III KK 272/20

Sąd Najwyższy2020-09-30
SNKarneprzestępstwa przeciwko życiu i zdrowiuŚrednianajwyższy
kasacjagroźba karalnaSąd Najwyższyprawo procesowe karneocena dowodówustalenia faktyczne

Sąd Najwyższy oddalił kasację obrońcy skazanego jako oczywiście bezzasadną, utrzymując w mocy wyrok skazujący za groźby karalne.

Obrońca skazanego wniósł kasację od wyroku Sądu Okręgowego utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego skazujący K.P. za groźby karalne na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności. Zarzuty kasacyjne dotyczyły naruszenia przepisów prawa procesowego, w szczególności art. 5 § 2 k.p.k. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście bezzasadną, wskazując, że skarżący nie wykazał rażącego naruszenia prawa przez sąd odwoławczy i powielił argumentację z apelacji, kwestionując ocenę dowodów i ustalenia faktyczne.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego K.P., który został skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w B. na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności za czyn z art. 190 § 1 k.k. (groźba karalna). Sąd Okręgowy w B. utrzymał ten wyrok w mocy po rozpoznaniu apelacji obrońcy. Obrońca w kasacji zarzucił rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, w tym art. 5 § 2 k.p.k., poprzez przyjęcie sprawstwa skazanego pomimo istniejących wątpliwości dowodowych. Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną, podkreślając, że kasacja jest środkiem nadzwyczajnym i nie służy ponownej kontroli ustaleń faktycznych ani oceny dowodów. Sąd wskazał, że zarzut naruszenia art. 5 § 2 k.p.k. jest wadliwy, gdyż dotyczy wątpliwości sądu, a nie strony, a skarżący nie wykazał, aby sąd odwoławczy rażąco naruszył prawo podczas kontroli instancyjnej. Sąd Najwyższy zwrócił uwagę, że argumentacja obrońcy stanowiła powtórzenie zarzutów z apelacji i nie wykazała błędów w kontroli odwoławczej. W konsekwencji, kasacja została oddalona, a skazany zwolniony od kosztów postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut naruszenia art. 5 § 2 k.p.k. jest wadliwy, gdy jego podstawą jest kwestionowanie oceny dowodów i ustaleń faktycznych, a nie wykazanie, że sąd powziął nieusuwalne wątpliwości i rozstrzygnął je na niekorzyść oskarżonego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że kasacja nie służy ponownej ocenie dowodów i ustaleń faktycznych. Zarzut naruszenia art. 5 § 2 k.p.k. dotyczy sytuacji, gdy po prawidłowej ocenie dowodów nadal istnieją nieusuwalne wątpliwości, które sąd rozstrzygnął niezgodnie z zasadą in dubio pro reo. Kwestionowanie oceny poszczególnych dowodów nie stanowi naruszenia tego przepisu, a zarzuty obrazy art. 7 k.p.k. i art. 5 § 2 k.p.k. mają charakter rozłączny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie kasacji

Strona wygrywająca

Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
K. P.osoba_fizycznaskazany
Ż. M.osoba_fizycznapokrzywdzona

Przepisy (10)

Główne

k.k. art. 190 § § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 5 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy wątpliwości, jakie może powziąć sąd orzekający, a nie strony. O jego naruszeniu można mówić wówczas, gdy sąd rozpoznający sprawę owe nieusuwalne wątpliwości powziął i nie rozstrzygnął ich na korzyść sprawcy, względnie, gdy w realiach sprawy wątpliwości takie powinien był powziąć.

