Orzeczenie · 2019-05-22

III KK 261/19

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2019-05-22
SNKarneprzestępstwa przeciwko zdrowiu i życiuŚrednianajwyższy
kasacjaSąd Najwyższyustawa o przeciwdziałaniu narkomaniiznaczna ilośćprawo karnepostępowanie karnenarkotyki

Sprawa dotyczyła kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego Ł. M. od wyroku Sądu Okręgowego w G. z dnia 19 grudnia 2018 r., który zmienił wyrok Sądu Rejonowego w S. z dnia 14 czerwca 2018 r. Sąd Rejonowy skazał Ł. M. za posiadanie znacznej ilości środków odurzających (art. 62 ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii), wymierzył karę roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, zobowiązał do terapii oraz orzekł grzywnę. Sąd Okręgowy zmienił wyrok jedynie w zakresie przepadku dowodów rzeczowych, utrzymując resztę wyroku w mocy. Obrońca w kasacji podniósł zarzuty naruszenia prawa materialnego (błędna wykładnia pojęcia "znaczna ilość") oraz prawa procesowego (naruszenie art. 339 § 1 k.p.k. poprzez brak pouczenia o możliwości zmiany kwalifikacji prawnej czynu). Sąd Najwyższy, działając na podstawie art. 531 § 1 k.p.k. w zw. z art. 530 § 2 k.p.k. i art. 429 § 1 k.p.k., postanowił pozostawić kasację bez rozpoznania. Uzasadniono to niedopuszczalnością kasacji, która nie spełniała wymogów formalnych określonych w Kodeksie postępowania karnego. Wskazano, że kasacja na korzyść mogła być wniesiona jedynie z powodu uchybień określonych w art. 439 k.p.k. lub gdy skazany został skazany na karę bez warunkowego zawieszenia wykonania. Ponieważ Ł. M. otrzymał karę z warunkowym zawieszeniem, a zarzuty nie dotyczyły uchybień z art. 439 k.p.k., kasacja była niedopuszczalna. Sąd Najwyższy obciążył skazanego kosztami postępowania kasacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Ustalenie formalnych przesłanek dopuszczalności kasacji w sprawach karnych, zwłaszcza w kontekście kar z warunkowym zawieszeniem wykonania oraz zarzutów procesowych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznych wymogów formalnych kasacji, a nie meritum sprawy karnej.

Zagadnienia prawne (2)

Czy kasacja wniesiona przez obrońcę skazanego na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, oparta na zarzutach naruszenia prawa materialnego i procesowego innych niż wskazane w art. 439 k.p.k., podlega rozpoznaniu przez Sąd Najwyższy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, taka kasacja jest niedopuszczalna z mocy ustawy.

Uzasadnienie

Kasacja na korzyść skazanego, który otrzymał karę z warunkowym zawieszeniem, jest dopuszczalna tylko w przypadku uchybień określonych w art. 439 k.p.k. lub gdy wniesiona jest przez podmioty wskazane w art. 521 k.p.k. Zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego, które nie mieszczą się w katalogu z art. 439 k.p.k., nie stanowią podstawy do rozpoznania takiej kasacji.

Czy zarzut naruszenia art. 339 § 1 k.p.k. (brak pouczenia o możliwości zmiany kwalifikacji prawnej czynu) może stanowić podstawę do rozpoznania kasacji wniesionej na korzyść skazanego, jeśli nie wiąże się z brakiem skargi uprawnionego oskarżyciela?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli zarzut ten nie jest powiązany z uchybieniami z art. 439 k.p.k. i nie dotyczy braku skargi uprawnionego oskarżyciela.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy analizował zarzut naruszenia art. 339 § 1 k.p.k. z perspektywy art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. (brak skargi uprawnionego oskarżyciela). Stwierdzono, że skarżący nie kwestionował braku skargi, a jedynie brak pouczenia. Ponadto, sąd I instancji nie dokonał zmiany kwalifikacji prawnej czynu w sposób naruszający ten przepis. W związku z tym, zarzut ten nie mógł stanowić podstawy do rozpoznania kasacji.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Pozostawienie kasacji bez rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
Ł. M.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (21)

Główne

k.p.k. art. 531 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 530 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 429 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 523 § 1

