do podważenia orzeczenia wydanego z udziałem tego sędziego lub kwestionowania jego niezawisłości i bezstronności • wniosek jest niedopuszczalny • regulacja zawarta w art. 41 § 1 k.p.k. ma wymiar konkretny, związany z określonymi okolicznościami faktycznymi, a nie abstrakcyjny, związany z rozwiązaniami ustrojowymi • orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne • nie istnieje żaden przepis, który stanowiłby umocowanie do kwestionowania orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego z jakichkolwiek powodów
Skład orzekający
Marek Siwek
przewodniczący
P.K.
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnianie wniosków o wyłączenie sędziego w sprawach dotyczących wadliwości procedury nominacyjnej, interpretacja przepisów k.p.k. i Konstytucji RP w kontekście niezależności sądownictwa."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej w Polsce związanej z reformami wymiaru sprawiedliwości i orzecznictwem TK.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii niezależności sądownictwa i praworządności, odwołując się do orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego i międzynarodowych trybunałów, co czyni ją istotną dla prawników i obywateli zainteresowanych stanem praworządności w Polsce.
“Czy sposób powołania sędziego SN może unieważnić jego orzeczenie? Sąd Najwyższy odpowiada.”
Sektor
prawo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.