III KK 27/25

SN
III KK 27/25
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 6 marca 2025 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Dariusz Kala (przewodniczący)
‎
SSN Małgorzata Gierszon
‎
SSN Zbigniew Puszkarski (sprawozdawca)
w sprawie
A. B.
w przedmiocie wyroku łącznego
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
na posiedzeniu w dniu 6 marca 2025 r.
kasacji Prokuratora Generalnego wniesionej na niekorzyść skazanego
od wyroku łącznego Sądu Rejonowego w Kołobrzegu
z dnia 22 sierpnia 2024 r., sygn. akt II K 114/24
1. uchyla zaskarżony wyrok łączny i przekazuje sprawę do ponownego
rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Kołobrzegu;
2. wydatkami związanymi z rozpoznaniem kasacji obciąża Skarb Państwa.
[J.J.]
Małgorzata Gierszon                         Dariusz Kala                  Zbigniew Puszkarski
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Kołobrzegu w dniu 22 sierpnia 2024 r. wydał wobec skazanego A. B. wyrok łączny w sprawie o sygn. akt II K 114/24. W części wstępnej tego wyroku podał, że ww. był skazany prawomocnymi wyrokami:
1. Sądu Rejonowego w Gryficach z dnia 26.09.2022 r., sygn. akt II K 346/22, za czyn z art. 279 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. w zw. z art. 14 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k., popełniony w nocy 19.03.2022 r., na karę roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności, na poczet której zaliczono okres zatrzymania od dnia 19.03.2022 r. godz. 01:05 do dnia 20.03.2022 r. godz. 14:10;
2. Sądu Rejonowego w Gryficach z dnia 31.01.2023 r., sygn. akt II K 665/22, za czyn z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k., popełniony w dniu 31.05.2022 r., na karę 8 miesięcy pozbawienia wolności,
3. Sądu Rejonowego w Gryficach z dnia 28.03.2023 r., sygn. akt II K 787/22, za czyny: z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k., z art. 279 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. i art. 91 § 1 k.k., popełnione w dniach 20.08.2022 r., 22.09.2022 r., 18.08.2022 r., na karę łączną 3 lat pozbawienia wolności, na poczet której zaliczono okres zatrzymania od dnia 22.09.2022 r. godz. 05:30 do dnia 23.09.  2022 r. godz. 14:25;
4. Sądu Rejonowego w Gryficach z dnia 28.02.2023 r., sygn. akt II K 819/22, za czyn z art. 284 § 2 k.k., popełniony w dniu 23.09.2021 r., na karę roku i 10 miesięcy pozbawienia wolności;
5. Sądu Rejonowego w Gryficach z dnia 16.05.2023 r., sygn. akt II K 109/23, za czyn z art. 279 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k., popełniony w nocy na 29.08.2022 r., na karę 2 lat pozbawienia wolności;
6. Sądu Rejonowego w Goleniowie z dnia 16.10.2023 r., sygn. akt II K 617/23, za czyny z art. 275 § 1 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k., popełnione w dniach 31.08.2017 r. i 07.09.2017 r. (w wyroku omyłkowo podano „2027 r.”) , na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności, na poczet której zaliczono okres zatrzymania i tymczasowego aresztowania od dnia 07.09.2017 r. godz. 6:05 do dnia 13.11.   2017 r. godz. 14:50;
7. Sądu Rejonowego w Kołobrzegu z dnia 12.02.2024 r., sygn. akt II K 279/23, za czyn z art. 289 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k., popełniony w dniu 21.02.2022 r., na karę 8 miesięcy pozbawienia wolności;
8. wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego w Gryficach z dnia 28.12.2023 r., sygn. akt II K 531/23,  którym połączono kary orzeczone wyrokami w sprawach Sądu Rejonowego w Gryficach o sygn. akt: II K 346/22, II K 819/22, II K 787/22, II K 109/23 i orzeczono karę łączną 7 lat pozbawienia wolności, na poczet której zaliczono skazanemu okres odbywania kary pozbawienia wolności w sprawie podlegającej łączeniu od dnia 04.11.2022 r. godz. 16:30 do dnia 16.11.2022 r. oraz okresy zatrzymania od dnia 19.03.2022 r. godz. 01:05 do dnia 20.03.2022 r. godz. 14:10, od dnia 22.09.2022 r. godz. 05:30 do dnia 23.09.2022 r. godz. 14:25.