Kodeks postępowania karnego

u.p.n. art. 62 § 2

Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii

Pomocnicze

k.p.k. art. 439

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 523 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 521

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 439 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 339 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 69 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 69 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 70 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 72 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 71 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 33 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 33 § 3

Kodeks karny

k.k. art. 44 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 44 § 6

Kodeks karny

k.p.k. art. 637 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 637a

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja wniesiona przez obrońcę skazanego na karę z warunkowym zawieszeniem wykonania, oparta na zarzutach innych niż wskazane w art. 439 k.p.k., jest niedopuszczalna z mocy ustawy.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia prawa materialnego (znacząca ilość narkotyków) i procesowego (brak pouczenia o zmianie kwalifikacji prawnej) mogły stanowić podstawę do rozpoznania kasacji.

Godne uwagi sformułowania

kasacja jest niedopuszczalna • nie odpowiada ona przepisom wymienionym w art. 530 § 2 k.p.k. • kasację oparto na innych powodach niż wskazane w art. 523 § 1 k.p.k. • kasacja na korzyść można wnieść jedynie w razie skazania oskarżonego za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania • nie można przyjąć, że skarżący kwestionuje brak skargi uprawnionego oskarżyciela

Skład orzekający

Małgorzata Gierszon

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie formalnych przesłanek dopuszczalności kasacji w sprawach karnych, zwłaszcza w kontekście kar z warunkowym zawieszeniem wykonania oraz zarzutów procesowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych wymogów formalnych kasacji, a nie meritum sprawy karnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Orzeczenie ma znaczenie praktyczne dla prawników procesowych, wyjaśniając wąskie granice dopuszczalności kasacji w sprawach karnych. Jednak dla szerszej publiczności może być zbyt techniczne.