Pomocnicze

k.k. art. 12

Kodeks karny

k.k. art. 64 § § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 4

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 410

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 519

Kodeks postępowania karnego

Kasacja jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia skierowanym przeciwko orzeczeniu wydanemu przez sąd odwoławczy.

k.p.k. art. 535 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Tryb rozpoznawania kasacji jako oczywiście bezzasadnej.

k.r.o. art. 113 § § 1

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Prawo do osobistej styczności z dzieckiem nie jest elementem władzy rodzicielskiej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja jest środkiem nadzwyczajnym i nie służy ponownej ocenie dowodów i ustaleń faktycznych. Zarzut naruszenia art. 5 § 2 k.p.k. jest wadliwy, gdy opiera się na kwestionowaniu oceny dowodów i ustaleń faktycznych. Skarżący nie wykazał rażącego naruszenia prawa przez sąd odwoławczy podczas kontroli instancyjnej. Argumentacja kasacji stanowi powtórzenie zarzutów z apelacji.

Odrzucone argumenty

Obraza przepisów prawa procesowego (art. 4 k.p.k., art. 5 § 2 k.p.k., art. 410 k.p.k.) poprzez błędne ustalenie sprawstwa i dowolną ocenę materiału dowodowego. Błąd w ustaleniach faktycznych mający wpływ na treść wyroku.

Godne uwagi sformułowania

kasacja jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia skierowanym przeciwko orzeczeniu wydanemu przez sąd odwoławczy nie jest uprawniony do podnoszenia zarzutów przeciwko orzeczeniu sądu I instancji wprost nie mogą zaś ograniczać się do powtórzenia uchybień opisanych już uprzednio w apelacji naruszenie reguły in dubio pro reo możliwe jest jedynie w sytuacji, gdy po przeprowadzonym prawidłowo postępowaniu dowodowym i odpowiadającej standardom wynikającym z art. 7 k.p.k. ocenie materiału dowodowego, nadal istnieją niedające się usunąć wątpliwości Zarzuty obrazy art. 7 k.p.k. i art. 5 § 2 k.p.k. mają bowiem charakter rozłączny powołany przez obrońcę przepis art. 5 § 2 k.p.k. dotyczy wątpliwości, jakie może powziąć sąd orzekający, a nie jak w tym wypadku strona

Skład orzekający

Jarosław Matras

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska Sądu Najwyższego co do niedopuszczalności kwestionowania ustaleń faktycznych i oceny dowodów w kasacji oraz prawidłowego stosowania art. 5 § 2 k.p.k."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania kasacyjnego i zarzutów procesowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Orzeczenie dotyczy kwestii proceduralnych związanych z postępowaniem kasacyjnym, co jest istotne dla prawników karnistów, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Kasacja jako środek nadzwyczajny: Kiedy można kwestionować ustalenia faktyczne?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt III KK 272/20
POSTANOWIENIE
Dnia 30 września 2020 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jarosław Matras
w sprawie
K. P.
‎
skazanego z art. 190 § 1 k.k. i in.
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
‎
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
w dniu 30 września 2020 r.,
‎
kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego
‎
od wyroku Sądu Okręgowego w B.
‎
z dnia 22 stycznia 2020 r., sygn. akt IV Ka (…)
‎
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w B.
‎
z dnia 8 października 2019 r., sygn. akt IV K (…)
p o s t a n o w i ł
1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną;
2. zwolnić skazanego od kosztów sądowych postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 8 października 2019 r. Sąd Rejonowy w B. w sprawie o sygn. akt IV K (…) skazał K. P.  za czyn wyczerpujący dyspozycję art. 190 § 1 k.k. na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności. Nadto orzekł o kosztach procesu.
Apelację od powyższego wyroku złożył obrońca oskarżonego w zakresie winy, zarzucając orzeczeniu:
„1/ obrazę przepisów prawa procesowego, która miała wpływ na treść wyroku, a mianowicie art. art. 4 k.p.k., art. 5 § 2 k.p.k., art. 410 k.p.k. polegającą na:
1.
stwierdzeniu, że oskarżony jest sprawcą przestępstwa zarzucanego mu w akcie oskarżenia, w sytuacji, gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do przyjęcia, że:
oskarżony w okresie od marca 2018 roku do stycznia 2019 r., w krótkich odstępach czasu, z góry powziętym zamiarem w S. , groził Ż. M. uszkodzeniem ciała, czym wzbudził u pokrzywdzonej uzasadnioną obawę, że groźby mogą zostać spełnione, a czynu dopuścił się w ciągu pięciu lat od odbycia w okresie od 15 października 2016 r. do 5 października 2018 roku kary orzeczonej wyrokiem łącznym z dnia 13 stycznia 2017 r. sygn. akt IX K (..), którym połączono kary pozbawienia wolności orzeczone wyrokiem Sądu Rejonowego w B. z dnia 14 ,maja 2014 r. sygn. akt XVI K (…) za przestępstwo z art. 157 § 1 kk; wyrokiem Sądu Rejonowego w B.  z dnia 27 listopada 2014 r, sygn. akt XI K (…) za przestępstwo z art.190 § 1 kk i 222 § 1 kk; wyrokiem Sądu Rejonowego w B. z dnia 9 grudnia 2014 r, sygn. akt IX K (…) za przestępstwo z art. 288 § 2 kk i 190 § 1 kk; oraz wyrokiem Sądu Rejonowego w B. z dnia 10 kwietnia 2015 roku, sygn. akt IX K (…) za przestępstwo z art. 157 § 2 kk i art. 191 § 1 kk czym według Sądu I instancji, wypełnił znamiona przestępstwa z art. 190 § 1 kk w zw. z art. 12 kk w zw. z art. 64 § 1 kk;
naruszenie przez Sąd I instancji przy ocenie materiału dowodowego zasady swobodnej oceny dowodów i rozstrzygnięcie istniejących w sprawie wątpliwości na niekorzyść oskarżonego; przeprowadzona przez Sąd I instancji ocena materiału dowodowego- wbrew zasadzie swobody takiej oceny- była dowolna;
2) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, mający wpływ na jego treść, a polegający na stwierdzeniu, że oskarżony dopuścił się zarzucanego mu w akcie oskarżenia czynu pomimo poważnych wątpliwości w tym względzie (a wręcz braku dostatecznych dowodów winy) wynikających z zebranego w sprawie materiału dowodowego”.
W konkluzji obrońca wniósł o „
zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego od zarzucanego mu czynu względnie: o uchylenie tego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania”.
Wyrokiem z dnia 22 stycznia 2020 r. Sąd Okręgowy w B.  w sprawie sygn. akt IV Ka (…) zaskarżony wyrok utrzymał w mocy.
Od wyroku sądu odwoławczego kasację wniósł obrońca skazanego
zaskarżając ten wyrok w całości. Powyższemu rozstrzygnięciu zarzucił rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, mianowicie art. 5 § 2 k.p.k. poprzez przyjęcie – pomimo licznych wątpliwości powstałych w związku z analizą zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego – iż  K.P. popełnił zarzucane mu przestępstwo.