Wspomnianym na wstępie wyrokiem łącznym Sąd Rejonowy w Kołobrzegu:
I. na podstawie art. 85 § 1 i 2 k.k., art. 85a k.k. i art. 86 § 1 k.k. połączył kary pozbawienia wolności orzeczone wobec skazanego przez:
- Sąd Rejonowy w Gryficach w sprawach o sygn. akt: II K 346/22, II K 665/22, II K 787/22, II K 819/22, II K 109/23,
- Sąd Rejonowy w Goleniowie w sprawie o sygn. akt II K 617/23,
- Sąd Rejonowy w Kołobrzegu w sprawie o sygn. akt II K 279/23,
i orzekł karę łączną 8 lat pozbawienia wolności;
II. na podstawie art. 577 k.p.k. na poczet orzeczonej kary łącznej zaliczył skazanemu: okresy zatrzymania w sprawach: II K 346/22 od dnia 19.03.2022 r. godz. 01:05 do dnia 20.03.2022 r. godz. 14:10, II K 787/22 od dnia 22.09.  2022 r. godz. 05:30 do dnia 23.09.2022 r. godz. 14:25; okres zatrzymania i tymczasowego aresztowania w sprawie II K 617/23 od dnia 07.09.2017 r. godz. 06:05 do dnia 13.11.2017 r. godz. 14:50 oraz okresy kar odbytych w sprawach podlegających łączeniu;
III. pozostałe rozstrzygnięcia w zbiegających się orzeczeniach pozostawił bez zmian;
IV. zwolnił skazanego od obowiązku uiszczenia opłaty i ponoszenia kosztów sądowych, którymi obciążył Skarb Państwa.
Wyrok ten nie został zaskarżony przez żadną ze stron i uprawomocnił się w dniu 30 sierpnia 2024 r. Postanowieniem z dnia 4 września 2024 r. Sąd Rejonowy w Kołobrzegu na podstawie art. 420 § 2 k.p.k. skorygował rozstrzygnięcie zawarte w pkt II wyroku łącznego.
Kasację od powyższego wyroku łącznego wniósł Prokurator Generalny. Na podstawie art. 521 § 1 k.p.k. zaskarżył wyrok w całości, na niekorzyść skazanego A. B. , zarzucając: „rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego, a mianowicie art. 569 § 1 k.p.k. w zw. z art. 568a § 1 pkt 2 k.p.k., art. 410 k.p.k. w zw. z art. 574 k.p.k. i art. 85 § 1 k.k. w brzmieniu obowiązującym od dnia 24 czerwca 2020 r., poprzez dokonanie nieprawidłowej oceny prawomocnych wyroków skazujących wydanych wobec A. B. i rozstrzygnięć z nimi związanych w kontekście istnienia warunków do orzeczenia w wyroku łącznym kary łącznej i w konsekwencji objęcie węzłem kary łącznej wraz z innymi karami pozbawienia wolności również kary 8 miesięcy pozbawienia wolności, orzeczonej prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Gryficach z dnia 31 stycznia 2023 r., sygn. akt II K 665/22 w sytuacji, gdy kara ta - zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w Gryficach z dnia 2 października 2023 r., sygn. akt II Ko 1487/23 - została na podstawie art. 2a § 1 k.w. zamieniona na karę 30 dni aresztu i jako kara innego rodzaju niż kara pozbawienia wolności oraz jako kara niepodlegająca łączeniu w świetle przepisów ustawy Kodeks karny, nie mogła stać się w myśl wymogów określonych w art. 85 § 1 k.k. podstawą orzeczenia kary łącznej pozbawienia wolności, co w konsekwencji doprowadziło do orzeczenia wobec skazanego A. B. kary łącznej pozbawienia wolności, obejmującej również nieistniejącą w dacie wyrokowania w przedmiocie wydania wyroku łącznego karę pozbawienia wolności”.
Podnosząc tak sformułowany zarzut, Autor kasacji wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku łącznego i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Kołobrzegu do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja jest oczywiście zasadna
, co pozwalało uwzględnić ją w całości w trybie art. 535 § 5 k.p.k., tj. na posiedzeniu bez udziału stron.
W aktach sprawy
II K 114/24 o wydanie wobec skazanego A. B. wyroku łącznego
znajdują się pozyskane przez Sąd orzekający odpisy wyroków opisanych w części wstępnej wyroku łącznego, nadto dokumenty świadczące, że Sąd ten zwracał się do poszczególnych sądów o nadesłanie akt spraw, w których wyroki zostały wydane i że akta te otrzymał, w tym akta sprawy
rozpoznanej przez
Sąd Rejonowy w Gryficach
pod sygn. II K 665/22
(k. 21). Sąd
Rejonowy w Kołobrzegu
akt tej sprawy nie poddał jednak uważnemu oglądowi, skoro nie zauważył, że znajduje się w nich dokument, który wyklucza możliwość objęcia wyrokiem łącznym wyroku Sądu Rejonowego w Gryficach
wydanego w sprawie II K 665/22, którym A. B. został skazany za kradzież oleju napędowego wartości 600,12 zł. Jest nim wydane w toku
postępowania wykonawczego postanowienie z dnia 2 października 2023 r., sygn. akt II Ko 1487/23 (II K 665/22), prawomocne z dniem 13 października 2023 r., którym Sąd Rejonowy w Gryficach na podstawie art. 2a § 1 k.w., art. 19 k.w., art. 119 § 1 k.w. w zw. z art. 9 § 2 k.w. zamienił orzeczoną wyrokiem tego Sądu z dnia 31 stycznia 2023 r., sygn. akt II K 665/22, wobec A. B. za czyn z art. 278 § 1 k.k.
w zw. z art. 64 § 1 k.k.
karę 8 miesięcy pozbawienia wolności na karę 30 dni aresztu (k. 180 akt sprawy). W uzasadnieniu podano m.in., że decyzję tę podjęto wobec wejścia w życie z dniem 1 października 2023 r. art. 4 pkt 5 ustawy z dnia 7 lipca 2022 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 2600), w świetle którego czyn przypisany skazanemu (kradzież rzeczy o wartości nieprzekraczającej 800 zł) stał się wykroczeniem. Z kolei w aktach sprawy o wydanie wyroku łącznego II K 114/24 znajdowały się inne dokumenty wskazujące na dokonaną kontrawencjonalizację: informacja z Krajowego Rejestru Karnego z dnia 2 kwietnia 2024 r. (k. 7 odw., poz. 15), opinia o skazanym z dnia 24 kwietnia 2024 r. sporządzona przez funkcjonariuszy Aresztu Śledczego w K. (k. 11), odpis wyroku
łącznego Sądu Rejonowego w Gryficach z dnia 28 grudnia 2023 r., sygn. akt II K 531/23 (zob. pkt 2 części wstępnej wyroku – k. 28).
Konsekwencją pominięcia w toku procedowania w sprawie o wydanie wyroku łącznego wspomnianego postanowienia Sądu Rejonowego w Gryficach z dnia 2 października 2023 r. oraz innych dokumentów (jakkolwiek w poczet materiału dowodowego zaliczono „odpisy wyroków oraz odpisy postanowień” m.in. w sprawie Sądu Rejonowego w Gryficach
II K 665/22 – protokół rozprawy k. 36),
było objęcie tym wyrokiem wyroku Sądu Rejonowego w Gryficach
wydanego w sprawie II K 665/22, z przytoczeniem jego pierwotnej treści, nieaktualnej gdy chodzi o wymierzoną skazanemu karę. To zaś skutkuje wadliwością wyroku łącznego, wynikającą z rażącego naruszenia przez Sąd meriti wskazanych w kasacji przepisów prawa.
W celu usunięcia zaistniałej w sprawie nieprawidłowości należało postąpić zgodnie z wnioskiem kasacji, tj. uchylić zaskarżony wyrok łączny i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Kołobrzegu, który wyda prawidłowe orzeczenie.
Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł, jak w pkt 1 wyroku. Zawarte w pkt 2 rozstrzygnięcie w przedmiocie wydatków związanych z rozpoznaniem kasacji znajduje oparcie w art. 638 k.p.k.
[J.J.]
[a.ł]
Małgorzata Gierszon                      Dariusz Kala                  Zbigniew Puszkarski