III KK 27/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła kasacji wniesionej przez prokuratora na niekorzyść oskarżonego J. S., który został pierwotnie skazany za czyn z art. 273 k.k. przez Sąd Rejonowy, a następnie uniewinniony przez Sąd Okręgowy w Lublinie. Prokurator zarzucił sądowi odwoławczemu rażącą obrazę prawa materialnego, w szczególności art. 271 k.k., która doprowadziła do bezzasadnego uniewinnienia. Sąd Najwyższy, rozpoznając kasację, szczegółowo analizował znamiona przestępstwa fałszu intelektualnego (art. 271 k.k.) oraz przestępstwa użycia dokumentu poświadczającego nieprawdę (art. 273 k.k.). Sąd Najwyższy ustalił, że przedmiotem czynu nie było samo oświadczenie o rezygnacji z funkcji, lecz adnotacja prezesa zarządu klubu sportowego o treści „Otrzymałem 16.08.2012 r.”, opatrzona podpisem. Poświadczono nieprawdę co do złożenia oświadczenia, co miało znaczenie prawne, gdyż mogło wpłynąć na postępowanie administracyjne dotyczące zwrotu dotacji. Sąd Najwyższy podkreślił, że prezes zarządu stowarzyszenia dysponował uprawnieniem do wystawienia takiego dokumentu, a jego zachowanie wyczerpuje znamiona art. 271 § 1 k.k. Użycie takiego dokumentu przez J. S. penalizuje art. 273 k.k. W związku z tym Sąd Najwyższy uznał, że sąd odwoławczy dopuścił się rażącej obrazy prawa materialnego i uchylił zaskarżony wyrok, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja znamion przestępstwa fałszu intelektualnego (art. 271 k.k.) i użycia dokumentu poświadczającego nieprawdę (art. 273 k.k.), w szczególności w kontekście dokumentów wystawianych przez osoby pełniące funkcje w stowarzyszeniach i ich wpływu na postępowania administracyjne.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z działalnością klubu sportowego i postępowaniem administracyjnym, jednak jego wykładnia przepisów prawa karnego materialnego ma szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy poświadczenie nieprawdy przez prezesa zarządu stowarzyszenia co do okoliczności mającej znaczenie prawne, w tym dotyczącej składu władz stowarzyszenia i możliwości wpływu na postępowanie administracyjne, wyczerpuje znamiona przestępstwa z art. 271 § 1 k.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, poświadczenie nieprawdy przez prezesa zarządu klubu działającego w formie stowarzyszenia adnotacji o nieistniejącym złożeniu przez innego członka zarządu oświadczenia o rezygnacji z pełnionej funkcji stanowi wystawienie dokumentu poświadczającego nieprawdę co do okoliczności mającej znaczenie prawne, a tym samym wyczerpuje znamiona przestępstwa fałszu intelektualnego z art. 271 § 1 k.k.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że prezes zarządu stowarzyszenia ma kompetencje do poświadczania okoliczności związanych ze zmianami personalnymi we władzach, a jego zachowanie polegające na poświadczeniu nieprawdy co do złożenia oświadczenia o rezygnacji z funkcji, które mogło wpłynąć na postępowanie administracyjne, stanowiło wyczerpanie znamion art. 271 § 1 k.k.
Czy zachowanie polegające na użyciu dokumentu poświadczającego nieprawdę, który został sporządzony przez osobę uprawnioną do wystawienia dokumentu w ramach jej kompetencji, penalizuje przepis art. 273 k.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zachowanie polegające na użyciu dokumentu poświadczającego nieprawdę penalizuje przepis art. 273 k.k.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że art. 273 k.k. penalizuje użycie dokumentu poświadczającego nieprawdę, niezależnie od tego, czy dokument ten został sporządzony przez osobę uprawnioną, czy też nie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. S. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Prokurator Rejonowy Lublin-Południe w Lublinie | organ_państwowy | skarżący |
| Prokuratura Krajowa | organ_państwowy | wsparcie skarżącego |
| obrońca J. S. | inne | strona |
Przepisy (9)
Główne
k.k. art. 273
Kodeks karny
Przepis penalizujący użycie dokumentu poświadczającego nieprawdę.
k.k. art. 271 § § 1
Kodeks karny
Przepis penalizujący poświadczenie nieprawdy w dokumencie przez osobę do tego uprawnioną.
Pomocnicze
k.p.k. art. 523 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do wniesienia kasacji z powodu rażącej obrazy prawa.
k.p.k. art. 537 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
k.p.k. art. 442 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Wiążąca wykładnia prawa dla sądu niższej instancji.
k.p.k. art. 518
Kodeks postępowania karnego
Stosowanie przepisów o postępowaniu apelacyjnym do postępowania kasacyjnego.
u.s. art. 4 § ust. 7
Ustawa o sporcie
Definicja uczniowskiego klubu sportowego.
pr.stow. art. 10 § ust. 1 pkt 5
Prawo o stowarzyszeniach
Kompetencje zarządu stowarzyszenia.
rozp. MSiT § § 8 pkt 1
Rozporządzenie Ministra Sportu i Turystyki w sprawie ewidencji klubów sportowych
Obowiązek składania wniosku o zmiany w ewidencji klubów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rażąca i mająca istotny wpływ na treść orzeczenia obraza prawa materialnego, to jest art. 271 k.k., która doprowadziła do bezzasadnego uniewinnienia oskarżonego od popełnienia czynu z art. 273 k.k.
Odrzucone argumenty
Argumenty obrońcy wnoszącego o nieuwzględnienie kasacji.
Godne uwagi sformułowania
Przedmiotem czynu w niniejszej sprawie – co słusznie uwypuklił skarżący – nie było pisemne oświadczenie J. S. [...], ale sporządzona na nim ręką prezesa tego klubu adnotacja „Otrzymałem 16.08.2012 r.”, opatrzona czytelnym podpisem „G. G.” • Poza sporem było, że autorem owej adnotacji był prezes Zarządu klubu G. G., że poświadczył on ewidentną nieprawdę, co legło u podstaw prawomocnego skazania go w dniu 5 lutego 2020 r. za występek z art. 271 § 1 k.k. w zw. z art. 271 § 3 k.k. • Kontrowersje budziły natomiast kwestie łączące się ze zdefiniowaniem podmiotu czynu zabronionego z art. 271 k.k. oraz przedmiotu jego bezpośredniego działania. • jakkolwiek pojęcie ,,dokumentu” użyte w art. 271 § 1 k.k. ma zakres węższy niż ogóle pojęcie ,,dokumentu” określone w art. 115 § 14 k.k., bo musi być on wystawiony przez osobę o szczególnych właściwościach (przestępstwo indywidualne), a poza tym musi odznaczać się walorem zaufania publicznego, a więc i domniemaniem prawdziwości, to bez wątpienia dokumentem, o którym mowa w przepisie definiującym przestępstwo fałszu intelektualnego, było poświadczenie autorstwa G. G., stwierdzające złożenie przez oskarżonego oświadczenia o rezygnacji z funkcji członka Zarządu [...] KS „N.” w L.. • zachowanie G. G. […]
Skład orzekający
Waldemar Płóciennik
przewodniczący
Jerzy Grubba
członek
Rafał Malarski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja znamion przestępstwa fałszu intelektualnego (art. 271 k.k.) i użycia dokumentu poświadczającego nieprawdę (art. 273 k.k.), w szczególności w kontekście dokumentów wystawianych przez osoby pełniące funkcje w stowarzyszeniach i ich wpływu na postępowania administracyjne."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z działalnością klubu sportowego i postępowaniem administracyjnym, jednak jego wykładnia przepisów prawa karnego materialnego ma szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak precyzyjna interpretacja znamion przestępstwa może prowadzić do uchylenia wyroku uniewinniającego. Jest to ciekawy przykład zastosowania prawa karnego do sytuacji, gdzie poświadczenie nieprawdy dotyczyło kwestii formalnych, ale miało potencjalne konsekwencje prawne.
“Fałszywa adnotacja w klubie sportowym: Sąd Najwyższy wyjaśnia, kiedy poświadczenie nieprawdy staje się przestępstwem.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.