Powołując się na powyższy zarzut, obrońca wniósł o „
uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do Sądu Rejonowego w B. IV Wydział Karny- do ponownego rozpoznania”.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasację obrońcy skazanego należało oddalić, jako oczywiście bezzasadną w trybie art. 535 § 3 k.p.k. Zgodnie z art. 519 k.p.k. kasacja jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia skierowanym przeciwko orzeczeniu wydanemu przez sąd odwoławczy na skutek rozpoznania środka odwoławczego. Zatem skarżący nie jest uprawniony do podnoszenia zarzutów przeciwko orzeczeniu sądu I instancji wprost a może jedynie wskazywać w kasacji na wadliwy sposób przeprowadzonej kontroli odwoławczej w odniesieniu do zarzutów wskazanych w apelacji. Dla swojej skuteczności zarzuty kasacyjne wymagają precyzyjnego wskazania, na czym miałyby polegać rażące błędy w przebiegu kontroli instancyjnej, nie mogą zaś ograniczać się do powtórzenia uchybień opisanych już uprzednio w apelacji. Tego uwagi było trzeba poczynić, albowiem formuła zarzutu zawartego w kasacji obrońcy wyraźnie nie lokuje się na tej płaszczyźnie. Co więcej zarzut obecnie ujęty w kasacji jest przecież kopią zarzutu opisanego wcześniej w pkt 1 apelacji. Oznacza to, że sporządzona w tej sprawie nadzwyczajna skarga w istocie zmierza wyłącznie do wywołania ponownej zwykłej kontroli instancyjnej, a w szczególności powtórnej weryfikacji prawidłowości dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych.
Zarzut kwalifikowany przez obrońcę, jako naruszenie prawa procesowego art. 5 § 2 k.p.k. postawiony jest zatem wadliwie. Z lektury uzasadnienia wniesionej skargi wynika bowiem, że intencją obrońcy jest podważenie prawidłowości poczynionych w sprawie ustaleń, przede wszystkim tych potwierdzających sprawstwo skazanego.
Tymczasem naruszenie reguły
in dubio pro reo
możliwe jest jedynie w sytuacji, gdy po przeprowadzonym prawidłowo postępowaniu dowodowym i odpowiadającej standardom wynikającym z art. 7 k.p.k. ocenie materiału dowodowego, nadal istnieją niedające się usunąć wątpliwości, które sąd rozstrzyga niezgodnie z kierunkiem określonym w przepisie art. 5 § 2 k.p.k. Oznacza to, że w przypadkach, w których skarżący kwestionuje ocenę poszczególnych dowodów, nie może być mowy o naruszeniu art. 5 § 2 k.p.k. Zarzuty obrazy art. 7 k.p.k. i art. 5 § 2 k.p.k. mają bowiem charakter rozłączny. Ponadto powołany przez obrońcę przepis art. 5 § 2 k.p.k. dotyczy wątpliwości, jakie może powziąć sąd orzekający, a nie jak w tym wypadku strona. O jego naruszeniu można by zatem mówić wówczas, gdyby sąd rozpoznający sprawę owe nieusuwalne wątpliwości powziął i nie rozstrzygnął ich na korzyść sprawcy, względnie, gdy w realiach sprawy wątpliwości takie powinien był powziąć. Tyle tylko, że materia wniesionej kasacji sprowadza się do wskazania na te same aspekty oceny dowodów (w tym zwłaszcza odmowie wiarygodności wyjaśnieniom K.P.  oraz obdarzenia wiarą depozycji pokrzywdzonej, jej konkubenta i matki)  oraz dokonanych ustaleń faktycznych. Zdaniem skarżącego taki stan rzeczy jest wynikiem realizacji planu opracowanego przez jego żonę na potrzeby postępowania toczącego się w przedmiocie pozbawienia skazanego władzy rodzicielskiej. Tożsamo  jednak kwestionował wiarygodność pokrzywdzonej obrońca w zwykłym środku odwoławczym. Wówczas też sąd odwoławczy (rubryka 3.1 formularza uzasadnienia) trafnie wskazał, że to przecież nie pokrzywdzona a  Miejsko-Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej  złożył  zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa. Warto w tym miejscu również wspomnieć, że w myśl obowiązujących przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (art. 113 § 1 k.r.o.) prawo do osobistej styczności z dzieckiem nie jest elementem władzy rodzicielskiej. Niezależnie zatem od ewentualnego rozstrzygnięcia w przedmiocie władzy zarówno ojciec jak i jego małoletni syn dysponować będą prawem i obowiązkiem utrzymywania ze sobą kontaktów. Nie ma zatem racji skarżący, uzasadniając w ten sposób powód rzekomo fałszywych pomówień kierowanych pod adresem skazanego. Konkludując, zarzut kasacji stanowi powielenie argumentacji zawartej w apelacji, a jego istota jest kwestionowanie po raz kolejny oceny dowodów oraz poczynionych ustaleń faktycznych bez podjęcia próby wykazania, że sąd odwoławczy rażąco naruszył prawo dokonując kontroli odwoławczej.
Z tych powodów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI