III KK 280/19

Sąd Najwyższy2020-02-26
SNKarneprzestępstwa przeciwko wymiarowi sprawiedliwościWysokanajwyższy
art. 244 k.k.kasacjaskazanie bez rozprawyart. 335 k.p.k.art. 343 k.p.k.naruszenie procedurySąd Najwyższykara pozbawienia wolnościśrodek karny

Sąd Najwyższy uchylił wyrok skazujący za naruszenie procedury uzgodnienia kary z oskarżonym.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Ministra Sprawiedliwości dotyczącą wyroku Sądu Rejonowego w E., który skazał R.S. za czyn z art. 244 k.k. na karę 3 miesięcy pozbawienia wolności. Kasacja zarzuciła rażące naruszenie przepisów procesowych, polegające na tym, że sąd wydał wyrok z karą niższą niż uzgodniona między prokuratorem a skazanym (4 miesiące). Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację Ministra Sprawiedliwości – Prokuratora Generalnego wniesioną na niekorzyść skazanego R.S., który został uznany za winnego popełnienia czynu z art. 244 k.k. przez Sąd Rejonowy w E. Sąd Rejonowy wydał wyrok skazujący na karę 3 miesięcy pozbawienia wolności oraz zakaz prowadzenia pojazdów na 3 lata, uwzględniając wniosek prokuratora złożony w trybie art. 335 § 1 k.p.k. Kasacja zarzuciła rażące naruszenie przepisów prawa karnego procesowego, w szczególności art. 343 §§ 6 i 7 k.p.k. w zw. z art. 335 § 1 k.p.k. Skarżący wskazał, że wniosek prokuratora, uzgodniony ze skazanym, zawierał propozycję kary 4 miesięcy pozbawienia wolności, podczas gdy sąd orzekł karę 3 miesięcy, nie dokonując przy tym modyfikacji wniosku ani nie uzyskując zgody stron. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście zasadną, stwierdzając, że sąd pierwszej instancji dopuścił się rażącej obrazy prawa procesowego, będąc związanym treścią wniosku o skazanie bez rozprawy. Zmiana wymiaru kary bez zgody stron stanowiła istotne naruszenie, które miało wpływ na treść wyroku. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w E., obciążając Skarb Państwa kosztami postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd jest związany treścią wniosku o skazanie bez rozprawy, chyba że nastąpi stosowna modyfikacja za zgodą stron.

Uzasadnienie

Sąd pierwszej instancji dopuścił się rażącej obrazy prawa procesowego, orzekając karę niższą niż uzgodniona w trybie art. 335 § 1 k.p.k. bez zgody stron. Zmiana wymiaru kary stanowiła naruszenie art. 343 § 6 i 7 k.p.k., mające istotny wpływ na treść wyroku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

skazany (w sensie proceduralnym)

Strony

NazwaTypRola
R. S.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (7)

Główne

k.k. art. 244

Kodeks karny

k.p.k. art. 335 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy wniosku o skazanie bez przeprowadzenia rozprawy.

k.p.k. art. 343 § § 6 i 7

Kodeks postępowania karnego

Reguluje kontrolę wniosku o skazanie bez rozprawy i związanie sądu jego treścią.

Pomocnicze

k.k. art. 42 § § 1a pkt 2

Kodeks karny

k.k. art. 43 § § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 535 § § 5

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy rozpoznania kasacji w trybie uproszczonym.

k.p.k. art. 638

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy kosztów postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rażące naruszenie przepisów prawa karnego procesowego przez Sąd Rejonowy, polegające na orzeczeniu kary niższej niż uzgodniona w trybie art. 335 § 1 k.p.k. bez modyfikacji wniosku i zgody stron.

