III KK 270/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego S.S. został złożony przez skazanego R.K. oraz jego obrońcę, którzy podnieśli zarzut z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. i wskazali, że sędzia S.S. został powołany przez Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. Sąd Najwyższy, analizując wniosek, uznał go za niedopuszczalny z mocy ustawy i pozostawił bez rozpoznania. Uzasadnienie opiera się na wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 marca 2020 r. (sygn. akt P 22/19), który stwierdził niezgodność z Konstytucją przepisów k.p.k. w zakresie, w jakim dopuszczają rozpoznanie wniosku o wyłączenie sędziego z powodu wadliwości jego powołania przez KRS ukształtowaną przepisami ustawy z 2017 r. Sąd Najwyższy podkreślił również, że wątpliwość co do bezstronności sędziego nie może być wywodzona z samych kwestii ustrojowych związanych z jego powołaniem, a zarzuty nie mogą mieć charakteru abstrakcyjnego. Przywołano również przepisy ustawy o Sądzie Najwyższym oraz orzecznictwo ETPCz i TSUE, które wskazują, że okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego nie mogą stanowić wyłącznej podstawy do podważenia jego niezawisłości i bezstronności, a jednostka nie ma prawa wyboru sądu. W konsekwencji, wniosek o charakterze wyłącznie ustrojowym, nieoparty na przesłankach karnoprocesowych i złożony z pominięciem właściwych trybów, został pozostawiony bez rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie wniosków o wyłączenie sędziego w sprawach dotyczących wadliwości procedury nominacyjnej, zwłaszcza w kontekście zmian w KRS i SN.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z powołaniami sędziów przez KRS ukształtowaną przepisami ustawy z 2017 r. i nie może być stosowane do innych podstaw wyłączenia sędziego.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego, oparty wyłącznie na zarzutach dotyczących wadliwości procedury powołania sędziego przez Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną przepisami ustawy z 2017 r., może być rozpoznany w trybie art. 41 § 1 k.p.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, taki wniosek jest niedopuszczalny z mocy ustawy i podlega pozostawieniu bez rozpoznania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na wyrok TK P 22/19, który uznał przepisy k.p.k. za niezgodne z Konstytucją w zakresie dopuszczania rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego z powodu wadliwości jego powołania przez KRS ukształtowaną przepisami ustawy z 2017 r. Podkreślono, że kwestie ustrojowe nie mogą być wyłączną podstawą do wyłączenia sędziego, a ustawa o Sądzie Najwyższym zawiera szczególne regulacje dotyczące badania bezstronności sędziego.
Czy wątpliwość co do bezstronności sędziego może być wywodzona z samych kwestii ustrojowych związanych z jego powołaniem, niezależnie od okresu i procedury nominacyjnej?
Odpowiedź sądu
Nie, wątpliwość taka nie może być wywodzona wyłącznie z kwestii ustrojowych związanych z powołaniem sędziego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że zarzuty dotyczące bezstronności sędziego nie mogą mieć charakteru abstrakcyjnego i odnosić się do całych grup powołanych sędziów, a ustawa o Sądzie Najwyższym wyłącza możliwość badania określonych przesłanek w ogólnej procedurze wyłączenia sędziego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R.K. | osoba_fizyczna | skazany |
| obrońca R.K. | inne | obrońca |
Przepisy (9)
Główne
k.p.k. art. 42 § 1
Kodeks postępowania karnego
w zw. z art. 41 § 1 k.p.k. a contrario
k.p.k. art. 41 § 1
Kodeks postępowania karnego
w zakresie, w jakim dopuszcza rozpoznanie wniosku o wyłączenie sędziego z powodu wadliwości powołania sędziego przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, w skład której wchodzą sędziowie wybrani na podstawie art. 9a ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa, jest niezgodny z art. 179 w związku z art. 144 ust. 3 pkt 17 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej
Pomocnicze
Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw
ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r.
ustawa o SN art. 29 § 4
Ustawa o Sądzie Najwyższym
okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego Sądu Najwyższego nie mogą stanowić wyłącznej podstawy do podważenia orzeczenia wydanego z udziałem tego sędziego lub kwestionowania jego niezawisłości i bezstronności
ustawa o SN art. 29 § 5
Ustawa o Sądzie Najwyższym
przesłanki przewidziane w tym przepisie
Ustawa o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw
ustawa z dnia 9 czerwca 2022 r.
k.p.k. art. 439 § 1
Kodeks postępowania karnego
pkt 2
Konstytucja RP art. 179
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
w związku z art. 144 ust. 3 pkt 17
u.KRS art. 9a
Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa
ustawa z dnia 12 maja 2011 r.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wniosek o wyłączenie sędziego ma charakter wyłącznie ustrojowy i nie jest oparty na przesłankach karnoprocesowych. • Wniosek został złożony z pominięciem trybów przewidzianych w ustawach. • Wyrok Trybunału Konstytucyjnego P 22/19 wyklucza rozpoznanie wniosku o wyłączenie sędziego z powodu wadliwości powołania przez KRS ukształtowaną przepisami ustawy z 2017 r. • Kwestie ustrojowe związane z powołaniem sędziego nie mogą stanowić wyłącznej podstawy do wyłączenia sędziego.
Godne uwagi sformułowania
wniosek w aktualnym stanie procesowym należy uznać za niedopuszczalny z mocy ustawy • wątpliwość co do bezstronności sędziego nie może być wywodzona z samych kwestii ustrojowych związanych z jego powołaniem • podnoszone zarzuty nie mogą mieć charakteru abstrakcyjnego i odnosić się do całych grup powołanych sędziów • okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego Sądu Najwyższego nie mogą stanowić wyłącznej podstawy do podważenia orzeczenia wydanego z udziałem tego sędziego lub kwestionowania jego niezawisłości i bezstronności • jednostka nie posiada prawa wyboru sądu, który orzekałby w jej sprawie, gdyż właściwość sądu określa ustawa
Skład orzekający
Ryszard Witkowski
członek
S.S.
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosków o wyłączenie sędziego w sprawach dotyczących wadliwości procedury nominacyjnej, zwłaszcza w kontekście zmian w KRS i SN."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z powołaniami sędziów przez KRS ukształtowaną przepisami ustawy z 2017 r. i nie może być stosowane do innych podstaw wyłączenia sędziego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii niezależności sądownictwa i praworządności, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie społeczne i prawnicze.
“Czy wadliwe powołanie sędziego automatycznie dyskwalifikuje go z orzekania? Sąd Najwyższy odpowiada.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.