Kiedy kasacja w Sądzie Najwyższym nie jest możliwa? Kluczowe zasady dla obrońców.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III KK 261/19
POSTANOWIENIE
Dnia 22 maja 2019 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Małgorzata Gierszon
na posiedzeniu w trybie art. 531 § 1 k.p.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
w dniu 22 maja 2019 r.,
sprawy Ł. M.
‎
skazanego z art. 62 ust.2 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii
‎
z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego
‎
od wyroku Sądu Okręgowego w G.
‎
z dnia 19 grudnia 2018 r., sygn. akt V Ka […],
‎
zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w S.
‎
z dnia 14 czerwca 2018 r., sygn. akt II K […]
na podstawie art. 531 § 1 k.p.k. w zw. z art. 530 § 2 k.p.k. i art. 429 § 1 k.p.k.
postanowił:
1) pozostawić kasację bez rozpoznania;
2) obciążyć skazanego kosztami postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 14 czerwca 2018 r., sygn. akt II K
[…]
, Sąd Rejonowy w S. skazał Ł. M. za przestępstwo z art. 62 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii i wymierzył mu za ten czyn karę roku pozbawienia wolności. Na podstawie art. 69 § 1 i § 2 k.k. w zw. z art. 70 § 1 k.k. i art. 72 § 1 pkt 6 k.k. warunkowo zawiesił wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności na okres trzech lat tytułem próby i zobowiązał go do poddania się terapii uzależnień od środków odurzających i substancji psychotropowych. Ponadto, na podstawie art. 71 § 1 k.k. w zw. z art. 33 § 1 i 3 k.k. Sąd Rejonowy orzekł wobec oskarżonego karę grzywny w wysokości 100 stawek dziennych przyjmując wysokość jednej stawki na kwotę 20 zł. Sąd orzekł również w przedmiocie dowodów rzeczowych oraz kosztów postępowania.
Po rozpoznaniu apelacji wniesionych przez obrońcę oskarżonego (który podniósł zarzuty obrazy prawa materialnego, to jest art. 62 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii poprzez jego błędną wykładnię) oraz oskarżyciela publicznego (który podniósł zarzut obrazy prawa materialnego, to jest art. 44 § 1 i 6 k.k. polegającej na nie orzeczeniu przepadku przedmiotów pochodzących bezpośrednio z przestępstwa) Sąd Okręgowy w G. wyrokiem z dnia 19 grudnia 2018 r., w sprawie V Ka
[…]
, zmienił zaskarżony wyrok w pkt VI w ten sposób, że na podstawie art. 44 § 6 k.k. orzekł przepadek dowodów rzeczowych. W pozostałej części Sąd II instancji utrzymał wyrok Sądu I instancji w mocy.
Wyrok Sądu Okręgowego w G. został zaskarżony w całości kasacją wniesioną przez obrońcę oskarżonego na jego korzyść. Obrońca podniósł w kasacji zarzuty rażącego naruszenia prawa mogące mieć wpływ na treść wyroku w postaci naruszenia przepisów:
- prawa materialnego, to jest przepisu art. 62 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii, poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że odpowiednio 133,54 gram netto suszu konopi innych niż włókniste, to jest 134 pojedynczych porcji środka odurzającego oraz 180,26 gram, to jest 180 pojedynczych porcji środka odurzającego – stanowi znaczną ilość substancji odurzającej;
- prawa procesowego, to jest przepisu art. 339 § 1 k.p.k. poprzez odstąpienie od pouczenia oskarżonego o możliwości zmiany kwalifikacji prawnej zarzucanego mu czynu.
Na tej podstawie obrońca wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego w G. i przekazanie mu sprawy do ponownego rozpoznania.
W odpowiedzi na kasację prokurator wniósł o pozostawienie jej bez rozpoznania jako niedopuszczalnej z mocy ustawy.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja jest niedopuszczalna.
Zgodnie z art. 531 § 1 k.p.k. Sąd Najwyższy pozostawia bez rozpoznania przyjętą kasację, między innymi wówczas, gdy nie odpowiada ona przepisom wymienionym w art. 530 § 2 k.p.k. Ten to przepis z kolei stanowi, iż prezes sądu, do którego wniesiono kasację, odmawia jej przyjęcia m.in. wtedy, gdy kasację oparto na innych powodach niż wskazane w art. 523 § 1 k.p.k., który to wymienia uchybienia, z powodu których może zostać wniesiona kasacja. Należą do nich uchybienia wymienione w art. 439 k.p.k. oraz inne rażące naruszenie prawa, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na treść orzeczenia.
Kolejne jednostki redakcyjne art. 523 k.p.k. doprecyzowują, które z tych uchybień mogą być podniesione w określonych sytuacjach procesowych. Zgodnie z art. 523 § 2 k.p.k. kasację na korzyść można wnieść jedynie w razie skazania oskarżonego za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania. Ograniczenia przewidziane w tym przepisie nie dotyczą jednak kasacji wniesionej przez podmioty wymienione w art. 521 k.p.k. oraz kasacji wniesionej z powodu uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. (art. 523 § 4 k.p.k.). W badanej sprawie Ł. M. został skazany na karę roku pozbawienia wolności, której wykonanie na mocy art. 69 § 1 i § 2 k.k. w zw. z art. 70 § 1 k.k. i art. 72 § 1 pkt 6 k.k. warunkowo  zawieszono na trzy lata. Zważywszy, że wniesiona w jego sprawie kasacja pochodzi od jego obrońcy, a nie podmiotu wymienionego w art. 521 k.p.k., to jej rozpoznanie byłoby dopuszczalne tylko wówczas, gdyby obrońca podniósł w niej  zarzut naruszenia art. 439 k.p.k. i to tylko w tym zakresie. Tymczasem we wniesionej w sprawie kasacji podniesione zostały zarzuty naruszenia prawa materialnego oraz naruszenia art. 399 § 1 k.p.k.
Odnośnie tego ostatniego zarzutu, Sąd Najwyższy dokonał jego analizy z perspektywy art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. Jednak treść tego zarzutu nie pozwala na przyjęcie, że skarżący kwestionuje brak skargi uprawnionego oskarżyciela poprzez wykroczenia poza granice aktu oskarżenia. W badanej sprawie Sąd I instancji nie dokonał zmiany kwalifikacji prawnej czynu przypisanego Ł. M., ale w miejsce trzech zarzucanych mu czynów przyjął jeden. Pomijając brak
gravamen
w formułowaniu zarzutu naruszenia art. 399 § 1 k.p.k. przez obrońcę, zarzut ten nie może być potraktowany jako mogący dawać podstawy do kwestionowania braku skargi usprawnionego oskarżyciela.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 637 § 1 k.p.k. w zw. z art. 637a k.p.k.
Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.