Godne uwagi sformułowania

sąd, do którego oskarżyciel publiczny kieruje wniosek w trybie art. 335 § 1 k.p.k., z uwagi na treść art. 343 § 7 k.p.k., zobowiązany jest do szczegółowej kontroli tego pisma procesowego. Niezgodność wniosku z treścią tych norm, a przez to jego wadliwość, skutkuje niemożliwością jego uwzględnienia, co rodzi konieczność postąpienia po myśli art. 343 § 7 k.p.k., chyba że w toku posiedzenia, za zgodą oskarżonego zostanie dokonana stosowna modyfikacja wniosku, konwalidująca nieprawidłowości. Sąd Rejonowy był związany treścią wniosku, co oznaczało, że potrzeba dokonania jakichkolwiek zmian musiała być uzależniona od zgody wyrażonej przez strony.

Skład orzekający

Przemysław Kalinowski

przewodniczący

Andrzej Stępka

członek

Małgorzata Wąsek-Wiaderek

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących skazania bez rozprawy (art. 335 k.p.k.) i związania sądu treścią uzgodnionego wniosku."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji skazania bez rozprawy i naruszenia ustaleń stron.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje istotne naruszenie procedury przez sąd pierwszej instancji, co prowadzi do uchylenia wyroku. Podkreśla znaczenie przestrzegania ustaleń między stronami w postępowaniu karnym.

Sąd Najwyższy: Kara niższa niż uzgodniona to błąd proceduralny!

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt III KK 280/19
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 26 lutego 2020 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Przemysław Kalinowski (przewodniczący)
‎
SSN Andrzej Stępka
‎
SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek (sprawozdawca)
Protokolant Elżbiea Wawer
w sprawie
R. S.
,
‎
skazanego za czyn z art. 244 k.k.,
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
‎
w dniu 26 lutego 2020 r.,
‎
kasacji wniesionej na niekorzyść skazanego przez Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego
od wyroku Sądu Rejonowego w E.
‎
z dnia 6 września 2018 r., sygn. akt II K (…)
1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w E.;
2. wydatkami związanymi z rozpoznaniem kasacji obciąża Skarb Państwa.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w E. wyrokiem z dnia 6 września 2018 r., sygn. akt II K (…), uznał R.S.  za winnego popełnienia czynu z art. 244 k.k.
‎
i wymierzył mu karę 3 miesięcy pozbawienia wolności (pkt I wyroku). Na podstawie art. 42 § 1a pkt 2 k.k. w zw. z art. 43 § 1 k.k. orzekł środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 lat (pkt II wyroku) oraz zasądził od R. S. na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe.
Wyrok ten został wydany na skutek uwzględnienia wniosku prokuratora złożonego w trybie art. 335 § 1 k.p.k.
Wyrok uprawomocnił się z dniem 14 września 2018 r.
Powyższe orzeczenie zostało zaskarżone w całości kasacją Ministra Sprawiedliwości – Prokuratora Generalnego wniesioną na niekorzyść skazanego. Zarzucono w niej „rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa karnego procesowego, a mianowicie art. 343 §§ 6 i 7 k.p.k. w zw. z art. 335 § 1 k.p.k., polegające na uwzględnieniu wniosku prokuratora o wydanie wobec R. S.  wyroku skazującego bez przeprowadzenia rozprawy, który zawierał uzgodnioną uprzednio ze skazanym propozycję orzeczenia za zarzucony mu czyn określony w art. 244 k.k. kary 4 (czterech) miesięcy pozbawienia wolności przy jednoczesnym wydaniu w dniu 6 września 2018 r. na posiedzeniu bez przeprowadzenia rozprawy, wyroku skazującego R. S.  za powyższy czyn na karę 3 (trzech) miesięcy pozbawienia wolności, co stanowiło rażące naruszenie warunków ugody zawartej pomiędzy oskarżycielem publicznym, a skazanym”.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w E.  do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja Ministra Sprawiedliwości – Prokuratora Generalnego okazała się oczywiście zasadna, wobec czego mogła zostać rozpoznana w trybie art. 535 § 5 k.p.k. Skarżący trafnie wskazał na rażące naruszenie przez Sąd Rejonowy w E. przepisów prawa karnego procesowego, które miało istotny wpływ na treść wyroku.
R. S.  stanął pod zarzutem popełnienia czynu z art. 244 k.k. Czyn został popełniony w dniu 9 kwietnia 2018 r. Wniosek prokuratora o wydanie wyroku skazującego bez przeprowadzenia rozprawy z dnia 26 czerwca 2018 r., uzgodniony ze skazanym, zawierał propozycję wymierzenia kary 4 miesięcy pozbawienia wolności, orzeczenia środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych przez okres 3 lat oraz zasądzenia kosztów i opłat sądowych.
Sąd Rejonowy w E. na posiedzeniu w dniu 6 września 2018 r. uwzględnił wniosek prokuratora o wydanie wyroku skazującego bez przeprowadzenia rozprawy, jednak w wyroku orzekł karę inną niż proponowana w tym wniosku. W trakcie posiedzenia nie doszło do modyfikacji wniosku prokuratora złożonego trybie art. 335 § 1 k.p.k. (k. 39 akt II K (…) – protokół posiedzenia).
Zgodzić się należy ze skarżącym, że zmieniając uwzględniony wniosek prokuratora o skazanie bez rozprawy złożony w trybie art. 335 § 1 k.k., Sąd Rejonowy dopuścił się rażącej obrazy prawa procesowego. Jak zostało to już podkreślone w wielu judykatach Sądu Najwyższego,
sąd, do którego oskarżyciel publiczny kieruje wniosek w trybie art. 335 § 1 k.p.k., z uwagi na treść art. 343 § 7 k.p.k., zobowiązany jest do szczegółowej kontroli tego pisma procesowego. W ramach tej kontroli konieczne jest sprawdzenie, czy przedłożone przez prokuratora propozycje pozostają w zgodzie z uprzednimi ustaleniami stron, a także czy nie pozostają w sprzeczności z obowiązującymi przepisami prawa materialnego i procesowego. Niezgodność wniosku z treścią tych norm, a przez to jego wadliwość, skutkuje niemożliwością jego uwzględnienia, co rodzi konieczność postąpienia po myśli art. 343 § 7 k.p.k., chyba że w toku posiedzenia, za zgodą oskarżonego zostanie dokonana stosowna modyfikacja wniosku, konwalidująca nieprawidłowości (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 sierpnia 2018 r., IV KK 454/18; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29 maja 2018 r., II KK 99/18).
Zgodnie z treścią wniosku, jak i wcześniejszymi uzgodnieniami dotyczącymi kary, jej wymiar określono na 4 miesiące pozbawienia wolności. Wobec tego orzeczenie przez Sąd Rejonowy w E.  kary pozbawienia wolności w wymiarze 3 miesięcy pozbawienia wolności stanowiło naruszenie treści wniosku, uzgodnionego i zaakceptowanego zarówno przez oskarżonego, jak i prokuratora (k. 14, k. 27 akt II K (…)).
Podkreślić należy, że Sąd Rejonowy był związany treścią wniosku, co oznaczało, że potrzeba dokonania jakichkolwiek zmian musiała być uzależniona od zgody wyrażonej przez strony. Wydanie orzeczenia odbiegającego od uzgodnień poczynionych pomiędzy oskarżycielem publicznym a oskarżonym stanowi rażące naruszenie art. 343 § 6 i 7 k.p.k., mające istotny wpływ na treść orzeczenia.
Z uwagi na dopuszczenie się przez Sąd Rejonowy wskazanego powyżej uchybienia, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał temu Sądowi do ponownego rozpoznania. Uchylenie w całości wadliwego wyroku wynika ze specyfiki postępowania wszczętego w trybie konsensualnym, w którym do czasu rozpoczęcia rozprawy, zgodna wola stron może zdecydować o wymiarze kary.
Orzeczenie o wydatkach uzasadnia treść art. 638 k.p.k.
Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI